جماران ورزشی: مدال طلا در ناگویا، دفاع از عنوان قهرمانی بازیهای آسیایی هانگژو و کسب سهمیه پارالمپیک لسآنجلس؛ کارنامه فائزه احمدی در سالهای اخیر، روایت ایستادگی در مسیری است که همیشه هموار نبوده است. ملیپوش تیراندازی ایران پس از کنار گذاشته شدن از پارالمپیک پاریس، در مقطعی تا مرز خداحافظی از ورزش قهرمانی پیش رفت، اما با حمایت مربی خود به میدان بازگشت و بار دیگر تواناییهایش را به نمایش گذاشت. با این حال، پشت مدالها و موفقیتها، چالشهایی چون کمبود تجهیزات و فشنگ، محدودیت فرصتهای تمرینی و حمایتهای مالی مقطعی همچنان وجود دارد؛ مسائلی که میتوانند مسیر آمادهسازی قهرمانان برای رقابتهای بزرگ پیش رو را دشوار کنند.
جماران: در تپانچه بادی ۱۰ متر ناگویا به مدال طلا رسیدید، اما در تپانچه ۵۰ متر آزاد نتیجه متفاوتی گرفتید. تفاوت شرایط این دو ماده برای شما چه بود و در ماده دوم چه چیزی مطابق انتظارتان پیش نرفت؟
احمدی: واقعیت این است که در ابتدا با مشکل کمبود فشنگ مواجه بودیم و عملاً بدون آمادگی تمرینی کافی به مسابقات رفتیم. میزان تمرین من نیز در مقایسه با سایر ورزشکاران کمتر بود. حدود یک ماه پیش از بازیهای پاراآسیایی، اساساً قرار نبود در ماده ۵۰ متر تیراندازی کنم و برای این ماده تمرینی نداشتم؛ زیرا تعداد فشنگهای موجود بسیار محدود بود و تصمیم بر این شد که فشنگها در اختیار ورزشکارانی قرار بگیرد که قرار است در این ماده شرکت کنند. در نتیجه، فرصت تمرینی بسیار محدودی داشتم و شرایط برایم دشوار بود.
موضوع دیگر این است که برای ماده ۱۰ متر، تمرینات اختصاصی دارم و چه در اردوی تیم ملی و چه خارج از آن، بر اساس برنامههای مشخص تمرین میکنم. در این ماده، تمریناتم کاملاً تخصصی و ساختارمند بوده و به ثبات عملکردی رسیدهام. اما در ماده ۵۰ متر، سلاحی که با آن تمرین میکنم متعلق به فدراسیون است و در اختیار شخصی من نیست. تعداد جلسات تمرینی این ماده در اردوها نیز بسیار محدود است و این مسئله یکی دیگر از دلایل نتیجهای بود که رقم خورد.
از طرف دیگر، روز مسابقه شرایط جوی بسیار خوبی حاکم بود، اما من شخصاً هیچ تجربهای از تیراندازی در چنین شرایطی نداشتم و راهبرد مشخصی برای مواجهه با آن در اختیارم نبود. با وجود این شرایط، با توجه به اینکه آمادگی تمرینی کافی و فشنگ لازم را در اختیار نداشتم و از ابتدا نیز انتظار خاصی از خودم در این ماده نداشتم، فینالیست شدن را نتیجه بدی نمیدانم. در فینال به جایگاه هفتم رسیدم، اما این نتیجه برایم اهمیت چندانی نداشت؛ چراکه ماده تخصصی من تپانچه بادی ۱۰ متر است و خدا را شکر توانستم در این ماده به مدال طلا برسم. همواره ماده ۵۰ متر را نیز با هدف تقویت عملکردم در ماده ۱۰ متر دنبال کردهام.
جماران: وقتی در یک رقابت مهم، چند تیر پیاپی آنطور که انتظار دارید زده نمیشود، چطور تمرکزتان را برمیگردانید و اجازه نمیدهید نتیجه تیرهای قبلی روی تیر بعدی اثر بگذارد؟
احمدی: تمرینات ما اساساً بر مبنای همین موضوع طراحی شده است. در یک مسابقه ۶۰ تیر شلیک میشود و هر تیر برنامه مخصوص به خود را دارد. وقتی شلیک یک تیر به پایان میرسد، باید آن را رها کرد و تمرکز را به تیر بعدی اختصاص داد. البته در این زمینه، مباحث فنی و تکنیکی خاصی وجود دارد که متأسفانه نمیتوانم درباره آنها توضیح بدهم.
واقعیت این است که ما در تمرینات، بارها روی این موضوع کار میکنیم تا به تسلط لازم برسیم و خدا را شکر، در مسابقات نیز میتوانیم آموختههایمان را اجرا کنیم. این توانمندی در میان بسیاری از اعضای تیم ملی شکل گرفته است و کمک میکند تیر قبلی تأثیر چندانی بر عملکردمان در شلیک بعدی نداشته باشد.
جماران: زمانی که برای پارالمپیک پاریس انتخاب نشدید، از ادامه ورزش حرفهای دلسرد شده بودید و حتی صحبت از خداحافظی کردید. چه چیزی باعث شد دوباره به تمرین و رقابت برگردید؟
احمدی: در چند روز اخیر در اخبار خواندم که بسیاری، موفقیت من در بازیهای هانگژو را اتفاقی قلمداد کرده بودند. این موضوع برایم بسیار عجیب بود. شاید یکی از دلایلی که مسئولان تصمیم گرفتند من را از حضور در پارالمپیک کنار بگذارند، همین برداشت بوده باشد؛ اینکه تصور میکردند مدال طلای من اتفاقی به دست آمده است.
با این حال، روحیه قهرمانی خودم را حفظ کرده بودم و حمایت یکی از مربیان عزیزم، آقای عراقی، نقش مهمی در بازگشتم داشت. ایشان که در آن مقطع سرمربی تیم ملی بودند، بلافاصله پس از پارالمپیک پاریس تمرینات من را زیر نظر گرفتند. حمایتهای ایشان و صحبتهایی که با مسئولان داشتند، باعث شد دوباره به دنیای ورزش قهرمانی بازگردم.
خدا را شکر توانستم سربلند باشم و نماینده شایستهای برای کشورم باشم. بلافاصله پس از رقابتهای قهرمانی جهان و کسب سهمیه پارالمپیک لسآنجلس، با فاصلهای چند هفتهای توانستم از عنوان قهرمانی خود در هانگژو نیز دفاع کنم. این اتفاق نشان داد که موفقیتهای من اتفاقی نبوده است. ما در فینال ۲۴ تیر شلیک میکنیم؛ کدامیک از این شلیکها میتواند صرفاً بر اساس شانس باشد؟ شاید یکی، دو یا سه تیر بهصورت اتفاقی به هدف بخورد، اما نمیتوان تمام عملکرد یک ورزشکار را به شانس نسبت داد. من به تواناییهای خودم ایمان دارم و تمام تلاشم را میکنم تا در پارالمپیک لسآنجلس بهترین نتیجه ممکن را به دست بیاورم و با مدالی خوشرنگ به کشور بازگردم.
جماران: در کنار ورزش حرفهای، دانشجوی روانشناسی ورزشی هستید. آیا آموختههای دانشگاهیتان در مدیریت استرس و حفظ تمرکز هنگام مسابقه به خودتان هم کمک میکند؟
احمدی: قطعاً بیتأثیر نیست. در فضای دانشگاهی روانشناسی ورزشی، ورزشکاران متعددی را میبینم که به دلیل علاقهای که از طریق ورزش به این حوزه پیدا کردهاند، برای ادامه تحصیل وارد رشته روانشناسی شدهاند. بیشتر استادانی که در دانشگاه حضور دارند، از روانشناسان کمیته ملی المپیک و کمیته ملی پارالمپیک هستند و ما از تجربیات آنها بهره میبریم.
با این حال، نمیتوانم بگویم که از زمان ورودم به رشته روانشناسی، اتفاق بسیار خاصی در عملکردم رخ داده یا آموختههای دانشگاهیام تاکنون تأثیر چشمگیری بر تیراندازی من گذاشته است. بیشترین کمکی که تا امروز دریافت کردهام، از تجربیات مربیان و مباحث روانشناختی تخصصی مرتبط با تیراندازی بوده است. در دانشگاه، مباحث روانشناسی عمومی را مطالعه میکنم که برای رشتههای ورزشی مختلف کاربرد دارد، اما آنچه بیشتر برای من مفید بوده، مباحث تخصصی روانشناسی تیراندازی و تجربیاتی است که از مربیانم به دست آوردهام.
ممکن است تأثیر آموختههای دانشگاهیام در آینده بیشتر نمایان شود. امیدوارم زمانی که پس از چند دوره المپیک تصمیم گرفتم از دنیای ورزش حرفهای خداحافظی کنم، بتوانم با استفاده از دانش و تجربهای که در دوران قهرمانی کسب کردهام، راهنمای سایر قهرمانان باشم و بهصورت تخصصی به ورزشکارانی که در رشته تیراندازی فعالیت میکنند، کمک کنم.
جماران: اکثر ورزشکاران پارا المپیک و پارا آسیایی میگویند حمایت از آنها فقط در زمان مسابقات مهم صورت میگیرد؛ نظر شما در این باره چیست؟
احمدی: اگر حمایتها بهصورت مستمر انجام شود، فشار زیادی از دوش ورزشکاران برداشته خواهد شد. در حال حاضر، ورزشکاران ما فشار زیادی را تحمل میکنند؛ زیرا اگر مدال بگیرند، پاداش و جایزهای دریافت میکنند، اما اگر موفق به کسب مدال نشوند، تقریباً تمام حمایتهای مالی از آنها قطع میشود. در بهترین حالت، حمایتهای مالی دوباره از حدود یک سال پیش از برگزاری یک رویداد مهم آغاز میشود. این شرایط، با توجه به وضعیت فعلی کشور، فشار زیادی بر ورزشکاران وارد میکند.
در واقع، مسئولیت برافراشته نگه داشتن پرچم کشورمان بر دوش ماست و این مسئولیت سنگینی است. ورزش حرفهای مسیر آسانی نیست و به حمایت قابلتوجهی نیاز دارد. مقطعی بودن حمایتها، ادامه این مسیر را دشوار میکند.
اگر بخواهم شخصاً وارد بازار کار شوم، شاید بتوانم درآمدی بسیار بیشتر از حقوقی داشته باشم که از سوی کمیته ملی پارالمپیک دریافت میکنم؛ اما نمیتوان همزمان شغل دیگری داشت و ورزش حرفهای را با تمام توان دنبال کرد. اگر حمایتها افزایش پیدا کند، قطعاً ورزشکاران میتوانند با تمرکز و عمق بیشتری به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند و روزهای بیشتری را به تمرین اختصاص دهند. امیدوارم مسئولان بتوانند حمایتهای بیشتری انجام دهند و پاداشهای ما نیز زودتر پرداخت شود.
پاداشها قرار است به ریال پرداخت شوند و با توجه به نوسانات قیمت دلار و طلا، این احتمال وجود دارد که زمانی پاداش را دریافت کنیم که ارزش آن، متأسفانه، حتی به اندازه ارزش فعلیاش نباشد.
جماران: شما سهمیه پارالمپیک لسانجلس را هم کسب کردید؛ در این راه چه مشکلات و محدودیتهایی وجود دارد که انتظار دارید حل شود تا بدون دغدغه فقط به تمرین بپردازید؟
احمدی: واقعیت این است که برای بهبود شرایط تمرینی، لازم است سالنهای ما بهروز شوند و بتوانیم بر اساس دانش و روشهای روز دنیا تمرین کنیم. همچنین به حمایت بیشتری در زمینه مسائل ذهنی و روانشناختی نیاز داریم. از نظر تجهیزات نیز باید شرایط بهتری فراهم شود. خدا را شکر، در ماده ۱۰ متر فدراسیون سلاح تهیه کرده و تجهیزات ما بهروز شده است، اما در ماده ۵۰ متر همچنان به اقدامات بیشتری نیاز داریم و تأمین فشنگ یکی از مهمترین ضرورتهاست.
انتظار دارم حمایتهای لازم انجام شود تا بتوانیم روند مدالآوری را ادامه دهیم. درست است که با وجود محدودیتها بهترین نتایج را به دست آوردهایم، اما این موفقیتها حاصل توانایی و تلاش خود ورزشکاران بوده است؛ حتی در شرایطی که امکانات کافی در اختیار نداشتیم. با این حال، اگر در زمینه تجهیزات، استفاده از روشهای جدید روانشناختی و بهرهگیری از مربیان توانمند حمایت بیشتری صورت بگیرد، قطعاً میتوانیم عملکرد بهتری داشته باشیم.
در این دوره از مسابقات، در اردوهایی که حضور داشتیم، مربیان بهطور مستمر تغییر میکردند. این اتفاق از این جهت بسیار خوب بود که مربیانی از استانهای مختلف به تیم ملی میآمدند و از ظرفیت و دانش مربیان تیم ملی بهره میگرفتند. در ادامه نیز میتوانستند این دانش و تجربه را به ورزشکاران استانی خود منتقل کنند.
نکته مهم دیگر این است که نگاه تیم ملی نباید فقط به فائزه احمدی و جوانمردی محدود باشد. واقعیت این است که قرار نیست فقط ما که سهمیه پارالمپیک را کسب کردهایم، برای این رقابتها آماده شویم. ورزشکاران بسیاری پشت درهای تیم ملی هستند که تمرین میکنند و آنها نیز باید مورد حمایت قرار بگیرند و فرصت حضور در اردوها را داشته باشند.
باید شرایطی فراهم شود که تیم ملی با تعداد بیشتری از ورزشکاران توانمند و در سطحی قدرتمندتر به مسابقات اعزام شود. امیدوارم مسئولان به این خواستهها توجه کنند و برای تحقق آنها گامهایی بردارند تا بتوانیم در رقابتهای پیش رو نیز نتایج خوبی کسب کنیم.