نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع روز جمعه در منطقه آوازه ترکمنستان آغاز شد و مسعود پزشکیان برای نخستین بار به‌عنوان مهمان ویژه در این اجلاس حضور یافت. بررسی دستاوردهای ۳۵ سال همکاری، تصویب بیانیه مشترک و توسعه همکاری‌ها در حوزه‌های اقتصادی، حمل‌ونقل، امنیت سایبری و اجتماعی از محورهای این نشست است. سخنگوی کرملین نیز مشارکت ایران در قالب «همسود پلاس» را مهم و مورد استقبال کشورهای عضو دانست.
به گزارش جماران، به نقل از رسانه‌های روسیه، این نشست با عکس یادگاری که در آن مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور در کنار رؤسای جمهور روسیه، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان، بلاروس، قرقیزستان،قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و نخست‌وزیر ارمنستان دیده می‌شود، به صورت محدود آغاز شد.
این نشست سپس در قالبی گسترده‌تر ادامه خواهد یافت و برای اولین بار، رئیس جمهور ایران به رهبران کشورهای مستقل مشترک المنافع خواهد پیوست. مسعود پزشکیان نیز در این اجلاس شرکت خواهد کرد.
دستور کار اجلاس شامل ۱۵ موضوع است. پس از این نشست، قرار است بیانیه مشترکی از سوی سران کشورها تصویب شود که دستاوردهای کشورهای مستقل مشترک المنافع در ۳۵ سال گذشته را ارزیابی کرده و چشم‌اندازهای اتحاد را ترسیم می‌کند.
علاوه بر این، رهبران کشورها قصد دارند چندین سند در مورد مشارکت در مبارزه با جرایم سایبری و همچنین مجموعه‌ای از اقدامات برای تقویت تصویر مثبت از کشورهای مشترک‌المنافع و اجرای برنامه همکاری موضوعی در مورد توسعه اجتماعی، کیفیت زندگی و اتصال حمل و نقل را تصویب کنند.
پیش‌تر وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرده است که تعدادی سند از جمله بیانیه رهبران کشورهای مشترک‌المنافع برای بحث در این اجلاس آماده شده است.
سرگئی لاوروف چهارشنبه در نشست خبری پس از جلسه شورای وزیران امور خارجه اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع گفت: یکی از اسناد کلیدی، بیانیه سران کشورهای مستقل مشترک المنافع است که به مناسبت سی و پنجمین سالگرد تأسیس صادر شده است. این بیانیه وضعیت سیاست جهانی و اقتصاد جهانی را ارزیابی و مسیرهای بیشتری را برای تعمیق فرآیندهای همکاری و به هم پیوستن شراکت ما ترسیم می‌کند.
لاوروف افزود که اسناد دیگری نیز برای اجلاس سران تهیه شده است، از جمله بیانیه‌ای در مورد حفظ حافظه تاریخی و برنامه‌ای برای اجرای مفهوم فضای آموزشی یکپارچه برای سال‌های ۲۰۲۷-۲۰۳۱ نیز آماده شده است.
وزیران امور خارجه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع همچنین بیانیه‌ای در حمایت از اقدامات عملی برای جلوگیری از مسابقه تسلیحاتی در فضای بیرونی جو زمین تصویب کردند.
طبق این گزارش، بیشتر اسناد بررسی شده در نشست وزیران امور خارجه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع برای تصویب به شورای سران ارائه خواهد شد.
در همین حال، دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین گفت که مشارکت ایران در این اجلاس در قالب همسود پلاس «CIS Plus» دارای اهمیت بسیاری است و این موضوع مورد استقبال کشورهای عضو این اتحاد قرار گرفته است.
نشست قبلی شورای سران کشورهای عضو اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (همسود) (CIS) ۱۸ مهر ۱۴۰۴ در دوشنبه پایتخت تاجیکستان برگزار شد و با اتخاذ تصمیماتی از جمله ایجاد قالب کاری جدید با عنوان همسود پلاس ( CIS Plus) به پایان رسید.
ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در این باره گفت: ایجاد این قالب جدید به ما امکان می‌دهد که سایر کشورها و ساختارهای بین‌المللی در کشورهای مشترک المنافع را به طور فعال‌تری در برنامه‌های خود مشارکت دهیم.
کشورهای مستقل مشترک‌المنافع یا اتحادیه کشورهای مستقل همسود (CIS)، یک سازمان منطقه‌ای بین‌دولتی در اوراسیا است که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تشکیل شد. هدف این اتحادیه، تقویت همکاری در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی بین کشورهای عضو است.
