جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

پیوند دین و سیاست و روحانیت در اندیشه سیاسی امام خمینی

کد خبر: ۱۹۴۳۶
پیوند دین و سیاست و روحانیت در اندیشه سیاسی امام خمینی

"دین" از "سیاست" جدا نیست و نمی‌تواند جدا باشد. زیرا از دین منهای سیاست جز ذکر و مناجات باقی نمی‌ماند و این‌ها بخشی از دین است و نه همه آن.
اگر سیاست را از زاویه نگرش‌ها و روش‌های ماکیاولیستی بنگریم و همان گونه که زمامداران آمریکایی و اروپایی آن را معنی می‌کنند و در رفتار و عمل می‌آورند در نظر بگیریم، چیزی جز فریب و نیرنگ باقی نمی‌ماند و عملکردهای تباه قدرت‌های استکباری شرق و غرب و جنایاتی که در چهار گوشه جهان توسط آنان صورت می‌گیرد، شاهد گویای واقعیت مزبور است. لکن اگر به سیاست از دریچه نظام سیاسی اسلام بنگریم، با مفهوم و حقیقت تدبیر و برنامه ریزی‌های سالم برای خدمت خالصانه به مردم جامعه و اداره شایسته کشور در ابعاد سیاست خارجی و داخلی مواجه می‌شویم. سیاست یا این مفهوم، نه تنها از دین جدا نیست، که عین دیانت است. زیرا تعالیم اجتماعی و سیاسی اسلام با محوریت راهبرد صحیح جامعه و مدیریت کلان برای رفع موانع و دست‌یابی به رشد و پیشرفت در همه زمینه‌ها تنظیم شده است و این همان "سیاست اسلامی" است که در تقابل و تعارض با سیاست‌های کشورهای غرب و شرق قرار دارد.
"سیاست" با معنی و مصداق اسلامی آن، از وظایف و مسئولیت‌های بزرگ "روحانیت" است، زیرا "دین" به صورت رها و بدون مرزبانی اعتقادی و اجتماعی و سیاسی متصور نمی‌باشد و هم بر مبنای "عقل" و هم بر اساس "شرع" حکم قطعی ضرورت حضور روحانیت در عرصه‌های سیاست تثبیت شده است.
متأسفانه از سال‌های دور تاکنون تبلیغات مسموم که خاستگاه آن دنیای غرب می‌باشد، نه تنها نافی پیوند روحانیت و سیاست بوده است، که به شدت و با برنامه‌ریزی‌های وسیع درصدد جلوگیری از حضور علمای آزاداندیش و آگاه به زمان در چرخه سیاست و حکومت بوده و هستند.
باید اعتراف کرد که هیچ کس همچون حضرت امام خمینی با این تبلیغات مسموم و برنامه ریزی‌های وسیع توسط اذناب استعمار غرب، مقابله نکرده است، به گونه‌ای که حجم وسیعی از رهنمودهای این پیشوای الهی به این موضوع اختصاص یافته است.

آنچه پیش رو دارید، بخش اعظم سخنانی است که امام خمینی در تاریخ 10/4/1360 ایراد کردند و موضوع یاد شده را تبیین و تحلیل می‌کنند. این موضوع با توجه به امتداد فعالیت‌های مخرب علیه جداسازی دین و سیاست و روحانیت از هم، انتخاب شده و ضرورت آن بر آگاهان جامعه روشن است.

در این وقتی که ما واقع شده‏ایم و همه قدرتهای خارجی مخالف ما هستند و در داخل هم می‏بینید که این انگلها هستند و خزیده‏اند در سوراخ‏ها، لکن خرابکاری می‏کنند، ما الان وظیفه‏مان چی است؟ ما وظایف زیادی داریم. و شما آقایان علما و اهل علم در سرتاسر کشور وظایفتان بیشتر است. مسئولیتتان بیشتر است. مسئولیتتان بیشتر است؛ برای اینکه شما وضعتان و مشی‏تان نمایشگر این است که ما نماینده انبیا هستیم. شما اشتغالتان و لباستان، همه حکایت از این می‏کند که این جمعیت نماینده اسلام هستند. کسی که نماینده اسلام است، وظیفه‏اش بسیار خطیر است. همه قشرها در هر جا هستند، وظیفه‏شان بسیار است، لکن در بین همه، شما وظیفه‏تان بیشتر است. ماها وظیفه‏مان بیشتر است. ماها اگر - خدای نخواسته - یک خطایی، یک اشتباهی بکنیم، این پای نماینده پیغمبر اکرم و اسلام حساب می‏شود. آبروی اسلام به دست شماست. روحانیینی که در قوه قضاییه و مشغول قضاوت هستند یا مشغول یک کار دیگری هستند، اینها وظیفه‏شان زیادتر از دیگران است. اگر - خدای نخواسته - یک قضاوتی برخلاف حق واقع بشود - ولو اشتباها - این منعکس می‏شود که اینها دارند خرابکاری می‏کنند.

توطئه دشمن برای منزوی کردن روحانیت

شما می‏بینید که از اول یک جریانی در کار بوده که شماها را از ملت منعزل کند و لااقل، شماها را نگذارند در جاهایی که یک ارگان اجرایی یا تقنینی یا اینها باشد؛ همان چیزی که در غرب نسبت به کلیسا می‏گفتند: کلیسا برای خودش علی حده برود و مسائل ناسوت و لاهوت بگوید و مملکت را بدهند ما اداره‏اش بکنیم.]در[ ایران هم همان معنا را تعقیب کرده بودند. شیاطینی که مطالعه کردند در همه مسائل ملتها و این را یافتند که اگر قشر روحانی وارد بشود در صحنه سیاست، با داشتن پشتوانه عظیمی از ملتها، کلاه آنها پس معرکه است. باید چه بکنند؟ باید به طور عموم، این مطلب را القا بکنند که اهل علم را به سیاست چه کار؟ اهل علم فقط وظیفه‏اش این است که عبایش را سرش بکشد و اول ظهر برود نمازش را بخواند و بعد هم برود منبر چند تا مسئله بگوید؛ نه مسائلی که مربوط به سیاست و مربوط به گرفتاریهای ملت است، همان مسائلی که دیدید، متعارف بود می‏گفتند و تقریبا اکثر ابواب فقه کنار گذاشته شده بود عملا. تو کتابها نوشته شده بود و کنار گذاشته شده بود و اکثر آیات قرآن هم کنار گذاشته شده بود. قرآن را می‏خواندیم و می‏بوسیدیم و می‏گذاشتیمش کنار. آیاتی که مربوط به جامعه بود، آیاتی که مربوط به سیاست بود، آیاتی که مربوط به جنگ بود، آیات زیادی که اکثر آیات مربوط به این مسائل است، اینها را منسی کرده بودیم؛ یعنی، ما را وادار کرده بودند که منسی باشد.
شأن بزرگ اهل علم این بود که این آقا نمی‏فهمد سیاست را! اگر یک آقایی اصلا عقلش نرسید به اینکه سیاست چیست، این بزرگوار بود خیلی؛ آقایی است که دخالت در امور نمی‏کند، قربانش بروم، چه آقای خوبی، ظهر می‏آید نمازش را می‏خواند و می‏رود توی خانه‏اش می‏نشیند! و به ما این مطلب را تحمیل کرده بودند. این شیاطینی که می‏خواستند این جمعیت را کنار بگذارند، به ما همه تحمیل کرده بودند این مطلب را که اگر یک آقایی - فرض کنید که - عقیده‏اش این بود که باید وارد بشود در سیاست و در گرفتاری ملت، می‏گفتند: این آقا سیاسی است! همین که می‏گفتند" سیاسی"، این دیگر باید برود، از جامعه باید جدا بشود.
این را تحمیل کرده بودند شیاطین به ما و نگذاشته بودند که ما خود پیغمبر اکرم را و حالاتش را مطالعه کنیم و نگذاشته بودند که ما حالات حضرت امیر را مطالعه کنیم؛ ببینیم که آیا آنها چه جور وضعی داشتند. پیغمبر اسلام در سیاست دخالت نمی‏کرد؟ می‏توانید بگویید پیغمبر هم یک عامل سیاسی بوده، پس کنار؟ در امور سیاست وارد نمی‏شد؟ تمام عمرش در امور سیاسی بود؛ تمام عمرش را صرف کرد در سیاست اسلامی و حکومت اسلامی تشکیل داد. حضرت امیر حکومت اسلامی داشت و حکومتهای اسلامی می‏فرستاد آن طرف. اینها سیاست نبودند؟ حضرت امیر را تخطئه می‏کنید؟ اینهایی که می‏گویند نه، دیگر لازم نیست و آخوندها بروند سرجایشان بنشینند، این جلد: 15، صفحه: 12 آخوندها مدعی این هستند که ماها تابع آن موالی هستیم، شما قبول ندارید که ]این طور بوده؟[ یا باید قبول نکنید که اصلا پیغمبر اسلام وارد سیاست می‏شد؛ و حکومتی نداشته و گوشه مدینه توی مسجد نشسته بوده و مسئله می‏گفته؛ این جور بوده؟ حضرت امیر هم گوشه خانه‏اش نشسته بود و عبایش را روش می‏کشیده و می‏رفته مسجد نماز می‏خوانده برمی‏گشته باز آنجا می‏نشسته مطالعه می‏کرده، مسئله این بوده؟ یا اینها از اول وارد سیاست بودند؟
مدتی که مکه بود، حضرت رسول(ص) نمی‏توانست یک حکومتی تشکیل بدهد، لکن مشغول جمع‏آوری افراد بود، مشغول یک سیاست زیرزمینی بود. بعد که کار را درست دید و آمدند به مدینه، آنجا دیگر حکومتی بود، تشکیل دادند و فرستادند. همان آخری هم که در رختخواب رحلت خوابیده بودند، جیش اسامه بیرون شهر مهیا بودند برای رفتن و حضرت رسول گفت":خدا لعنت کند کسی را که تخلف کند - به حسب روایت - از جیش اسامه. قضیه، بعد از مرگشان هم می‏خواستند درست بکنند - کردند درست. آن همه شمشیری که حضرت امیر زد، به ما حالی کرده بودند که یکی از خلاف مروتها پوشیدن لباس جندی است. این خلاف است، این با عدالت نمی‏سازد! حضرت امیر هم مگر عادل نبود؟ سیدالشهدا مگر عادل نبود؟ خلاف مروت بود آن کاری که سیدالشهدا می‏کرد؟! آن کاری که حضرت امیر می‏کرد؟!
اینها می‏خواستند از ما و از شما و از روحانیون یک موجود بی‏خاصیتی درست کنند که هیچ رنگ و بویی نداشته باشد و هیچ کاری نداشته باشد به اینکه به این ملت چه می‏گذرد، به این مخازن ملت چه می‏گذرد، حکومت چه می‏کند، این قلدرها چه می‏کنند با ملت، این خانها چه می‏کنند با ملت. یک اشخاص بی‏رنگ و بویی می‏خواستند، که خیلی هم ]به آنها[ احترام می‏کردند: شما بنشینید سر جاهاتان و مسئله‏تان را بگویید، ما احترامتان هم می‏کنیم، سلام بلند بالایی هم به شما می‏دهیم، اما اگر یک قدم آن طرف بگذارید، نه، دیگر اینجا حد شما نیست، حد شما تا آنجایی است که مسئله بگویید و بیایید مسجد و خیلی هم که چی بشود، یک مجلس فاتحه‏ای باشد، بروید مجلس فاتحه بنشینید. به ما تحمیل کردند این را و ما باید از زیر این بار تحمیل بیرون برویم.
روحانیین باید در صحنه باشند. باید همه این حرفهای نامربوطی که زده بودند و شما را می‏خواستند از دخالت در امور جامعه کنار بگذارند، همه آنها را پشت سر بگذارید - و گذاشته‏اید پشت سر. علمای اعلام نباید بروند کنار بنشینند تا مقدرات آنها در امریکا تدوین بشود و یا در شوروی تدوین بشود.
ما را کنار گذاشتند و مقدرات ما در امریکا تدوین می‏شد. این شاه مخلوع و ملعون اقرار کرد این معنا را و از بس احمق بود، پدر خودش را هم به لجن کشید؛ و از بس خودخواه بود حاضر شد که پدر خودش را هم به لجن بکشد! می‏گفت که اسمایی را می‏نویسند از سفارتخانه که اینها وکیل باید بشوند، می‏آورند پیش ما، ما هم همین کار را می‏کردیم. این را می‏خواست بگوید که نه، دیگر حالا ما به" دروازه تمدن بزرگ" رسیده‏ایم! می‏خواست مردم را بازی بدهد که نه، پیشتر این جوری بوده، ما چند سال پیش از این این‏طور بودیم و حالا اینجور نیستیم! و حال اینکه حالاش بدتر از چند سال پیش از اینش بود. بنابراین بود که این قشری که می‏تواند بسیج کند ملت را و قدرت دارد که تمام ملت را تحت یک مطلب وارد کند، اگر مهلت به او بدهند این را کنار بگذارد با حیله‏های مختلف: یکی همان باور آوردن به خود آقایان و به ملت ]بود[ که اینها نباید در امور سیاسی داخل بشوند، خلاف شان آنهاست.
حتی این آخری می‏گفتند که با قداست اینها مخالف است؛ با قداست اهل علم، وارد شدن در حکومت و سیاست مخالف است. این قداست در زمان حضرت رسول نبوده؟ حضرت رسول قداستش محفوظ نمی‏مانده؟ حضرت امیر قداست نداشته؟ حضرت سیدالشهدا و امام حسن قداست نداشتند؟ می‏خواستند چشم و گوش همه ما را ببندند و می‏خواهند هم. این جریان از اول نهضت هی دیدند که دارد پیش می‏رود، هی آنها بیشتر خواستند که کنار بگذارند اینها را. الان هم این جریان هست، منتها یک وقت رسید به اوج خودش که دیدید و حالا رو به ضعف است و امیدوارم که دفن بشود.
اسلام، بزرگترین ودیعه خدا
باید شما چشم و گوشتان را باز کنید، دیگر حالا سابق نیست. یک روزی بود که هر آقایی که در یک دهی بود، جدا بود از همه جا، وسایل کم بود، اعتقاد هم این بود. امروز روزی است که همین صحبتی که من حالا می‏کنم، شب در لندن و در امریکا می‏گویند: فلان شخص یک همچو حرفی زد، دروغ هم نسبت می‏دهند. اخیرا هم نسبت داده بودند که فلانی این قصه را ]که[ می‏گوید در داخل شده، به امریکا مربوط نیست، و حال اینکه امریکاست که این کارها را می‏کند، امریکاست که پشتیبان اینهاست.
"کلکم راع و کلکم مسئول" و این "رعی" برای شما بیشتر مطرح است؛ برای علما بیشتر مطرح است. همه‏مان مسئولیم. اگر فوج فوج از ما را بکشند، آن بعدیها باید بیایند جایش را بگیرند. اسلام است، اسلام را ما باید همه‏مان فدایش بشویم. پیغمبر هم فدای اسلام شد. سیدالشهدا هم فدای اسلام شد. اسلام بزرگترین چیزی است که ودیعه خداست در بشر. ما باید عزممان را مصمم کنیم که در این راه شهید بشویم و علما بیشتر.
من از اول هم می‏دانستم که ما گرفتاری داریم؛ یعنی، اخیرا هی بیشتر واضح شد. البته اول اول شاید من هم غافل بودم. ما گرفتاری داریم، از این به بعد هم داریم.
این مسجدها را سنگر قرار بدهید برای اسلام. در صدر اسلام، از این مسجدها همه چیز بیرون می‏رفت؛ مسجد محل قضاوت بود، مسجد محل چه بود، مسجد محل بسیج بود. بسیج سپاه بود، این مسجدها را باید شما محکم نگه دارید. نگویند به شما که دیگر مسجد می‏خواهیم چه کنیم؛ ما انقلاب کردیم؛ ما انقلاب کردیم مسجد درست کنیم. ما برای خدا انقلاب کردیم. شما، ملت ما انقلاب کرده است و از زبان ملت است که" جمهوری اسلامی". جمهوری اسلامی باید همه چیزش اسلامی باشد. این مساجد سنگرهای اسلام است. محراب محل حرب است. اینها سنگرند برای اسلام. حفظ کنید اینها را. گول نخورید از این اشخاصی که می‏خواهند بازی بدهند که" آقا شما چکار دارید به این کارها، دارند خودشان می‏کنند "!

توصیه مردم به شرکت فعال در انتخابات

چند روز دیگر، اینکه عرض کردم تکلیف چیست، تکلیف شما چی است و تکلیف ملت چی است، چند روز دیگر مسئله انتخاب رئیس‌جمهور است. باید همه شما با تمام جدیت در این، همه اشخاصی که در هر جا هستند، اهل علمی که در هرجا هستند، با کمال جدیت، مردم را دعوت کنند به دخالت. دخالت کنند در مسئله، حاضر بشوند. اگر شماها حاضر نشوید و یک رئیس جمهوری مثل سابق برایتان بتراشند و بازی بدهند همه‏مان را، همه‏مان مسئول هستیم. اگر شما از صحنه خارج بشوید و آنها خودشان وارد بشوند و یک وقت یک نفری را رئیس‌جمهور کنند که تباه کند این کشور را، چنانچه تباه کردند، همه‏مان مسئولیم. شما، آن آقایی که در آن ده با دویست نفر جمعیت زندگی می‏کند و آن آقایی که در آن شهر با دو میلیون یا چهار میلیون یا پنج میلیون جمعیت زندگی می‏کند، همه مسئولیم؛ علی السوا مسئولیم. همه باید مردم را دعوت کنیم به اینکه در انتخاب رئیس‌جمهور بی‏تفاوت نباشند؛ بروند در پیش صندوقها، رای بدهند. و البته خوب، اشخاصی که مطلع‏اند، چه هستند از علما، از کسان دیگر، یک نفری ]را[ که بدانند چطور است انتخاب کنند یا چند نفر را، اما توجه ]کنند[ به اینکه چه باید بکنیم و ما مقدرات مملکتمان را دست کی باید بدهیم. و ما اگر یک رئیس‌جمهور داشته باشیم که نا باب از کار در بیاید، همه چیزها از بین می‏رود. حالا هم ما مبتلا هستیم به تفاله‏هایش. نگویید که دیگران رای می‏دهند. من هم باید رای بدهم، تو هم باید رای بدهی، آن روستایی هم که در کنار مزرعه خودش کار می‏کند باید رای بدهد؛ تکلیف است. این یک تکلیف الهی است. این هم یک چیزی حساب نکنید که خوب، دیگران هستند، من چه می‏کنم؟ خیر.
برای هر فردی از افراد این ملت تکلیف است که حفظ کند اسلام را. حفظ اسلام به این است که حالا در کشور ما - هر کسی در کشور خودش، الان ما مبتلای به مسائلی هستیم در این کشور - حفظ اسلام این است که ما یک رئیس جمهوری که لااقل، اعتقاد به اسلام داشته باشد، متعهد باشد برای اسلام، بشناسید که این آدم متعهدی است، که مبادا مبتلا بشویم به یک نفر نابابی که ما را بخواهد بکشد، ببرد طرف امریکا، روحانیون را می‏خواهد کنار بگذارد و مجلس را کنار بگذارد و همه، خودم و خودم هم راه افتادم طرف امریکا، یک مسئله‏ای است؛ تکلیف است. ما مکلفیم به اینکه در امور دخالت کنیم. ما مکلفیم در امور سیاسی دخالت کنیم؛ مکلفیم شرعا؛ همان‏طور که پیغمبر می‏کرد؛ همان‏طور که حضرت امیر می‏کرد. در این ایام، که اعلان می‏کنند مسئله انتخاب رئیس‌جمهور ]را[، آن اشخاصی که در حوزه‏ها هستند، باید دست از کارها بردارند و راه بیفتند توی شهرها و دهات و روستاها و آن جاهای دور افتاده و کمک کنند. و اگر نکنند، فردا مسئول‏اند پیش خدا و اگر مسامحه کنند، فردا مسئول‏اند پیش خدا. مردم را دعوت کنند به دخالت در امور، به انتخاب یک رئیس‌جمهور صحیح، کمک کنند برای رساندن صندوقها به روستاهای دور افتاده. اگر شما نکنید، آنهایی که بر ضد شما هستند، می‏کنند این کار را؛ تبلیغ می‏کنند آنجاها. شماها مبلغ اسلام هستید.

لزوم نظارت مردم بر کارهای دولتمردان

امروز تبلیغ اسلام برای حفظ خود اسلام. تبلیغ این است که رئیس جمهورتان را خودتان تعیین کنید. اهمیت این همان اهمیتی است که اسلام دارد. یک نفری که وارد بشود و در رأس امور واقع بشود و - خدای نخواسته - فاسد از کار در آید، یک کشور را به فساد می‏کشاند. اگر چشمتان باز نشده بود و توطئه‏ها را کشف نکرده بودید، خدا می‏داند که چند وقت دیگر ما به کجا می‏رسیدیم. حالا هم همین‏طور باشد. حالا هم همین‏طور است. همانطوری که ارتش ما و سپاه پاسداران ما و بسیج ما و عشایر ما در جبهه‏ها مشغول دفاع از اسلام هستند - و خداوند تاییدشان کند، آنها را و همه ملت ما باید پشتیبانی از آنها بکنند - همان‏طور شما هم که جندالله هستید، برای مصالح عمومی اسلام، مکلف هستید

از اول یک جریانی در کار بوده که شما علما و روحانیون را از ملت منعزل کند
روحانیون باید در صحنه باشند. باید همه این حرف‌های نامربوطی که زده بودند و شما را می‌خواستند از دخالت در امور جامعه کنار بگذارند، همه آنها را پشت سر بگذارید
علمای اسلام نباید بروند کنار بنشینند تا مقدرات آنها در آمریکا تدوین بشود و یا در شوروی تدوین بشود
شاه مخلوع و ملعون اقرار کرد و از بس احمق بود پدرش را هم به لجن کشید. او اقرار کرد که اسمایی می‌نویسند از سفارتخانه که اینها وکیل باید بشوند، می‌آورند پیش ما، ما هم همین کار را می‌کردیم. می‌خواست بگوید ما حالا به دروازه بزرگ تمدن! رسیده ایم
ما مکلفیم به اینکه در امور دخالت کنیم. ما مکلفیم در امور سیاسی دخالت کنیم، مکلفیم شرعاً، همان‌طور که پیغمبر دخالت می‌کرد،همان‌طور که حضرت امیر دخالت می‌کرد
( صحیفه امام، ج 15، ص 8 تا 16)

منبع : روزنامه جمهوری اسلامی

انتهای پیام

دیدگاه شما