کامران صداقت، جامعه شناس و برنامه ریز درسی در گفتوگو با ایسنا و در این خصوص اظهار کرد: تماشای کارتونهای خارجی بر انتخاب کودکان تاثیرگذار است و از این رو کودکان با الگو قرار دادن این نمادها تمایل بیشتری به انتخاب لوازم‌التحریرهای خارجی دارند.
وی افزود: برای آسیب شناسی این معضل باید از نمادهای ملی استفاده کرد و اگر کودک از این نمادها آگاه نباشد، به نمادهای خارجی رو آورده و احساس هویت نمی‌کند. این نمادها شخصیتهای ساختگی هستند که به موضوعی جهانی تبدیل شدهاند و تا کودکان را وادارند که یکسان فکر کنند.
وی بیان کرد: تماشای کارتون‌هایی از این قبیل سبب همگونی تفکر، لباس پوشیدن و حتی نوع غذای کودکان میشود. این نمادها در قالب کارتون و طرح لوازم‌التحریر شخصیت‌پردازی شده و توسط حواس پنجگانه به کودکان ارائه میشود.
صداقت گفت: هدف مشترک طراحان این نمادها، بیگانه ساختن کودکان با هویت ملی و فرهنگ خودی بوده و راهی برای تهاجم فرهنگی به شمار می‌آید. پیروی از این نمادها سبب میشود تا کودکان کمتر پیرو حرف‌های بزرگترها باشند، زیرا کودکان به حرف کسانی گوش فرا میدهند که آنان را به عنوان الگو بپذیرند.
وی خاطرنشان کرد: شخصیتها و نمادهای خارجی نوعی «الگو گریزی» را به کودکان القا می‌کند که این نیز به نوبه ی خود عامل تهدیدکننده و خطرناک به شمار می‌آید. تصاویر شخصیتهای کارتونی خارجی با چنان جذابیتی به کودکان ارائه می‌شوند که گاها کودکان، خانواده‌ها را نیز نادیده میگیرند، زیرا در اکثر کارتونها خانوادهای وجود ندارد و کودکان در یک نقش مستقل در حال عمل کردن هستند و از این رو خانواده‌ها باید در انتخاب کارتون و لوازم برای کودکان خود نهایت دقت را به خرج دهند.
وی افزود: در موارد جزئی‌تر رفتار هریک از اعضای خانواده، ویترین مغازهها و بنرهای تبلیغاتی در سطح شهر نیز انتخاب کودک را تحت تاثیر قرار میدهد و عادات زندگی از کودکی به بزرگسالی نیز شیوع یافته و ادامه پیدا می‌کند.
وی بیان کرد: همچنین انتخاب‌های کودک تحت تاثیر فضای بصری و محرکهای ارائه شده به او در خانه است و تمامی حواس پنجگانه در دریافت محرکها موثر هستند. رابطهی پدر و مادر در داخل خانه، چیدمان و معماری محل زندگی، رسانهها و فضای مجازی نیز از سایر عوامل دخیل در نوع انتخاب کودک هستند.
نیرومند تاکید کرد: بین انتخاب عروسک و دفتر ارتباط وجود دارد و استفاده از نمادهای خارجی در لوازمالتحریرها را سفید یا سیاه مطلق نمیبینیم. ولی در صورتی که بین جلد یک دفتر و مطالب داخل آن مغایرت و تعارض وجود دارد، و کودک را دچار چالش هویتی می‌کند. اصلاح آن نیازمند بررسی آسیب‌شناسانه و فرهنگ سازی دارد و از این رو تاسیس یک موسسهی فرهنگی رسمی میتواند زمینه را برای احیای فرهنگ ایرانی و اصلاح معضلات فراهم کند.
بر اساس این گزارش؛ ورود نوشت افزارخارجی، عرصه را بر طراحان و ناشران داخلی تنگ کرده و چه بسا نمایشگاههای فروش لوازم‌التحریر ایرانی که با شکست مواجه شده است. همچنین عدم جذابیت طرحهای ایرانی موجود و نبود طراحان و تصویرگران ماهر کودک از جمله علل عقب ماندن بازار لوازم‌التحریر ایران نسبت به رقبای خارجی به شمار می‌آیند.
در این میان حمایت از بازار داخلی و صنعت چاپ، بهره‌مندی از طراحان جوان و صاحب ذوق و تصویرگران کتاب کودک و استفاده از فعالان عرصهی کودک و نوجوان میتواند بازار لوازم‌التحریر ایران را از تسخیر نمادهای خارجی درآورد.
جای عناصر علمی و مدرسه، همچون حروف الفبا و اشعار فارسی، مداد و تخته سیاه، شخصیتهای کارتونی و داستانی ایرانی بر روی نوشت افزارها خالی است. امید است تا با استفاده از افراد صاحب نظر در این حوزه، دنیای نوشت‌افزار ایران مطابق با دنیای کودکان تحول یابد.
گزارش از نسرین سوار، خبرنگار ایسنا در آذربایجان شرقی
انتهای پیام