جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشتی از آیت الله هاشم هاشم زاده هریسی درباره دیدگاه امام خمینی پیرامون حکومت اسلامی؛

سیره امام(س) و محتوای حکومت اسلامی

کد خبر: ۲۷۰۵۱
سیره امام(س) و محتوای حکومت اسلامی

چیزی که به ایام سالگرد رحلت حضرت امام(س) معنی می‌بخشد یادآوری اصول مهم و اساسی است که پر کننده ظرفی به نام «جمهوری اسلامی ایران» هستند. ظرفی که قطعا هویت آن نمی‌تواند جدای از مظروف و محتوای آن باشد. چه آنکه جدا کردن این ظرف و مظروف از یکدیگر به طور مستقیم به معنای قلب آرمان‌ها و اهداف والایی است که موجبات تشکیل و تثبیت ساختار سیاسی کنونی کشور را فراهم کرد.
حضرت امام در جمله‌ای تاریخی فرمودند «حفظ نظام از اوجب واجبات است». اما آیا این جمله کوتاه به تنهایی بیانگر تمام آن چیزی است که بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی در خصوص صیانت از چارچوب‌های نظام اسلامی کشور ترسیم کرده بودند؟ قطعا با نگاهی گذرا به مجموعه موضع‌گیری‌ها و نظرات سیاسی حضرت امام(س) در‌می‌یابیم که ایشان حفظ و تعالی نظام را در پیوندی مستدام و محکم با روش‌ها و منش‌های خاصی دیده بودند که چارچوب تشکیل دهنده آن احترام به یکدیگر، حفظ اخلاق و حریم افراد و همچنین توجه به شریعت متعالی اسلام است. به بیان دیگر محتوای نظام اسلامی ایران به اندازه شکل آن دارای ارزش و اهمیت است.

در سیره حکومتی حضرت امام بیش از آن که به مخالفان و منتقدان نهیب و توصیه شده باشد، به مسئولان و دولتمردان تذکر داده شده تا حتی لحظه‌ای هم روش‌های انسانی-اسلامی حکومت‌ورزی را به بهانه حفظ نظام یا با اهداف دیگر فدا نکنند، چرا که حفظ نظام زمانی معنا و کارکرد پیدا می‌کند که در ارتباط با زندگی مردم، رضایت عمومی و حفظ معنویات در جامعه باشد. در همین راستا یکی از محورهای اساسی تشکیل دهنده نظام فکری و سیاسی حضرت امام(س) توجه کم‌نظیر ایشان به شرایط مکان و زمان بود. ایشان بر این اعتقاد بودند که شرایط مکان و زمان حتی در موضع‌گیری‌های فقهی هم تاثیر مستقیم دارد و باید مد نظر قرار بگیرد، چه برسد به تصمیمات و برنامه‌های سیاسی و اجرایی کشور. تجربه عملی دوران رهبری ایشان هم گواه محکمی بر این مدعاست. جایی که ایشان همواره ضمن آن که آرمان‌ها و اهداف عالی انقلاب را در تصمیم‌گیری‌های کلی و جزئی مد نظر قرار می‌دادند، همزمان از مصلحتی که شرایط زمانی و مکانی ایجاب می‌کرد نیز غافل نبودند.

ایشان بر این باور بودند که اصولا برای تعالی و رشد جامعه یک روش و راه واحد وجود ندارد و مجموعه مناسبات است که تعیین می‌کند در هر شرایطی از چه راهی و با چه روشی می‌توان جامعه اسلامی را حفظ کرد و به سمت تعالی رهنمون شد. این مهم ناشی از نگاه جامعه محور ایشان به عنوان یک رهبر مذهبی- سیاسی بود. نگاهی که البته در سیره ائمه اطهار هم کاملا برجسته و نمودار است. همین نگاه است که صلح امام حسن(ع) و حماسه عاشورایی امام حسین(ع) را باعث می‌شود. از مقایسه همین دو نوع رفتار متفاوت ائمه شیعه می‌توان فهمید که حتی شرایط زمان و مکان و خیر مسلمین در تعیین زمان جهاد با دشمن دین خدا هم تعیین کننده است.

امروز در آستانه سالگرد رحلت حضرت امام(س) شاید پسندیده‌ترین کار برای ما که وارثان او در حکومت اسلامی ایران هستیم این باشد که با نگاهی دقیق و واقع‌بینانه تناسب محتوا و شکل نظام جمهوری اسلامی را ارزیابی کنیم و ببینیم که آیا روش‌ها و منش‌های ما در راه حفظ و تعالی این انقلاب صحیح بوده و تا چه میزان شرایط زمان و مکان را بعد از فقدان آن رهبر فرزانه دریافته‌ایم.

منبع: روزنامه آرمان

انتهای پیام

دیدگاه شما