اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت دیپلماسی برای جلوگیری از جنگ، اعلام کرد ایران از مواضع هسته‌ای خود عقب‌نشینی نکرده است. اسماعیل بقایی همچنین با اشاره به روابط تهران و مسکو، بر تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، احترام به تمامیت ارضی کشورها و جلوگیری از سوءاستفاده طرف‌های خارج از منطقه از خاک کشورهای همسایه تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار جماران، اسماعیل بقایی صبح امروز ۲۸ مهرماه در نشست خبری هفتگی سخنگوی وزارت امور خارجه با نمایش دادن تصاویر شهید افسانه عقیلا و شهید نصرت افتخاری، از بانوان سیستان و بلوچستان که در حملات تروریستی به این استان شهید شدند، اظهار کرد: مادرکشی و زن‌کشی، بدترین اقدام ممکن است. شهادت این دو بانوی ایرانی را به تمام بانوان ایرانی و مردم شریف سیستان و بلوچستان تسلیت عرض می‌کنم.
وی افزود: دو هفته گذشته، فعالیت‌های زیادی در حوزه دیپلماسی انجام شد و رئیس‌جمهور دیدارهای متعددی داشت و وزارت خارجه نیز در نشست‌های مختلفی شرکت کرد. همزمان شاید تنش‌ها در منطقه هستیم و لازم است به عنوان وظیفه خودمان، از نسل‌کشی در غزه یاد کنیم. اشغالگری فلسطین و توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، عامل اصلی مشکلات منطقه ماست. نشست سازمان همکاری‌های اسلامی به عنوان سازمانی که با فلسفه حمایت از فلسطین تشکیل شده بود، از این حیث بسیار اهمیت داشت.
سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه ما جز تامین منافع ملی، روی هیچ موضوع دیگری تاکید نداریم، عنوان کرد: سابقه پیمان‌شکنی آمریکا طولانی است، اما ما به عنوان دستگاه دیپلماسی مجاز نیستیم صرفا به خاطر تجارب تلخ گذشته، در وظایف خود کوتاهی کنیم. دیپلماسی خود بخشی از دفاع و مبارزه است. اگر ما در پیشبرد دیپلماسی تعلل کنیم، حتما مردم خودمان خواهند گفت که ما جدی نبودیم و جنگ را انتخاب کرده‌ایم. بنابراین اگر کمترین احتمال را بدهیم که از طریق دیپلماسی می‌توانیم مانع جنگ شویم، حتما باید این مسیر را برویم.
بقایی با تاکید بر اینکه ما از مواضع هسته‌ای خود عدول نکرده‌ایم، افزود: سفر لاوروف به ایران در چهارچوب رایزنی‌های معمول بین دو کشور است. ما و روسیه به ویژه پس از تصویب موافقتنامه همکاری‌های راهبردی، روابط بسیار خوبی داریم. این سفر از مدت‌ها پیش در دستور کار بود. در جریان دیدار، تمرکز ما بر تمام موضوعاتی است که در راستای تامین‌منافع دو کشور قرار دارد و در مورد مسائل منطقه‌ای، هسته‌ای، قفقاز، اوکراین و خلیج‌فارس صحبت کردیم. اما چون ما وارد مذاکرات هسته‌ای با آمریکا نشدیم، طبیعتا در مورد جزئیات آن هم با هیچ طرفی صحبت نمی‌کنیم.
وی با اشاره به بیانیه پایانی شورای همکاری اسلامی، عنوان کرد: اینکه در یک نشست اسلامی، به بخشی از جامعه اسلامی مانند یمن برچسب بخورد، در آرمان وحدت اسلامی اخلال ایجاد می‌کند. لذا ما مانع از درج دو بند مشخص که راجع به بحث یمن در این بیانیه بود، ممانعت کردیم. موضوع یمن باید از طریق مصالحه بین یمن و عربستان حل شود و نباید وضعیت غیرانسانی یک دهه اخیر یمن را فراموش کنیم. در قطعنامه این نشست نیز ما مواضع خود را در مخالفت با بندهایی از آن اعلام کردیم و اصلا به نظرمان این یک قطعنامه نبود، زیرا سازوکارهای لازم در مورد آن رعایت نشده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این ادعا که آمریکا اعلام کرده به کوه کلنگ حمله می‌کند و ایران پاسخ ندهد، گفت: ما سال‌ها پیش اعلام کردیم دوران بزن در رو تمام شده و در این دو سال نشان دادیم هیچ ضربه‌ای را بی‌پاسخ نمی‌گذاریم. لذا این گفته، قطعا یک ادعاست.
بقایی در خصوص بسته‌شدن گذرگاه‌ها بین ایران و پاکستان و ارتباط آن با میانجی‌گری پاکستان، عنوان کرد: به ما گفته شد یک سری مسائل فنی و به‌روزرسانی‌های فنی وجود دارد و برای رفع آن در حال تلاش اند. صادرات ما به پاکستان در جریان است و فقط از آن طرف قطع شده است. رابطه ما با پاکستان ممتاز و دوستانه است و اکندن در یکی از فرازهای این رابطه قرار داریم و هر دو کشور به دنبال این هستند که این رابطه مثبت را ارج نهند. قطعا این موضوع را حل خواهیم کرد. در این چند روز نیز از طریق تماس‌های تلفنی این موضوع مطرح شده و در صورت انجام سفر از سمت مقامات نیز در مورد آن صحبت خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه انتظار داریم مقامات خلیج‌فارس در بیان خرده‌فرمایشات خود تجدیدنظر کنند، گفت: ایران تا کنون بزرگوارانه رفتار کرده است. اینکه پاسخ نظامی ایران را تجاوز تفسیر کنند، تفاوتی در اصل قضیه ایجاد نمی‌کند. آمریکا تا کنون از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس بابت نقش‌آفرینی در تجاوز به ایران تشکر کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به طرح روسیه برای امنیت منطقه، بیان کرد: چیزی که روسیه گفته، این است که ایران، چین و روسیه طرح‌هایی را برای امنیت درون‌زا در منطقه مطرح کرده‌اند و روسیه پیگیر این مسئله است. لازمه تحقق این امر، این است که کشورهای منطقه فرایند اعتمادسازی را شروع کنند و به‌دور از فشارهای بیگانه، بتوانند به یک سازوکار قابل اتکا دست یابند.
بقایی ادامه داد: مطالبه ما از کشورهای منطقه همین است که اگر از ایجاد سازوکار امنیت منطقه‌ای جدی هستند، گام اول این است که از سوء استفاده طرف‌های خارج منطقه از خاک خود، ممانعت کنند و به تمامیت ارضی سایر کشورهای منطقه احترام بگذارند.
وی با تاکید بر اینکه بدون تردید، جنایات میناب و لامرد عامدانه بود، گفت: اینکه آمریکا هنوز هم حاضر به محکومیت چنین اقدامی نیست، نشان می‌دهد ما با طرفی مواجهیم که خود را موظف به احترام به غیرنظامیان نمی‌داند و حتی قواعدی که خود تدوین کرده است را نقض می‌کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه ما شب و روز با احتمال جنگ زندگی می‌کنیم، گفت: ما در شرایط صلح قرار نداریم. اما خیال‌مان راحت است مدافعان ایران آماده دفع هر شرارتی هستند.
بقایی در خصوص به اعتراضات در جمهوری آذربایجان به ممنوعیت حجاب، اظهار کرد: مردم جمهوری آذربایجان مردمی بصیر هستند و در رابطه با موضوع حجاب که برای ما و تمام مسلمانان مهم است، خودشان تشخیص می‌دهند که چگونه صدای خود را به گوش دولت‌شان برسانند. ما هم امیدواریم در این کشور که ما رابطه خوبی با آن داریم، در فضای تفاهم و با در نظر داشتن احترام به حقوق اساسی مردم، این مسائل حل شود.
سخنگوی وزارت خارجه با تاکید بر اینکه ایران هیچ‌گاه به دنبال سلطه بر منطقه نبوده است، اضافه کرد: ما به عنوان کشوری که در اینجا ریشه داریم، نیازمند اعمال زور بر بقیه نیستیم. ما معتقدیم هیچ کشوری نه می‌تواند و نه باید در مسیر هژمون شدن و سیطره‌یابی حرکت کند. ایران در دفاع از خود مصمم است و این به معنای سیطره‌طلبی بر منطقه نیست. تنها طرفی که دنبال سلطه‌طلبی است، رژیم صهیونیستی است و بارها هم از طریق اعلام طرح‌هایی از جمله اسرائیل بزرگ، این را اعلام کرده است. ایران دوست تمام کشورهای منطقه است.
بقایی در خصوص اینکه مکرون علت اصلی اعتراضات کشورش را جنگ ایران اعلام کرده بود، افزود: این اگرچه نوعی فرافکنی است، اما این واقعیت را نشان می‌دهد که باید تبعات آنچه کرده‌اند را بپذیرند. فرانسه موظف به موضع‌گیری علیه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونسیتی به ایران بود، اما از آن حمایت کرد. اگر واقعا می‌دانند که مشکلات داخلی اروپا ناشی از افزایش قیمت سوخت و بحران در خلیج‌فارس است، پس باید ریشه مشکل که همان تجاوز و تداوم محاصره دریایی علیه ایران است را حل کنند.
وی با اشاره به پیشنهاد سازمان ملل برای عبور کود شیمیایی از تنگه هرمز، بیان کرد: ما همیشه از مباحث بشردوستانه حمایت و تلاش کردیم برای انتقال محموله‌هایی که ماهیت بشردوستانه دارد، تلاش کنیم. اما مسائل را باید ریشه‌ای حل کرد. ریشه وضعیت فعلی تنگه هرمز در تجاوزات آمریکاست. سازمان ملل باید آمریکا را از اقدامات ناامن‌ساز خود در خلیج‌فارس بازدارد.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به راهپیمایی‌های نه به پادشاه در آمریکا، گفت: مردم آمریکا اعلام کرده‌اند که هیچ گونه موافقتی ندارند که منابع کشورشان صرف جنگی شود که تنها در راستای مطامع یک رژیم جنایتکار صورت می‌گیرد. اقدامات آمریکا در قبال بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی از جمله دیوان کیفری بین‌المللی، نشان‌دهنده برخورد یکجانبه‌گرایانه و تهاجمی این کشور است.
بقایی با اشاره به رویکرد جدید آمریکا نسبت به اوکراین، بیان کرد: آمریکا دچار سردرگمی است. مداخلات این کشور در سطح جهان به بالاترین حد طی چند دهه اخیر رسیده است. کشورهای اروپایی در حال تحمل پیامدهای سیاست راضی‌سازی آمریکا هستند و هزینه آن را در خیابان‌های خود می‌پردازند. امیدواریم این تحولات کشورها را بیدار کند که با همراهی با طرفی که ارزشی برای هنجارهای بین‌المللی قائل نیست، نمی‌توانند صلح و امنیت را حتی برای خود ایجاد کنند.
وی در خصوص اعلام آمادگی مصر برای همکاری با عربستان در جنگ یمن، گفت: امنیت و ثبات در شبه‌جزیره عربستان برای تمام کشورهای منطقه مهم است، اما هر گونه مداخله بیشتر را به نفع صلح و امنیت منطقه‌ای نمی‌دانیم و معتقدیم این بحران باید از طریق نقشه راهی که چند سال قبل تدوین شده بود، صورت گیرد. آقای عراقچی نیز در گفت‌وگو با همتای مصری خود تاکید کرد هر گونه مداحله در شرایط فعلی، قضیه را دشوارتر می‌کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال جماران مبنی بر اینکه آیا اینکه قطر به عنوان میانجی مذاکرات ایران و آمریکا اعلام کرده ممکن است در سال نخست جنگ جهانی سوم قرار داشته باشیم، حاکی از شکست مذاکرات است، گفت: من اعتراف می‌کنم که از قدرت پیشگویی برخوردار نیستم، اما این را می‌گویم که ما ۸ ماه را در این جنگ تحمیلی سوم با استقامت طی کردیم و برای هر پیشامدی آماده هستیم. بنابراین فکر می‌کنم فارغ از حدس و گمان‌ها در مورد حوادث آینده، باید در تمام ابعاد برای حمایت از خودمان آماده باشیم.
بقایی با اشاره به سفر عاصم منیر به ایران، بیان کرد: بخشی از این رفت‌وآمدها به مذاکرات مربوط می‌شود، اما عمدتا بر روابط دوجانبه متمرکز است.
وی در خصوص آخرین وضعیت طرح ۷ روزه ایران، اظهار کرد: ما در راستای منافع ملی خود، طرح خود را ادامه دادیم، اما طرف مقابل یک پاسخ متناقض را به ما داد. شروط ما همان چیزی است که قبلا هم در تفاهم اسلام‌آباد آمده بود و مطالبات کاملا منطقی و مشروع ماست. جمهوری اسلامی ایران در عین اینکه در پیشبرد دیپلماسی برای صیانت از صلح جدی است، در دفاع از خود نیز جدیت دارد.
سخنگوی وزارت خارجه در خصوص اخباری مبنی بر اینکه ۱۹ کشتی ایرانی به علت محاصره دریایی در آب‌های سریلانکا گرفتار شده‌اند، گفت: رابطه ما با سریلانکا خوب است و در رابطه با مباحث مرتبط با ناو دنا نیز این کشور همکاری‌های خوبی را با ما داشت. اما موضوع مطرح‌شده در سوال سوال شما باید مورد بررسی بیشتر قرار گیرد.
