زادروز امام خمینی و همزمانی آن با ولادت با سعات حضرت فاطمه زهرا(س) در 20 جمادی الثانی، سعادتی بزرگ و ماندنی در تاریخ برای رهبری فقید انقلاب اسلامی به بار نشانده است. جایگاه و فضلیت دختر گرانقدر رسولالله(ص)، در نزد مسلمین و به خصوص شیعیان تا جایی است که لقب «ام ابیها» و «حافظ امامت و ولایت» زیبنده آن مقام رفیع است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران نشریه «حریم امام»، گفتوگویی با آیتالله العظمی محمدعلی گرامی انجام داده و این مرجع تقلید شیعه به بیان اوصاف و فضائل بانو فاطمه زهرا(س) پرداخته و همچنین در ادامه خصوصیاتی از امام راحل(س) نقل کرده است، که در ادامه آن را میخوانید:
آقای گرامی به عنوان سئوال اول می خواهیم از نحوه آشناییتان با امام خمینی(س) توضیحاتی بفرمایید.
ما یک نسبت دوری با امام داریم از طریق دامادشان آقای اعرابی، ولی آشنایی با امام از زمانی بود که در درس ایشان شرکت کردم. معمولا روزی دو ساعت هم در جلسات خصوصی منزل ایشان حضور داشتیم، آن موقع کلمه «دفتر» رسم نبود. تفصیل ارتباط من با حضرت امام در همان خاطراتی که درسال 65 توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی چاپ شده، وجود دارد.
یکی از تالیفات حضرتعالی در وصف مقام حضرت زهرا(س) به نام «لولا فاطمه» منتشر شده است ضرورت پرداختن به این کتاب از کجا شروع شد ؟
شنیده بودم یکی دو نفر از آقایان در سخنرانیهایشان، این حدیث را رد کردهاند و گفتهاند این حدیث درست نیست. حدیث این است که خداوند به پیغمبر اکرم فرموده است «لولاک لما خلقت الافلاک، و لولا علی ما خلقتک، و لولا فاطمه لما خلقتکما». وقتی از من سوال شد، گفتم: من نمیگویم این حدیث حتما درست است ولی شما هم نگویید این حدیث درست نیست، زیرا مفاد حدیث طبق قواعد کلیهای است که ما داریم. اگر سند این حدیث هم اشکال داشته باشد باید گفت سند آن ناقص است، نه اینکه بیسند است. علما نقل کردهاند؛ خیلی از روایات ما اشکال سندی دارند، اشکال سندی دارند نه اینکه اصلا وجود ندارند.
ببینید ما یک مطلبی در فلسفه داریم، مطلب مهمی هم هست، قاعدهای است که همه فلاسفه قبول کردند و حتی خیلی شان آن را بدیهی دانستهاند. قاعده «الواحد، لایصدر عنه الا الواحد» و همینطور «الواحد لا یصدر الا عنالواحد»، مفاد این قاعده این است: «از یکی جز یکی صادر نمیشود» و «از یکی جز از یکی صادر نمیشود». معنای این حدیث این است که اگر یک علتی هیچ ترکیب ندارد و وحدت کامل دارد، کثرات از او صادر نمیشود. به آن میگوییم قاعده «الواحد». این قاعده معروف است. دیدم خیلیها فکر میکنند این قاعده برای فلسفه است، بعد هم به فلسفه تاختهاند.
این قاعده برای فلاسفه است، ولی اینگونه نیست که در روایات ما نمونه نداشته باشد. ما روایت داریم در همین کتاب هم آوردهام، قدیمها خیلی سال هم هست در شرحی که من بر منظومه مرحوم سبزواری دارم در قسمت لعالی آن منطق به یک تناسبی این حدیث را آوردم. از توحید صدوق هم نقل کرده ام که امام به طرف مقابلش که بحث درباره توحید دارند، میفرمود: «الیس ینبغی لک ان تعلم ان الواحد لا یقال له اکثر من فعل» تو نباید بفهمی که از واحد بیش از یک عمل صادر نمیشود. این هم قاعده الواحد است «لایصدر عنه الا الواحد». و این قاعده مسلمی است خود این قاعده هم از درون یک قاعده دیگری کشف شده است آن قاعده سنخیت علت و معلول است. علت و معلول باید با هم سنخیت داشته باشند. این را هم فلاسفه میگویند بدیهی است. چون اگر کسی بخواهد مهندس صنعتی بشود، نمیرود در دامپزشکی تحصیل کند. اگر کسی بخواهد نان پختن در نانوایی را یاد بگیرد نمیرود شاگرد آهنگری شود. این قضیه بدیهی است سنخیت علت و معلول و قاعده الواحد هم از متفرعات همین قاعده است. بر این اساس خداوند علت عالم است. این را هم در پرانتز بگویم مهم نیست بگویید علت عالم است یا تجلی در عالم کرده است. بعضی آقایان بر این چیزها هم حساسند. میگویند نگویید تجلی، بگویید علت و معلول با اینکه کلمه «تجلی» در قرآن آمده «فلما تجلی للجبل»، در دعاها بوده «بطلعتک فی ساعیر» ولی حالا این مهم نیست جلوه بگویید،تجلی بگویید علت بگویید، بالاخره خداوند علت این عالم است و در این عالم هم جلوه کرده هر علتی در معلول خود جلوه دارد. یک کسی که بافنده یک قالی است هنرش در این قالی تجلی میکند یعنی خود آن فلانی هم در این قالی تجلی میکند. مطلب دو دو تا چهارتاست. معلوم است بحثی ندارد، حالا یک عدهای این را نمیفهمند خب آدم با اینها بحث نمیکند خب ندانند نفهمند چیزی از عالم کم نمیشود. علی ای حال این از متفرعات قاعده علت و معلول است.
خب اگر اینطور شد از خداوند که علت عالم است باید چیزی مناسب و سنخ او به وجود آید. طبق قاعده الواحد. خدا که واحد است در خدا ترکیب نیست این را دیگر همه میدانند.(متکلم و فیلسوف) و هیچ اختلافی در این نیست. خدا واحد من جمیع الجهات است. خدا بسیط کامل است هیچ جهت ترکیب در خدا نیست. هیچ جهت تعدد هم در خدا نیست. اساسا اگر خدا بخواهد مرکب باشد با خدایی نمیسازد. اجزاء مرکب به هم محتاجند. از جمع محتاجها که غنی و بی نیاز درست نمیشود. این را همه میدانند. (متکلم و فیلسوف) و همه باهم متفقند. پس خدا واحد است و هیچ جهت ترکیب در او نیست. پس بنابراین اگر میخواهد این همه عالم متکثر را به وجود آورد باید یک فکری کرد. چطور میشود از احد و چیزی که بسیط است این همه متکثرات عالم به وجود آید؟ بنابراین پس نیاز داریم به یک وسایطی. فلاسفه قدیم این مطلب را میدانستند و معتقد بودند انوار، موجودات نورانی، موجودات نوری، اینها باید واسطه شوند بین خلق و خالق به عبارت دیگر خداوند اول در آنها تجلی میکند یا دلتان میخواهد بگویید خدا اول اینها را موجود میکند از کانال اینها و طریق اینها دیگران را موجود میکند. اینها میشوند وسایط خلق.
به طور مثال، رودخانه پشت فلان سد آبش بسیار عظیم است، اگر بخواهند آب را در خانه افراد باز کنند؛ آب خانهها را خراب میکند. اصلا جایش نیست. آن رودخانه به آن عظمت نمیتواند در این خانه کوچک جلوه کند. یا بگویید این علت شود برای تر و تازگی این خانه کوچک. باید اینقدر به آن انشعاب بدهند تا یک لولههای کوچکی متناسب با این خانه پیدا شود و بخواهد این خانه را تر و تازه کند وگرنه تا باز میکنیم تر و تازه که نمیکند هیچ، همه را از بین میبرد. سر اینکه میگویند خداوند جلوه تام در عالم و در موجودات عالم ندارد، همین است که موجودات عالم ظرفیت این را ندارند. اینکه میگوید «فلما تجلی للجبل جعله دکا و خر موسی صعقا». آن فلاسفه میگفتند موجودات نوری از عالم انوار واسطهاند. دو مکتب بوده. یک مکتب مکتب اشراقیون بوده که معتقد بودند که وسایط هم بی نهایتند. بینهایت واسطه هست بین خداوند و عالم کثرات. عدد معین قائل نبودند. یک مکتب هم مکتب مشائین. مثل ابن سینا در مشائین اسلام و قبل از آن دیگر حکمای یونانی. اینها معتقد بودند که یک تعداد معینی از موجودات نوری واسطهاند. میگفتند ده عقل. عقل موجودی ست که عین نورانیت است. میگفتند ده عقل واسطهاند. عقل اول یک تکثرات ماهوی و وجودی دارد. به این معنا که عقل اول یک وجود دارد یک حدود دارد حد همان وجود، که از خود وجود ناشی می شود که خداوند حد ندارد خداوند لایتناهاست. ولی این بالاخره ممکن الوجود است پس یک حدی دارد یک وجودی دارد یک حدی دارد، و به آن میگویند ماهیتی دارد. بعد در این وجود یک علم به ذات خودش دارد یک علم به ذات علتش به ذات باری دارد در فطرت او توجه به خدا خوابیده این در ذات آن است معنای ممکن این است همه به امکان برمیگردد ولی یک جهتی ست که در بطنش تکثر خوابیده علم به خود دارد علم به علتش دارد عشق به ذات خود دارد عشق به علتش دارد. عقل دوم که رده پایین تر است کثراتش بیشتر است غیر از همه اینها یک علمی به عقل اول دارد که کانال وجودش است یک عشقی به عقل اول دارد همین گونه میآید پایین تا عقل دهم که میگفتند این عقل فعال در عالم پایین است. شاید در جزوه «لو لاک» به این تفصیل نگفته باشم، به این ترتیب است.
آنها میگفتند بی نهایت واسطه. آنها میگفتند موجودات نوری. اولا موجودند چون اگر موجود نباشند نمیتوانند کار واسطهگری را انجام دهند. نوری هستند برای اینکه به ذات پروردگار نزدیکند. و اینها دور از ظلمت این عالم طبیعتند. آن عالمی که عالم عقل و اندیشه و فکر است به آن میگویند عالَم ذکر، عالَم حکیم، ذکر حکیم، چون دائما متذکر حضرت حقند و محکم و استوار در وجود. می گفتند موجودات نوری.
در روایات ما به جای کلمه موجودات نوری ... گرچه نور هم داریم «اول ما خلقالله نور» در روایات درباره پیغمبر آمده. ولی بیشتر انوار پیغمبر و اهل بیت ذکر شده که اینها در خلقت واسطه بودند. آیه کریمه «و ابتغوا الیه الوسیله» که در صعود است، اشاره به این هست که در نزول هم همین است اگر در قوس نزول اینها وساطت و دخالت نداشتند در قوس صعود هم کاری از ایشان نمیآمد. اینها در قوس نزول واسطه بودند که ما در صعود هم داریم از آن طریق میرویم. پیغمبر و اهل بیت طبق روایات ما همان انوار هستند و طبق تعبیرات فلاسفه قدیم موجودات نوری.
مرحوم حکیم سبزواری در منظومهاش دارد «و کل ما هناک حی ناطق و لجمال الله دوما عاشق» موجودات آنجا همه حیات دارند و درک دارند و همه عشق و شوق وجودی به حضرت حق دارند.
در روایات ما متعدد است. چند جور روایات داریم. بعضی روایات راجع به پیغمبر است: «لو لا انت» اگر تو نبودی عالم را نمیآفریدم. بعضی روایات «لو لا انتما» خطاب به حضرت امیر و پیغمبر است. بعضی روایات «لو لا انتم» خطاب است به انوار اهل بیت. بعضی روایات «لو لا هؤلاء» خداوند به انبیاء دیگر خطاب میکند که اگر اینها نبودند ما دیگران را نمیآفریدیم. پس «لو لا انت»، «لو لا انتما»، «لو لا انتم»، «لو لا هؤلاء» و این تعبیرات. این به معنای کلی این است که واسطه میخواهیم که توضیح دادم.
در طبع «لو لا انتما» که اگر شما دو نفر نبودید نمیآفریدیم این مطلب خیلی روشن است که پیغمبر و علی تفاوتهایی با هم دارند. علی امام است پیغمبر هم نبوت دارد هم امامت دارد پس پیغمبر اشرف از علی است. این که معلوم است در «علل الشرایع» مرحوم صدوق دارد که حاکم مدینه از امام صادق پرسید که چطور پیغمبر رفت بر دوش علی برای تخریب بتها از خانه کعبه علی نتوانست تحمل کند؟ مگر پیغمبر چقدر وزن داشته. بعد پیغمبر آمد پایین علی رفت بالا. امام صادق در جواب حاکم مدینه فرمود:«پیغمبر دو منصب داشت یک نبوت و یکی امامت. علی فقط یک منصب داشت و آن امامت. و آن که دو منصب است اشرف از آن است که یک منصب دارد و اقوی وجوداً است.» طبع قضیه پس لو لا انتما هم به ترتیب میشود. معنایش این میشود که پیغمبر یک درجه بالاتر از حضرت امیر است. خب پس اگر پیغمبر یک درجه بالاتر از حضرت امیر است باید اینگونه شود که «اگر تو نبودی علی را نمیآفریدم نه اینکه اگر علی نبود تو را نمیآفریدم». پس چرا حدیث اینطور است؟ جواب این است که درست است پیغمبر دو منصب دارد ولی در این دو منصب کدام مهم تر است؟ نبوت فقط قانون میآورد، امامت اجرای قانون میکند. مقام اجرای قانون مهمتر از مقام آوردن قانون است. پس مقام امامت فوق نبوت است. بعد اینکه تا میگویند علی، یاد امامت میافتیم و تا میگویند پیغمبر یاد نبوت میافتیم. همه هم وقتی میخواهند پیغمبر را صدا کنند میگویند «پیغمبر» نمیگویند: «امام». در حالیکه پیغمبر همانطور که پیغمبر بوده امام هم بوده خودش رئیس حکومت بوده پس امام هم بوده. پس پیغمبر اکرم جلوه نبوت است و علی جلوه امامت و امامت فوق نبوت است.. نه علی فوق پیغمبر است. نه . امامت فوق نبوت است. پس درست می شود «لو لا انتمن یعنی اگر علی نبود پیغمبر نبود یعنی اگر امامت نبود نبوت به درد نمی خورد. آخر نبوتی که قانون باشد ولی مقام اجرایی نداشته باشد که به درد نمی خورد. یک تکه ای دارد دنباله حدیث که "اگر فاطمه نبود شما دو تا را خلق نمی کردم". این است که خیلی ها در اشکال افتادند که این یعنی چه؟
آقایی در سخنرانی خود- فوت کرده خدا رحمتش کند- ، گفته «و لا یصح ان یقال «لو لا فاطمه لما خلق الله محمدا صلی الله علیه و آله و سلم»این درست نیست که ما بگوییم اگر فاطمه نبود خداوند پیغمبر را خلق نمیکرد.» یک آقایی هم در حسینیه صفائیه منبر رفته بود گفته بود این حدیث دروغ است که «لو لا فاطمه ...». اینها توجه ندارند که منظور چیست.
پس گفتیم قانون باید اجرا شود و اجرا مافوق قانون است، این معلوم است، هر عقلی آن را میفهمد. مطلب بعدی اینکه این قانون و اجرای قانون برای چیست؟ برای اینکه یک بشر نمونه نشان دهد. بشر نمونه یعنی بشری که کل قوانین درباره او درست پیدا شود که ما بخواهیم بگوییم نمونه اجرا شده قانون اسلام کیست، او را نشان دهیم. ما جز فاطمه چه کسی را داریم که نشان دهیم؟ یک وجودی که قبل از خلقتش مقدمات خلقتش بهشتی باشد. یعنی پیغمبر اکرم مأمور میشود چهل روز از حضرت خدیجه فاصله بگیرد. در این چهل روز هم خودش در حال عبادت است و معتکف در مسجد است و هم خدیجه در این چهل روز معتکف در مسجد و مشغول عبادت است و مهمتر از همه اینکه دائما در حال التجاء به خداست که نمیداند قضیه چیست که گفتهاند پیغمبر نزدش نیاید. در حال تضرع و التجاء به خدا. درست عبادت کامل. چون بهترین دعا بهترین عبادت عبادت با التجاء و تضرع است «وادعواه تضرعا و خفیه». بعد از چهلم طبق روایات ما غذا از بهشت برایش می آورند. سیب آن هم سیب بهشتی. بعد به پیغمبر بگویند این غذا را فقط شما باید بخورید. کسی دیگر حتی علی نباید بخورد. بعد از این غذا به پیغمبر اشاره کنند که باید بروی منزل خدیجه. از حاصل آن غذا و آن چهل روز فاصله، انعقاد نطفه فاطمه بشود. در آن ایام حمل طوری ست که دائما خدیجه با فرزند خود در تکلم و صحبت است. طبق روایات ما. پیغمبر آمد فرمود خدیجه با چه کسی حرف می زنی خدیجه فرمود با فرزندی که در شکم دارم. دوره شیرخوراگی یک چنین پدر و مادری. دوره تربیت یک چنین مربیای. شما انصاف بدهید آیا مقدمات تکون پیغمبر غذای بهشتی برای عبدالله آوردند؟ نه. برای پدر علی آوردند؟ نه. دوره رضا و حاملگی چنین شرایطی داشتند؟ نه. و قانون اسلام هم همین است. به بزرگی اختصاص ندارد. از قبل از انعقاد نطفه اینها مطرح است. بنابراین می خواهد بگوید اگر پیغمبر آمده برای اجرای قانون آمده. اگر آن نبوت و این اجرا آمده پس حداقل یک الگو باید نشان دهد در عالم. آن الگو کیست جز فاطمه؟ الگو می شود هدف علت غایی. و ضمنا بدانید این اختصاص به این روایت ندارد. در همین کتاب هم من یک نمونه را آوردهام. در بحار بعضی روایات داریم به این مضمون: (حافظهام خوب یاری نمیکند در کتاب کامل است. ظاهرا درست نقل میکنم با کم و زیادش) «خداوند از نور پیغمبر اکرم مثلا کرسی را آفرید از نور مولا علی علیه السلام عرش را آفرید از نور امام حسن و امام حسین سماوات سبع را آفرید ... و هنوز ظلمت در عالم باقی بود. ملائکه از این ظلمت به خداوند شکایت بردند و خداوند «فخلق الله زهراء»» خدا فاطمه را آفرید و ظلمت برطرف شد. یک چنین الگویی کسی دیگر را نداریم و این است مفاد آن حدیث و روایت. بنابراین اگر ما سند یک روایت را نتوانیم درست کنیم به این معنا نیست که نتوانیم خود روایت را درست کنیم. این اختصاص به این ندارد که شما در کل کتاب های فقهی می بینید که پیغمبر اکرم فرموده «علی الید ما اخذت حتی تؤدیه» هیچ هم سند ندارد اما همه فقها در کتابهایشان آوردهاند به حدی است که آدم مطمئن میشود یک چنین حدیثی بوده اما سندی هم ندارد. یک روایت مرسله است. در فقه هم روایات زیادی داریم که سند ندارد اما مطلبش طبق قواعد است. این هم از قبیل روایات فلسفی و حکمی و کلامی است به هر حال من چون دیدم این حدیث مظلوم واقع میشود درباره این حدیث صحبت کردم و بعد هم اصلاحاتی روی آن انجام شد و چاپ گردید و بارها چاپ شده الان هم نیست باز تمام شده و باید چاپ شود.
علت این کم شناختی وکم ظرفیتی و شبهه افکنی نسبت به معصومین را در چه می بینید؟
من فکر میکنم این اواخر در این چند دهه اخیر راجع به فضایل واقعی اهل بیت کم صحبت شده. کتابها بوده ولی در حوزهای که پخش میشده اولا در حوزه عمومی نبوده،ثانیا در تخصصش از بعد علمی و فلسفی کم کار شده است. یعنی این کافی نیست که من ده روایت را راجع به عظمت حضرت زهرا بیاورم، آن مطالبی که در عمق بعضی روایات است کم گفته شده است. و اینها باید گفته شود. همین حدیث اینقدر هست که همانطور که عرض کردم بزرگانی آمدند گفتند این درست نیست. بالاتر عرض کنم، بسیاری از روات احادیث ما را رمی به غلو کردند. گفتند اینها غالی بودند و غالیان را طرد کردند و گاهی موجب کفر دانستند. ولی بحث در این که غلو چیست کم شده. بعضی تصریح کردند که غلو آن است که کسی اعتقاد خدایی دارد ولی عملا خیلی از چیزها را گفتند غلو است. ما در کتاب های مان تصریح داریم که غلو یعنی اعتقاد به خدایی، و الا اگر قائل باشیم که این بزرگان معلول خدا و مخلوق خدا هستند بعد هرچه فضایل بگویید در این ها هست که اگر اینها نبودند خداوند عالم را خلق نمیکرد. اینها دو دو تا چهارتاست. آخر خداوند عالم را آفریده برای اینکه به او برسند. «الیه المصیر»، «الیه راجعون». باید به خدا برگردند خب غیر از چهارده معصوم چه کسی واقعا به خدا برگشته. اینها هدف از خلقتند. مرحوم صدرالمتالهین یک جمله ای دارد ... این که ما این حدیث را گفتیم فاطمه علت غایی عالم است یعنی هدف... اما روایات و ادلهای داریم که اینها علت فاعلی عالم هستند. یعنی خالقند به اذن الله. بعضیها میگویند چرا میگویید خالق؟ خالق فقط خداست. در خود قرآن عیسی را خالق حساب کرده است «و اذ تخلق من الطین کهیئه الطیر». عیسی خالق است البته «بإذن الله». در زیارت جامعه کبیره «بکم فتح الله» نمیگوید «لکم». «بکم» یعنی به وسیله شما شروع عالم شده و «بکم یختم» یعنی برگشت، علت غایی. غایت عالم شمایید فاعل عالم هم شمایید. البته به اذن الله. اینها کانالهای وجود هستند. البته وهابیها به خصوص اینها را نمیفهمند اینها هم تبلیغات شدیدی به راه انداختهاند.
وهابیت نه فقط با تشکیکات و شبهات بلکه بوسیله پول و مادیات توانسته است دربرخی جمعها نفوذ پیدا کند در جمعی به قدری نفوذ کند. بیشتر با مادیت و پول. مثلا در این خوزستان ما اصلا سنی نبود چه رسد به وهابی. اما به خاطر وضع یک عدهای حتی در خود شهر اهواز که در حلبی آباد و قسمتهای این چنینی زندگی میکنند. آنها میآیند از طریق پول دل اینها را به خودشان جلب میکنند. و الا هر عاقلی اگر فکر کند مطمئن میشود که اینها بر اساس شبهه نیست که شبهه داشته باشند. عناد است. آخر چطور میشود قبر منسوب به بچههای پیغمبر را در سامرا اینطور بمبگذاری کنند و از بین ببرند آن وقت قبر خالد بن ولید در سوریه یک گنبد و بارگاهی دارد بسیار زیبا و قشنگ کاری با آن ندارند. الان در مدینه در بقیع قبر بچههای پیغمبر تل خاک است، آن وقت قبر عثمان در آخر بقیع سنگ شبه مرمر یا واقعا مرمر شن ریزیهای بسیار تمیز همیشه یک صندلی آنجا گذاشتند یک مامور هم آنجاست. این چه توجیهی میتوان برایش داشته باشیم. اگر شبهه است می گوییم احترام از قبور نکنیم. قبر اولاد پیغمبر را هم خراب کردید. پس چرا قبر عثمان را خراب نکردید. پس چرا به قبر خالد بن ولید کاری
ندارید. خالد بن ولیدی که رفت به علت اختلافات قبیلگی مالک بن نویره را کشت و همان شب با عیال مسلمان او به زور همبستر شد. اینها پیداست عناد است. و نه عناد با بچههای پیغمبر، عناد با خود پیغمبر. ما نمی توانیم قبول کنیم کسی بگوید من پدر را قبول دارم بچه هایش را قبول ندارم. بچه هایی که تخلفی از پدر ندارند. مگر می شود بگوییم به یک نفر علقه داریم اما کتاب هایش را می سوزانیم. می گویید پیغمبر را قبول دارید اما تمام آثار پیغمبر را از بین میبرید. من به بعضی از دانشجویان دانشکده الهیات مدینه گفتم شما که اینطور شبهه میکنید به قبور پس چرا هنوز گنبد خضراء قبر پیغمبر هست؟ یکی به دروغ گفت برای مسجد است. در حالی که همه میدانند برای قبر است. اوایل حکومت وهابیت میخواستند آن را هم خراب کنند که از دول اسلامی به اینها فشار آوردند دست از تخریب آن برداشتند. علی ای حال این ها عناد با خود پیغمبر دارند و در نتیجه عناد با خود خدا. پیغمبر را خدا معین کرده . و خدا می گوید اگر اینها نزد تو می آمدند و تو برای اینها استغفار می کردی خدا توبه اینها را قبول می کرد. یعنی پس پیغمبر واسطه است. برای پذیرش استغفار برای کمالات.
خود قرآن میفرماید: «وابتغوا الیه الوسیله» در سوره توبه آیه صریح قرآن است که خداوند به پیغمبر می فرماید: اینها را بینیاز و غنی میکند. پس پیغمبر واسطه است. پیغمبر کانال وجودی خلقت است. پیغمبر کانال وجودی صعود و درجات استکمال است. آن وقت چطور میشود کسی ادعا کند پیغمبر را قبول دارم ولی تمام آثار پیغمبر را از بین میبرد. پیغمبر را قبول دارند ولی آثار بچههای پیغمبر را از بین میبرند و احترام میکنند قتلهی بچههای پیغمبر را. شما هنوز در عربستان سعودی نمیتوانید معاویه را لعن کنید. همه عالم که بود که نداند امام حسن مجتبی را چه کسی کشت. جنگ با امام علی را چه کسی راه انداخت؟ اختلافات در صدر اسلام را چه کسی درست کرد؟ هنوز در مکه بازار به نام ابی سفیان است. آیا ابوسفیان دشمن پیغمبر نبود؟ میخواهم عرض کنم اینها به جهت شبهه نیست، به جهت عناد است. اسلام را برای حکومت خود می خواهند نه برای اعتقاد به آن. و الا اگر کسی اسلام را بخواهد معنی ندارد آثار آن را از بین ببرد. شما ببینید من از قبل از وهابیت صحبت میکنم، تفسیر «درُّ المنصور، جلالالدین سیوطی» حدودا 18 - 17 هزار حدیث در آن است. شاید روی هم صد حدیث از فاطمه
زهرا و امام حسن و امام حسین نداشته باشد. از حضرت امیر زیاد دارد اما نه به اندازه احادیثی که از ابوهریره و فلان و فلان دارد. اینها مسئله است که چرا با اولاد پیغمبر اینگونه برخورد میکنند. مگر میشود کسی بگوید پیغمبر را قبول دارم بچه هایش را قبول ندارم آثارش را دینش را قبول ندارم. خب دین پیغمبر را اینها دارند تدفین میکنند. احکامشان را اینها از ابوهریره میگیرند نه بچههای پیغمبر. درحالیکه پیغمبر صریحا فرموده این دو امر گرانبها را که من میگذارم با همند و از هم جدا نیستند.
این حدیث به معصومین و اولادحضرت فاطمه سلام الله علیها هم اطلاق دارد یعنی میتوانیم بگوییم اگر امام حسن نبود امام حسین خلق نمیشد و اگر امام حسین نبود ....تا برسد به وجود حضرت ولیعصر ارواحناه فداه که اگربه خاطروجود ایشان نبود هیچ کس خلق نمیشد؟
آن نمونهای که عرض کردم به عنوان الگوی متجلی قوانین اسلام، فقط در فاطمه زهراست. بعد از فاطمه زهرا در هیچ کدام نیست و بعدا هم نخواهد بود. چه کسی را دارید که نطفه او از غذای بهشتی درست شده باشد؟ و یک چنین مسائلی که درباره او هست. مربی او پیغمبر باشد. مجموعه این فقط در فاطمه زهرا است در هیچکس دیگری نیست.
ارزیابی شما از تاثیر فراوانی که حضرت صدیقه طاهره بر شخصیت زن در عالم هستی داشته است چیست؟
حضرت صدیقه نه فقط بر روی شخصیت زن که بر شخصیت کل مسلمین وکل بشریت تاثیرگذاربوده است. مردها هم به او محتاجند همه و همه. ربطی به زنها ندارد. شما یک تکه کوچکی را در نظر بیاورید. بعد از پیغمبر یا سه ماه یا دو ماه زنده بوده است. اگر حضرت زهرا در آن دو سه ماه نبود چه میشد؟ حضرت امیر را همان روزهای اول از بین برده بودند. وقتی حضرت را آوردند با آن وضع بردند مسجد چه کسی بود که آمد آنجا فریاد زد «خَلُّ بن عمی» پسر عموی من را رها کنید وگر نه چه ها میکنم. جز فاطمه. اگر فاطمه نبود علی علیه السلام نمیتوانست بقایی داشته باشد که یک معنای «لولا فاطمه لما خلقتکما» همین میشود. (شاید این را در کتاب آورده باشم) حافظ قانون مجری قانون است. یعنی حافظ مقام نبوت، مقام امامت است که علی است. حافظ مقام امامت در طول تاریخ، فاطمه زهراست. حافظ مهمتر از محفوظ است به این معنا که اگر حافظ نبود محفوظ نبود. اگر حضرت فاطمه زهرا نبود حضرت امیر با وجود تمام سفارشات پیغمبر نه به حکومت میرسید که نشان دهد حکومت اسلامی یعنی چه. نه اصلا می ماند که حتی مرجعیت علمی داشته باشد. در همان دو سه ماهه از بین رفته بود. و فاطمه زهرا بود که حافظ مقام امامت بود. پس اگر پیغمبر نبود و قانون پیغمبر، ادیان دیگر نبودند چون اسلام مرحله اکمل همه ادیان است. اگر مقام امامت نبود مقام نبوت بیخود بود. و اگر فاطمه نبود مقام امامت هم از بین رفته بود. این هم یک معنای لو لا فاطمه است شاید آنجا اشاره کرده باشم. دو ماه عمر کرد ولی دو ماه عمری که برکتش بیش از عمر تمام انبیاء و اولیاست. برای اینکه این دو سه ماهه حفظ کرد مقام امامت را. که مقام امامت اسلامی اشرف تمام امامت هاست. ائمه زیاد داریم در عالم «و جعلناهم ائمه یهدون بأمرنا» (در خود قرآن است) ولی از همه امامت ها مهمتر، امامت اسلامی ست و حافظ این امامت اسلامی حضرت فاطمه زهراست.
به تعبیری میتوان گفت واسطه بین نبوت کبری و ولایت عظمی بودند.
هم نبوت مهم است هم امامت مهم است ولی امامت فوق نبوت است. کسی که حافظ مقام نبوت است به منزله علت میشود و این خیلی موقعیت ممتازی ست.
به نظرشما چقدر با آرمان های حضرت فاطمه فاصله داریم؟
درجات مختلفی وجود دارد . زنانی که از شوهرانشان در دوران مبارزات، چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب، حمایت کردند، به یک درجهای خود را به حضرت زهرا نزدیک کردند. البته در مقام فعل نه در مقام ذات. یعنی همان طور که حضرت زهرا حامی مقام امامت بود اینها هم حامی شوهرانشان در مسیر مبارزات علیه طاغوت بودند . این یک درجه، در نتیجه خانمها به حضرت زهرا نزدیک شدند. اما عظمت حضرت زهرا که فقط این نبوده. این یک قسمت ازکار بود گفتم برکت این دو سه ماهه. عظمتهای ذاتی در او. نورانیت ذاتی او. آن را دیگر نمیشود مقایسه کرد. ما نمیتوانیم شهدای خودمان را با شهدای کربلا مقایسه کنیم. «لا یقاس بالطف واقعه و لا یقاس بشهداء کربلا طائفه». عظمت ذاتی فاطمه منحصر به خودش است و حتی در خدیجه(س) هم نیست. ولی هرکسی به نوعی یکی از خصوصیات فاطمه زهرا را در خودش تجلی دهد به همان اندازه به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها نزدیک شده است.
برخی از اهل سنت شبههای را مطرح میکنند که حضرت صدیقه طاهره میدانست که پشت در نامحرمان هستند. چه لزومی داشت که بیاید پشت در قرار بگیرد؟
برای حفاظت علی. میدانست اینها میخواستند علی را ببرند خیال میکرد بلکه آنها خجالت بکشند از ناموس پیغمبر. نامحرم اشکال ندارد. همه ما. در دوره مبارزات زنهای ما سعی میکردند ما را یک جوری فراری دهند که ما گرفتار نشویم. حضرت آمد جلو بلکه آنها خجالت بکشند از ناموس پیغمبر. متاسفانه مردم اصلا توجه نکردند. اعتقادم بر این است که آنها اصلا ایمان نداشتند. امکان ندارد کسی ایمان به پیغمبر داشته باشد با دختر پیغمبر این کار ها را بکند.
وظیفه طلاب ، فضلا و محققین در معرفی معصومین علیهم السلام چیست؟چگونه میتوانند معصومین را فراتر از شناخت شناسنامهای معرفی نمایند؟
مفاد زیارت جامعه کبیره را به صورت یک درس در حوزهها دربیاورند. و تدریجا به همه مردم سرایت دهند. الان -خیلی کم- میبینیم بعضی منبریها یک تکههایی از زیارت جامعه کبیره را میخوانند. اما توضیح بیشتری داده شود به صورت یک کلاس و دائما در نشریات منتشر شود، در سایتها بیاید.
علت چیست که استخاره های حضرتعالی خیلی معروف و پرطرفدار است؟
خیلیها پرسیدند اما قابل توضیح دقیق نیست همین مقدار عرض کنم لطف و عنایت خداوند است.
تکلیف ما در پاسداشت و تکریم از دستاوردهای حضرت امام چیست؟
امام استاد ما بوده و من برای هر یک از اساتیدم احترام قائلم. من و یکی از آقایانی که عضو شورای نگهبان است نزد یک نفر یک صفحه لمعه خواندیم، هر موقع ایشان را میبینم او را احترام میکنیم. اما امام که فوق این مسائل بوده ما از سال 35 تا سال 42 که قبل از تبعید ایشان به ترکیه بود، مرتب در درسشان بودیم در خیلی از جلسات خصوصی بودیم. من مدتها مسئول مطالعه مطبوعات بودم و به ایشان گزارش میدادم. این موضوع مربوط میشود به قبل از رفتنشان به ترکیه.
ایشان تربیت ذهنی ما را به صورت اینکه بتوانیم ضد طاغوت باشیم، تجلی داد. خیلی حق بر گردن ما دارد و حق بر گردن کل این کشور دارد. سایه سنگین و سیاه دول استعمارگر به خصوص آمریکا را از ایران ایشان کنده است. جسارت هایی که عوامل آمریکایی حتی نسبت به نوامیس ایران داشتند البته بی سر و صدا بوده، ایشان از بین برد. و ایشان حقی دارد که نمیوان توضیح داد. اگر خاطرات من را بخوانید قسمتهایی را آوردهام.
امام بر گردن ما حق دارند غیر از اینکه از نظر علمی هم ما در فقه و هم در اصول و در مسائل معارفی و در مسائل مبارزاتی خیلی از ایشان بهره بردیم ولی چیزی که مهم است این است که وظیفه پی گیری از آن اوامر را داریم که این وظیفه در درجه اول برای مسوولین است. مردم خیلی مردم خوبی هستند عمل به وظیفه کرده و می کنند. اما اگر مسئولین پاسخ درست به مردم ندهند خیلی مسئولند. مملکت ایران مملکت غنیای است انواع معادن را دارد، این همه ثروت دارد نباید وضع اقتصاد مردم این باشد. سالهاست که جنگی هم در کار نیست. مسئولین خیلی گرفتارند نه فقط در برابر امام. در برابر خدای امام. گرفتارند که چه کردید با این مردم. همه شان مسئولند. یک نقص و قصور کار در این مسئله یک امر جزئی نیست میکشد به سعادت کل جامعه ما و میکشد حتی به سست کردن مردم در اعتقاد به دین. اگر خدای نکرده نظرشان این شد که اسلام در این مدت به درد ما نخورد. آن وقت چه خواهد شد؟ بدیهی است که هرکسی به کسی علاقه دارد باید رعالیت کل آثار وجودی او را بکند. این معلوم است. امیدوار هستیم همه مان وفادار نسبت به همه ولی نعمتهای خودمان باشیم.