لاریجانی حلقه مفقود پایان جنگ ایران و آمریکا؟/ جعفرزاده ایمن‌آبادی: شهید لاریجانی می گفت مگر ما ضعفی داریم که مذاکره نکنیم؟

تلنگری برای یادآوری جای خالی نخبگان و فرماندهان! این اقدامی بود که اخیراً ولادمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در نشست والدای انجام داد. پوتین آنجایی از جای خالی شهید لاریجانی یادآوری کرد و از ترور او به عنوان اشتباه بزرگ نام برد، که در این نشست صحبت به انتقال اورانیوم غنی شده ایران به روسیه کشیده شد. نام بردن از شهید لاریجانی آن هم زمانی که صحبت درباره انتقال اورانیوم غنی شده ایران به روسیه است، به معنای این است که شهید لاریجانی موافق این اقدام بود؟

این پرسشی است که پیش از این شخص علی لاریجانی در گفتگو با رئیس جمهور روسیه پاسخ داده بود. چنانچه پوتین در اولین واکنش به شهادت لاریجانی به این نکته اشاره کرد «لاریجانی گفته بود دیگر حاضر نیستیم این اورانیوم غنی‌شده را به جایی منتقل کنیم.»

اما نکته دیگری که پوتین در صحبت‌های اخیر خود درباره شهید لاریجانی مطرح کرد، سخت‌تر شدن مواضع ایران در مذاکرات هسته‌ای بعد از شهادت علی لاریجانی بود. پوتین در تایید اظهارات خود به تجربه‌اش و گفتگو با شهید لاریجانی استناد کرد و گفت که «او همواره برای جستجوی راهکارهایی در راستای تأمین منافع ملت ایران آمادگی داشت.»

اشاره به ویژگی‌ها و خصوصیات شهید لاریجانی بعد از شهادت او منجر به شکل‌گیری این پرسش می‌شود که این صحبت‌‎ها درباره او از جنس همان صحبت‌هایی است که معمولاً بعد از شهادت یا فوت افراد گفته می‌شود، است یا برداشتی از یک واقعیت است؟

برای پاسخ به این پرسش نگاهی به مواضع شهید لاریجانی در سال‌های اخیر چه قبل و چه بعد از قبول دبیری شورای عالی امنیت ملی خالی از لطف نیست. شاید مشهورترین موضع‌گیری او درباره ردصلاحیتش در انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 باشد که حتی رهبر شهید هم به این قضیه واکنش نشان دادند. اما در میانه جنگ و صلح شاید مواضع شهید لاریجانی در این زمینه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

بررسی مواضع شهید لاریجانی در برهه‌های مختلف چه آن زمان که ریاست مجلس را بر عهده داشت و در همان مجلس برجام به تصویب رسید و چه زمانی که عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بود و درباره تنش‌های اسرائیل و حزب الله و نهایتاً شهادت سید حسن نصرالله به عبارت « آتش بس حتما چیزی است که ما فکر می‌کنیم و مفید است.» اکتفا کرد، حاکی از این است که شاگرد مکتب شهید مطهری در تنش‌ها رویکرد مصالحه‌جویانه داشته کمااینکه علی مطهری که به دلیل نسبت خانوادگی نزدیک شناخت بیشتری از شهید لاریجانی داشته می‌گوید « شهید لاریجانی معتقد بود در حال جنگ مذاکره کنیم بهتر نتیجه می دهد.»

اما لاریجانی‌ای که قبل از برعهده گرفتن دبیری شورای عالی امنیت ملی بر این باور بود «زندگی می‌کنیم برای صلح نه برای جنگ» بعد از برعهده گرفتن دبیری شورای عالی امنیت ملی در میانه دو جنگ هم چنین رویکردی را دنبال می‌کرد و یا تغییر موضع داد؟

شاید گفته‌های شهید لاریجانی در مصاحبه با شبکه pbs بتواند مواضع لاریجانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی را بهتر شفاف کند. کما اینکه او با تاکید بر روحیه مسالمت‌جوی ایران و اینکه هیچ وقت از مذاکره پرهیز نکرده خطاب به رئیس جمهور آمریکا می‌گوید که هر وقت از جنگ خسته شد، به میز مذاکره برگردد. ولی علاوه بر این یکی از چهره‌های نزدیک به شهید لاریجانی نیز بر روی صلح‌طلبانه لاریجانی مهر تایید می‌زند. غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی می‌گوید روحیه صلح‌طلبی شهید لاریجانی مربوط به قبل و بعد از برعهده گرفتن دبیری شورای عالی امنیت ملی نبود.

غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار جماران گفت:  متأسفانه آقای لاریجانی دوران خیلی سخت و ظالمانه‌ای را گذراند. ما که توفیق داشتیم حدود به دو دهه خدمت ایشان بودیم، انصافاً این مرد در زمینه مسائل اخلاقی، اجتماعی و دینی به اوج کمالات رسیده بود و این‌قدر بزرگ فکر می‌کرد که در مخیله ما نمی‌گنجید. ما با عصبانیت و ناراحتی پیش او می‌رفتیم و می‌گفتیم این ظلم شده است اما ایشان با متانت و بزرگواری از کنارش می‌گذشت.

لاریجانی از مذاکره فراری نبود

او افزود: آقای لاریجانی یک مسلمان، وطن‌پرست و ایران‌دوست واقعی بود. برخی مواقع افرادی در مورد ایشان صحبت می‌کردند که وقتی به ایشان گفته می‌شد چنین مواردی درباره شما گفته شده، می‌گفت دوست ندارم بشنوم. آقای لاریجانی کاملاً تابع نظام بود. برای او خیلی جمهوری اسلامی، انقلاب و شهدا مهم بودند.

جعفرزاده ایمن‌آبادی همچنین تصریح کرد: بعضی‌ها بعد از فوتشان به دلیل تصادف و هر اتفاقی، بنیادها برای خودشان تشکیل دادند. در صورتی که بنیاد واقعی باید برای لاریجانی‌ها باید تشکیل شود. لاریجانی مرد اخلاق، ادب، صبر و شکیبایی، گذشت، تقوا و تدین بود.  همیشه این روحیات را داشته، این ویژگی‌ها نه مربوط به شعام است، نه صدا و سیما و نه مجلس. ذات آقای لاریجانی به این صورت بود. ایشان را با مُهر زدن اما پای نظام ایستاد.

او اظهار کرد: یک فردی مانند مهدی نصیری که قبلاً در روزنامه کیهان بوده، می‌گوید مردم را علیه نظام مسلح کنید ولی شهید لاریجانی همیشه می‌گفت برای من انقلاب و نظام در اولویت است، یک عده هم این وسط وجود دارند که کارشکنی‌هایی می‌کنند. آن‌ها نباید ما را از نظام دور کند. آقای لاریجانی بعضی مواقع وزرا را به مجلس می‌آورد. به نحوی از جانب مردم با این‌ها دعوا می‌گرفت، که مات و مبهوت می‌ماندیم.

جعفرزاده ایمن‌آبادی خاطرنشان کرد: آقای لاریجانی می‌گفت برای نجات کشور، نظام و انقلاب هر کاری که باید انجام بدهیم، انجام می‌دهیم. هیچ‌وقت از مذاکره فراری نبود. می‌گفت مگر ما ضعفی داریم که بخواهیم مذاکره نکنیم؟ برویم حرفمان را بزنیم. چرا نباید حرف بزنیم؟ برویم حرفمان را بزنیم. ما فرار نکنیم. در جریان قطعنامه ۵۹۸، آقای ولایتی که آن زمان نماینده ایران در سازمان ملل بود، ۱۲ ماه قهر کرد و به سازمان ملل نرفت. این قهر کردن ایشان باعث شد بخش اعظم قطعنامه ۵۹۸ بر علیه ما شود و اگر روزی بخواهند غرامت بگیرند، ما از سال ۶۲ به بعد را نمی‌توانیم غرامت بگیریم، چون صدام پذیرفت، ما نپذیرفتیم، لذا جنگ طلب شناخته شدیم. در مجموع صحبت آقای لاریجانی این بود که باید برویم حرف بزنیم، نباید فرار کنیم. حقانیتمان را اثبات کنیم.

اسرائیل بدون هماهنگی ترامچ و با کدهای داخل، لاریجانی را به شهادت رساند

این نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی با اشاره به جای خالی شهید لاریجانی یادآور شد:  جالی خالی افرادی مانند شهید لاریجانی برای جمهوری اسلامی و نظام محسوس است. پوتین به صدا درآمد. البته اسرائیل بدون هماهنگی ترامپ و با کدهای داخل، آقای لاریجانی را شهید کرد، لذا ترامپ هم بابت شهادت آقای لاریجانی ناراحت است. یکی از آدم‌های عاقل بعد از امام شهیدمان که می‌شد روی آن تکیه کرد، آقای لاریجانی و آقای خرازی بودند. این‌ها افراد عاقلی بودند که حرف‌های متوهمانه، بی‌خود، حماسی  و احساسی نمی‌زدند. آقای لاریجانی عاقل بود و بعد بی‌سر و صدا کار خودش را می‌کرد. زمانی که دبیر شورای عالی امنیت ملی بود، همه موافقین و مخالفین را دور یک میز جمع کرده بود. گروه متعلق به یک گروه و جناح نبود.

در مجموع به نظر می‌رسد حذف چهره‌های عاقل و صلح‌جو مانند علی لاریجانی آن هم در شرایطی که میان ایران و آمریکا درگیری و جنگ پابرجاست، برای هر دو طرف زیان‌بار بوده چه اینکه ایران یکی از متفکران خود را از دست داد و چه آنکه آمریکا چهره‌ای را از دست داد که علاوه بر داشتن تجربه بالا در مذاکرات، می‌توانست راهی کم خطر برای بیرون آمدن از این شرایط را ارئه کند.

ولی حالا که دیگر علی لاریجانی در میان ما نیست بنابر نظر کارشناسان بهترین اقدام این است که حداقل منش و نوع تفکر او سرلوحه کار قرار بگیرد، چراکه از طرفی زمان زیادی از شهادت لاریجانی نگذشته که گفته شود منش و تفکر او با زمان حال تناسبی ندارد و از طرف دیگر کماکان درگیری میان ایران و آمریکا پاربرجاست!