کتاب «امامان اهل بیت مرزبانان حریم اسلام» نوشته شهید محمدباقر صدر با حضور شخصیت های فرهنگی و سیاسی عصر سه شنبه در شهر کتاب رونمایی شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، این کتاب که نوشته شهید آیت الله سید محمد باقر صدر است توسط رضا ناظمیان و حسام حاج مومن ترجمه و به زبان فارسی برگردانده شده است.
کتاب «امامان اهل بیت مرزبانان حریم اسلام» گزیده ای از شش اثر محمدباقر صدر است که توسط انتشارات دارالصدر، پژوهشگاه علمی تخصصی شهید صدر انتشار یافته است و در 662 صفحه برای نخستین بار به چاپ رسیده است.
در این نشست محسن اسماعیلی عضو شورای نگهبان، حجتالاسلام و المسلمین محمدعلی مهدویراد و محمدحسین رجبی به ایراد سخنرانی پرداختند.
محسن اسماعیلی: شهید صدر وارد هر رشته ای می شود پارادایم را تغییر می دهد
عضو شورای نگهبان با بیان اینکه شهید صدر وقتی وارد هر رشته ای می شود پارادایم آن رشته را را تغییر می دهد، گفت: شهید صدر را مانند یک مهندس با ستون های محکم می بینم چون او توانست یک ساخت جدید را بنا و میان اصول و فروع تاریخی تفکیک ایجاد نماید.
عضو حقوقدان شورای نگهبان که در مراسم رونمایی از کتاب «امامان اهل بیت، مرزبانان حریم اسلام» سخن می گفت، درباره این شهید ادامه داد: من نام شهید آیت الله سید محمد باقر صدر را فقیه مهندس می گذارم چون او ذهنی کاملا ریاضی و مهندسی دارد.
اسماعیلی با تاکید بر اینکه عظمت شهید صدر به گستره دانش او نیست، ادامه داد: وی اگر در فقه، اصول، منطق و یا اقتصاد ورود می کرد بحث آن عمیق بود و این یکی از امتیازات این شهید عالیقدر است که در کنار گستره و توانایی علمی اش این توانایی را نیز دارد که زمانی که وارد رشته ای می شود می تواند پارادایم آن رشته را تغییر می دهد و به هم زیر و رو کند چرا که خودش را چارچوب قرار نمی داد.
عضو شورای نگهبان در پایان با اشاره به کتاب «امامان اهل بیت مرزبانان حریم اسلام» درباره آن گفت: کتاب هایی مانند این کتاب شهید صدر نیاز امروز جامعه است. ولی ما این گونه آثار را کمتر می بینیم اما همین که به عمق مطلب و تولید اندیشه می پردازد می تواند بسیار جای خوشبختی باشد.
مهدوی راد: کتاب شهید صدر توجه پژوهش اسلامی به پژوهش های شیعه را جلب می نماید
در ادامه نشست «نقد و بررسی کتاب امامان اهل بیت(ع)، مرزبانان حریم اسلام» حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی مهدوی راد با اشاره به 4 جلسه اول سخنرانیهای شهید صدر در کتاب «امامان اهل بیت(ع)، مرزبانان حریم اسلام» که ایجاد کننده یک جریان جدید تفسیری در کل جهان اسلام است، گفت: ولی متاسفانه به پژوهش شیعیان در جهان اسلام کمتر توجه شده است، که این کتاب می تواند توجه و عنایت به این حوزره را جلب نماید.
مهدوی راد با بیان اینکه آیت الله محمدباقر صدر شخصیتی مبتکر، واقعگرا و روشناندیش بوده است، درباره کتاب «نقد و بررسی کتاب امامان اهل بیت(ع)، مرزبانان حریم اسلام» گفت: این کتاب کاری نیست که شهید صدر خود نگاشته باشند، بلکه شامل 14 جلسه از سخنرانی های ایشان است و امروزه این گونه تالیفات به درس گفتار شهرت یافته اند.
این پژوهشگر افزود: من معتقد هستم چهار جلسه اول این سخنرانیها خود توانست یک جریان جدید تفسیری در کل جهان اسلام ایجاد نماید. ولی متاسفانه به پژوهش شیعیان در جهان اسلام کمتر توجه شده است، که این کتاب می تواند توجه و عنایت به این حوزه را جلب نماید.
وی با بیان اینکه واقع بابی که شهید صدر برای تفسیر موضوعی باز کردند بسیار مبتکرانه و بدیع بود، ادامه داد: شهید صدر به مناسبت هایی در خصوص ائمه به ایراد بحث و سخنرانی میپرداخت. او با توجه به سیرهنگاری پیامبر(ص) و ائمه(ع) که در نیم قرن اخیر شکل گرفته ایم پرسش را مطرح می کرد که اگر در سیره جزئی نگری کنیم چه اتفاقی روی می دهد؟ و اگر همه ائمه(ع) را یک کل به آن بزرگواران نگاه کنیم چه اتفاقی میافتد؟ صدر ابتدا این موضوعات را توضیح میدهد و سپس بحث خویش را آغاز می کند.
مهدوی راد افزود: تا آنجایی که من اطلاع دارم سه تن از شخصیتهای عالیقدر معاصر ما تلاش کردند تا از سیره ائمه یک طبقهبندی تاریخی ارائه بدهند. درونمایههای این طبقهبندیها شاید خیلی متفاوت نباشد، اما نگاهها متفاوت است. سالهای پیش مقام معظم رهبری در مجموعه یادداشتهایی که قرار بود با عنوان «پیشوای صادق» منتشر شود سیره ائمه(ع) را در 4 دوره تقسیم میکنند. محمدرضا حکیمی 8 دوره و شهید صدر در 3 دوره سیره ائمه را تقسیم میکنند که به نظر من این تقسیمبندی خیلی دقیق و معنادار است.
وی ادامه داد: شهید صدر معتقد بود در دوره امامت امام سجاد(ع) یک کژنگری جدی در میراث نبوت شکل گرفت. به نظر شهید صدر در این دوره عنوان امامت با تحریف جدی مواجه میشود. در صحیفه سجادیه جایگاه، کارکرد و وظایف ائمه بسیار دقیق بیان شده است و من هیچگاه گمان نمیکردم در دعای ائمه این نکات عجیب را بتوانیم بیابیم. به نظر من اگر محققی 50 سال بعد از پیامبر(ص) را دقیق مطالعه نکند به درستی از فهم تاریخ اسلام ناتوان میماند؛ چرا که در این دوران خفقان زیادی حاکم میشود به گونهای که اکثر مسلمانان از اسلام بریدند و در این برهه تاریخی امام سجاد(ع) باید در غالب دعا مردم را دوباره به اسلام مشتاق کند.
مهدوی راد در جمع بندی سخنان خود گفت: حکومت اموی بازی عجیبی در میراث نبوی کردند به گونهای که تا زمان امام سجاد(ع) چیزی از اسلام نمانده بود. به نظر من تحریف به مراتب خطرناکتر از تخریب است. شهید صدر بنا نداشتند که کتابی 10 جلدی درباره سیره ائمه بنویسند. وی به مناسبت درباره ائمه سخنرانی میکردند. به نظر من کار شهید صدر در این کتاب باز کردن مسیرهایی برای پژوهش است. از این زوایه من درباره ترجمه کتاب سخنی نگفتم، ولی این مجموعه مهم است و میتواند برای پژوهشهای معاصر راهگشا باشد.
رجبی دوانی: شهید صدر جزو معدود شخصیت های چند رشته ای عصر ما است
محمدحسین رجبی دوانی در ادامه نشست رونمایی از کتاب «امامان اهل بیت مرزبانان حریم اسلام» گفت: در جهان اسلام و در میان متفکران و دانشمندان افرادی وجود داشتند که در حوزههای مختلف علمی تبحر و تخصص داشتند و چهره هایی چون علامه حلی، خواجه نصیر طوسی ظهور کردند. این متفکرین و شخصیت ها در چندین عرصه دارای اندیشه های والایی بودند که در عصر ما نیز شخصیت هایی مانند شهید مطهری و علامه شهید محمدباقر صدر اینگونه بودند.
این پژوهشگر تاریخ ادامه داد: در زمینه تاریخ اسلام ما تاریخپژوهان زیادی داریم، اما کسانی که تاریخ را به خوبی بفهمند و بررسی عالمانه و کاربردی از تاریخ داشته باشند کم هستند، اما کسانی که تخصصشان تاریخ نباشد، اما از تاریخ تحلیل دقیق ارائه بدهند ارزشمند هستند. مقام معظم رهبری تحلیلهای بینظیری از تاریخ ارائه میدهند و شهید صدر نیز در دسته متفکرینی بودند که تحلیل جامعی از تاریخ ارائه میدادند.
رجبی دوانی تصریح کرد: شهید صدر در این سخنرانیها سعی دارد تا نشان بدهد چگونه شخص باطلی چون معاویه نسبت به امام علی(ع) در ادامه دادن خط باطل خود تواناتر است اما جریان حق به ظاهر توانا نیست.
وی افزود: این کتاب علاوه بر اینکه نکات مثبت زیادی دارد اما ترجمه آن دور از اشکال و ضعف نیست. وقتی اثری از سخنرانیهای یک متفکر نگاشته شود لازم است پیش از انتشار به افراد اهل فن داده شود چرا که در سخنرانی احتمال خطا وجود دارد و این مسئله چیزی از ارزشهای علمی فرد نمیکاهد. در کتاب «حماسه حسینی» آیتالله مطهری که اینگونه پیاده شده است این ایرادها دیده میشود که اگر این آثار به قلم این بزرگواران نگاشته میشد شاید ما شاهد این ایرادات نبودیم.
رجبی دوانی با اشاره به برخی از ضعف ها ترجمه گفت: در این کتاب میخوانیم که پیامبر(ص)در غزوه حنین همه غنایم را به مهاجران میدهد و به انصار هیچ نمیدهد. حال آنکه قضیه اینگونه نیست و پیامبر(ص) به تازه مسلمانهای مکه چون ابوسفیان و فرزند او سهم بیشتری میدهد نه اینکه به انصار هیچ ندهد و این سخن با نقل مسلم تاریخی تطابق ندارد.
این پژوهشگر تاریخ در پایان خاطر نشان کرد: عبارت های قشنگی در ترجمه وجود دارد اما مترجمین از واژه هایی استفاده کردند که در زبان فارسی نامأنوس است و همین باعث شده است که عظمت کار چندان درک نشود به جای واژه جهت، سویه فکری و سویه عملی آمده است و به جای واژه دعوت فراخواننده آمده است. از این رو پیشنهاد میکنم اینگونه موارد در نسخه بعدی اصلاح شوند. اگر بنای مترجمین بر این بود که از واژگان عربی کمتر استفاده شود باز وجهی داشت، اما کتاب پُر است از واژگان عربی و این نکته در صفحه 173 و 174 کاملا مشهود است.