بیستم شهریور ماه سالروز انتشار استفتاء مهم حضرت امام خمینی(س)درباره شطرنج است که از دیدگاه بسیاری از صاحبنظران توجهی شجاعانه به بعضی مسائل نوین می شود که دربین فتاوای علمای شیعه مسبوق به سابقه است.دراین راستا خاطرات افرادی که درآن دوران پیگیر این موضوع بوده اند شنیدنی است.محمد تقی بانکی از جمله افرادی است که دراین باره پیگیریهایی از برخی از مراجع داشته است و خاطرات او درکتاب عصرجهاد،دوران خدمت درج شده است.بانکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در پستها و مقامهای گوناگونی مشغول به کار شد که از آنها میتوان به مدیریت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان برنامه و بودجه، شرکت فولاد ایران و وزارت نیرو اشاره کرد. خاطره بانکی دراین باره درپی می آید:
پدرم بسیار مقید به رعایت اصول اسلامی بود نه تلویزیون و نه رادیو در خانه داشتیم و نه شطرنج یاد گرفتیم و نه اجازه میدادند که یاد بگیریم. سال اول دانشکده که رفتم، دیدم شاگرد اولها و شاگرد تیزهوشها در راهروی دانشکده فنی نشستهاند و دارند شطرنج بازی میکنند و گاه گاهی هم به خاطر کنجکاوی ایستادم و دیدم که یک برنامهای را دارند دنبال میکنند که اصلا شانسی نیست. من در کوچه که میرفتم چون خانه ما سرچشمه بود و آنجا قمارباز هم زیاد بود، دیده بودم به قول خودشان قاپ میریختند و قمار میکردند که ما از همین رفتار میفهمیدیم خیلی شانس و به اصطلاح اتفاق مؤثر است. ولی شطرنج را نمیشد باور کرد که حرام است. همان موقع هم با برادر آیتالله حاجآقا مجتبی تهرانی که بعد گفت از شاگردهای امام ـ رحمتالله علیهـ بوده است و آن موقع روحانی مبارزی بود و ما با او آشنایی داشتیم، و اینها را ما از او پرسیدیم چون پدرش حاج میرزا عبدالعلی تهرانی از علمای بزرگ بود. ما دو سه بار سؤال کردیم که آقا در تاریخ بگردید که نکند این لغت شطرنج که میگویید، لغتش لغت یک حدیث است و با این شطرنج معمولی هم زبان است و این لغت به اصطلاح تشابه اسمی باشد و نکند آن شطرنجی که در حدیث آمده به یک چیز دیگری گفته میشده است که به هر صورت جواب میدادند که نه، در حدیث آمده. ما هم نه فقیه بودیم و نه فرصت داشتیم که برویم جستجو و پژوهش علمی بکنیم. سال 1366 من یک سفری به اروپا رفتم چون در دفتر خدمات حقوقی کار میکردم. یک عدد از این کامپیوترهای دستی آنجا دیدم و بعد در آن نواری بود که شطرنج را برنامهریزی کرده بود. این دیگر برای من خیلی عجیب بود، برداشتم آوردم و این را قم بردم خدمت آیتالله صانعی رفتم آقای صانعی با دقت گوش کرد. قشنگ برایش نشان دادم، اتفاقا پسرش هم بود. پسرش هم دقت میکرد و مدام نشان میداد که این پسر هم علاقه و کنجکاوی دارد. برایش نشان دادم که ببینید من به عنوان یک آدم که یک دکمه را فشار میدهم، او نیز فکر میکند و یک عکس العملی نشان میدهد و نشان میدهد که در مقابل فکر، فکر است. در این مورد ایشان قدری تأمل کرد و تحریرالوسیله امام را آورد و دامادش هم یک روحانی بود نگاه کردند و گفت برای من بنویسید، من رویش فکر میکنم. به تهران آوردیم و یک نامه نوشتیم به امید اینکه ایشان برود تحقیق کند و بعد ایشان به من نامه داد که نه خیر در احادیث آمده و ائمه اطهار بهتر از من و تو تکلیف ما را میدانند و نجات ما را میدانند. پس درنتیجه باید پیروی کنی. ما هم البته قبول داشتیم ولی دنبال این بودم که به بچهام یاد بدهم یا نه؟ من این نوار را که توی آن شطرنج بود برداشتم و بردم در زیرزمین گذاشتم که بچهها به آن دسترسی نداشته باشند. از قضا به ژاپن برای یک قرارداد مربوط به فولاد رفتم که در یکی از روزنامههای انگلیسی نوشته بود که آیتالله خمینی رهبر مذهبی ایران گفته که شطرنج حلال است. پسربزرگم آن موقع سال چهارم بود، وقتی برگشتم در زدم آمدم بیایم تو که پسرم گفت: پدر فهمیدید شطرنج حلال شد! وقتی که فهمیده بود رفته بود و یاد گرفته بود اما من هنوز هم بلد نیستم. چون وقت نکردم یاد بگیرم. من فکر میکنم این پژوهشی که امام کرد دری به روی جامعه روحانیت باز کرد و پیامی برای جامعه روحانیت داد که وظیفه اینها را سنگینتر کرد. این حادثه بزرگی بود در زندگیام هنوز یادم است که چقدر زجر بردم و چقدر در فکر بودم که چطور ما نمیتوانیم این مسأله را بررسی کنیم. شک نداشتم چون بهترین بچههای دانشگاه را میدیدم که به این کار مشغول بودند که کار ناشایستی اگر بود بهترینها دنبالش نمیرفتند. این یک حادثه بزرگی بود نه برای اینکه شطرنج جایز شد یا نشد بلکه به خاطر شجاعت یک فقیه درباره برخورد با حرفهای سنتی و این برای من ارزنده بود.