کدام کشور عرضه اورانیوم جهان را کنترل می‌کند؟

به گزارش جماران به نقل از  تجارت نیوز، با بازگشت انرژی هسته‌ای به کانون توجه کشورها برای تامین برق پایدار و دستیابی به منابع انرژی کم‌کربن، اورانیوم بار دیگر به یکی از مواد معدنی کلیدی جهان تبدیل شده است. داده‌های انجمن جهانی هسته‌ای نشان می‌دهد تولید سالانه اورانیوم در فاصله سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ با تغییرات مهمی همراه بوده است. در این میان، قزاقستان همچنان با فاصله‌ای زیاد جایگاه نخست خود را حفظ کرده است. کشورهایی مانند کانادا و نامیبیا نیز در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند.

بازار جهانی اورانیوم در سال ۲۰۲۴ همچنان تحت سلطه قزاقستان قرار داشت. همزمان، افزایش تولید در کانادا و نامیبیا و نیز تلاش آمریکا برای احیای تولید داخلی، نشان می‌دهد رقابت بر سر تامین سوخت هسته‌ای دوباره وارد مرحله‌ای راهبردی شده است.

قزاقستان در صدر

قزاقستان در سال ۲۰۲۴ معادل ۲۳ هزار و ۲۷۰ تن اورانیوم تولید کرد و بیش از یک‌سوم کل تولید جهانی را به خود اختصاص داد. این کشور با برخورداری از ذخایر گسترده اورانیوم در سازندهای ماسه‌سنگی و استفاده از روش استخراج درجا، توانسته هزینه تولید را در سطحی پایین نگه دارد. این شیوه استخراج در مقایسه با روش‌های متعارف معدن‌کاری ارزان‌تر است و به نیروی انسانی کمتری نیاز دارد. همچنین شرکت دولتی کازاتوم‌پروم در طول یک دهه گذشته نقش مهمی در افزایش مقیاس تولید و بهبود کارایی این بخش ایفا کرده است.

قزاقستان از نظر میزان ذخایر اورانیوم نیز در رتبه دوم جهان قرار دارد. هرچند تولید این کشور در سال‌های همه‌گیری کرونا کاهش یافته بود، اما با احیای تقاضا و افزایش قیمت اورانیوم، سطح تولید تا سال ۲۰۲۴ بار دیگر رشد قابل توجهی پیدا کرد.

کانادا: دومین تولیدکننده اورانیوم جهان

کانادا در سال ۲۰۲۴ با تولید ۱۴ هزار و ۳۰۹ تن، دومین تولیدکننده بزرگ اورانیوم جهان بود. تولید این کشور در سال ۲۰۲۰ به دلیل تعطیلی معادن و شرایط ضعیف بازار به شدت افت کرده بود، اما ازسرگیری پروژه‌های مهمی مانند سیگار لیک و مک‌آرتور ریور زمینه‌ساز بازگشت سریع تولید شد. این احیا نشان می‌دهد کشورهایی که زیرساخت و ذخایر معدنی آماده دارند، در صورت بهبود شرایط بازار می‌توانند در مدت نسبتا کوتاهی سهم خود را در بازار جهانی بازیابی کنند.

نامیبیا نیز موقعیت خود را به عنوان یکی از تامین‌کنندگان مهم اورانیوم تقویت کرده است. تولید این کشور در سال ۲۰۲۴ به هفت هزار و ۳۳۳ تن رسید. این کشور اکنون یکی از سریع‌ترین عرضه‌کنندگان در حال رشد اورانیوم در جهان به شمار می‌رود. وجود معادن روباز بزرگ و افزایش سرمایه‌گذاری خارجی که با رشد تقاضا برای سوخت هسته‌ای پیوند خورده، از مهم‌ترین عوامل تقویت جایگاه نامیبیاست.

سقوط ایالات متحده در لیست

در ایالات متحده، تولید اورانیوم در سال ۲۰۲۰ تقریبا از بین رفت و به تنها ۶ تن سقوط کرد. این امر به این دلیل بود که قیمت‌های پایین، استخراج داخلی را از نظر اقتصادی غیربه‌صرفه کرده بود. با این حال، این بخش به تدریج در حال بازیابی است. افزایش قیمت اورانیوم و نگرانی‌های ژئوپلیتیکی درباره زنجیره‌های تامین جهانی، بار دیگر توجه به ظرفیت داخلی آمریکا را افزایش داده است. محدودیت‌های اعمال‌شده بر واردات اورانیوم روسیه نیز انگیزه بیشتری برای بازسازی توان تولید داخلی به وجود آورده است.

با وجود این روند بازگشتی، آمریکا در سال ۲۰۲۴ تنها ۲۶۰ تن اورانیوم تولید کرد. این رقم در مقایسه با بیش از ۲۳ هزار تن تولید قزاقستان، شکاف بسیار بزرگی را نشان می‌دهد. این فاصله به روشنی بیانگر آن است که بازار جهانی سوخت هسته‌ای هنوز به شمار محدودی از عرضه‌کنندگان وابسته است. هرگونه اختلال در تولید یا صادرات این کشورها می‌تواند پیامدهای قابل توجهی برای امنیت انرژی جهان به همراه داشته باشد.