جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یادداشتی از آیت الله استادی در تبیین جایگاه تحریرالوسیله؛

امام به همه یاد دادند که در هیچ شرایطى نباید از کار علمى غفلت کرد

کد خبر: ۲۴۵۹۶
امام به همه یاد دادند که در هیچ شرایطى نباید از کار علمى غفلت کرد

آیت‌الله رضا استادى چهره شناخته شده حوزوی است که ارادت و اخلاص خاصی نسبت به امام و آثار امام خمینى(س) دارد. شخصیتى که سال‌ها مدیریت حوزه علمیه قم و اکنون ریاست شوراى عالى حوزه را بر عهده دارد و از جایگاه خاص و مقبولیت بالایى برخوردار است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، ایشان در یادداشت نکته ‏سنجانه‌اى که در استقبال از برگزارى همایش «تحریرالوسیله» نوشتند، نسب نامه علمى و تبار کتاب‌شناسانه این اثر ارزشمند امام خمینى(س) را معرفى کرده است. آنچه در پی می ‌آید خلاصه‌ای از مکتوب ایشان است و متن تفضیلی آن در کتاب همایش خواهد آمد:

علامه طهرانی در الذریعه جلد 10، کتابی به نام ذخیرةالصالحین یاد کرده و فرموده: این رساله تألیف شیخ محمدرضا حلّی است، که از فتاوای صاحب عروه گردآورده و در سال 1329 در بغداد چاپ شده است.
و در جلد 25 الذریعه فرموده: «وسیلة النجاة آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی که در سال 1341 و 1343 و 1346 و 1355 چاپ شده مأخوذ از ذخیرةالصالحین صاحب عروه است». مقصود ایشان از ذخیرةالصالحین همان است که در بالا ذکر شد و چاپ‌های 1343 تا 1346 همان وسیله صغیر و چاپ 1355 وسیله کبیر است.
خان بابا مشار در فهرست کتب چاپی عربی می‌گوید: وسیله کبیر از سال 1355 تا هنگام وفات مؤلف چند بار در نجف چاپ شده است. با این توضیح خواستم عرض کنم که درباره وسیله کبیر که در اختیار ما است کسی نگوید این کتاب تألیف دیگری است و مرحوم سید آن را تکمیل کرده است، زیرا همان‌طور که گفته شد ذخیرةالصالحین تقریباً یک دهم کتاب تألیف شده مرحوم اصفهانی است.
حاشیه حضرت امام خمینی بر وسیله در قم در 225 صفحه وزیری چاپ شده و تا پایان کتاب یعنی تا کتاب ارث را دارد و در نسخه ما تاریخ چاپ یاد نشده است.
شرایع الاسلام محقق حلی، یک دوره فقه که شامل 55 کتاب است (احکام تقلید که در آغاز عروةالوثقی و وسیلة النجاة و تحریر الوسیله قرار داده شده را ندارد).
از این 55 کتاب، عروةالوثقی و ملحقات عروه ( ج 2 و3 عروه) فقط حدود بیست کتاب را دارد.
اما وسیلةالنجاة از 55 کتاب حدود 40 کتاب را دارد.
ومنهاج الصالحین آیت الله حکیم نیز شامل حدود 40 کتاب است.
اما منهاج الصالحین آیت الله خویی نزدیک به پنجاه کتاب را شامل است.
و تحریر الوسیله هم با این‌که حضرت امام درصدد تکمیل وسیله بوده و کتاب‌هایی را به آن افزوده، در عین حال شامل حدود 50 کتاب است.
البته ترتیب و شمول این چهار کتاب به گونه‌ای است که در بیشتر مطالب با هم از حیث فروع مشترکند، اما هر کدام، از جهتی ویژگی‌هایی دارند که نمی‌توان گفت برخی، ما را از برخی دیگر، بی‌نیاز می‌کنند.
کارهایی که حضرت امام در مورد وسیلةالنجاه انجام داده، اجمالاً چنین است:
1 ـ از مقابله و تطبیق بخشی از این دو کتاب متوجه شدم که امام ظاهراً کتاب را یک بار دیگر مطالعه و از حیث عبارات و یا برخی کلمات و یا برخی از تیترها و عنوان‌ها ویرایش کرده‌اند.
2 ـ برخی از کتاب‌ها مانند کتاب ارث را که در وسیله موجود است، توسعه داده و مطالب فراوانی به آن افزوده‌اند.
3 ـ هنگام درج حواشی خود در متن گاهی یک مسئله را به دو مسئله تقسیم نموده‌اند.
4 ـ کتاب‌های حج، امر به معروف، حدود، دیات، قصاص، قضاء، شهادات، و نیز مسائل مستحدثه را به آن افزوده تا دوره کامل فقه باشد.
5 ـ البته کتاب جهاد و کتاب‌های مربوط به عبید و اماء که مورد ابتلاء نبوده است را ندارد.
شاید از جهت آموزندگی برای حوزویان این‌که حضرت امام این اثر گران‌قدر را در تبعید و در عین این‌که نگرانی‌هایی برای جهان اسلام و ایران و تشیّع داشتند نگاشته‌اند، از اصل تألیف مهم‌تر باشد.

حضرت امام(س) با این روش و سیره به همه ما یاد دادند که در هیچ شرائطی نباید از کار علمی لازم به ویژه کارهایی که نیاز جامعه و یا نیاز حوزه را پاسخ می‌دهد غفلت کنیم. امام(س) در بسیاری از جهات می‌تواند برای همه و نیز حوزویان سرمشق باشد، او یک فقیه جامع الشرائط به معنی واقعی و جهانی بود در گوشه‌ای؛ لیس علی الله بمستبعد ان یجمع العالم فی عالم.

انتهای پیام

دیدگاه شما