در حالی که ایران دارای ۳۱ استان است، ارزیابیهای اولیه از خسارات جنگ اخیر نشان میدهد دامنه آسیبها به ۲۴ استان کشور رسیده و بخش قابل توجهی از جغرافیای ملی را دربرگرفته است؛ آماری که بیانگر پراکندگی وسیع خسارات در مناطق مختلف و تأثیر آن بر واحدهای مسکونی، تجاری و معیشت خانوارهاست. بر اساس این دادهها، بیش از ۶۸ هزار واحد دچار آسیب شدهاند و هزاران واحد نیز بهطور کامل تخریب یا نیازمند تعمیر هستند؛ موضوعی که در کنار روند در حال اجرای ارزیابی، آواربرداری و بازسازی، تصویری از ابعاد گسترده و چندلایه خسارات در سطح کشور ارائه میدهد.
در پی جنگ اخیر، ارزیابیهای اولیه از خسارات واردشده به بخش مسکن و واحدهای تجاری، از گستره قابل توجه آسیبها در سطح کشور حکایت دارد؛ بهگونهای که بر اساس دادههای ثبتشده، بیش از ۶۸ هزار واحد در ۲۴ استان دچار خسارت شدهاند و هزاران واحد نیز بهطور کامل تخریب یا نیازمند تعمیر اساسی هستند. این آمار که ابعاد مختلفی از تخریب سازهای تا آسیب به لوازم و داراییهای خانوارها را دربرمیگیرد، تصویری از پراکندگی جغرافیایی خسارات و تمرکز آن در برخی استانها ارائه میدهد؛ در عین حال، روند چندمرحلهای ارزیابی، آواربرداری و بازسازی نیز بهعنوان محور اصلی اقدامات در دستور کار قرار گرفته تا زمینه بازگشت تدریجی ساکنان به واحدهای مسکونی و احیای فعالیتهای اقتصادی در مناطق آسیبدیده فراهم شود.
به گزارش جماران، گزارش اولیه ارزیابی خسارات واردشده به واحدهای مسکونی، تجاری و اداری بخش خصوصی نشان میدهد که در جریان جنگ اخیر، در مجموع ۶۸ هزار و ۲۳۸ واحد در ۲۴ استان کشور دچار آسیب شدهاند؛ از این میان، ۱۰ هزار و ۶۹ واحد بهطور کامل تخریب شدهاند و ۱۵ هزار و ۷۳۹ خانوار نیز تحت تأثیر مستقیم این خسارات قرار گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، در بخش تخریب کامل واحدها، استان ایلام با ۱۸۷ واحد بیشترین میزان را به خود اختصاص داده و پس از آن استانهای کردستان با ۱۲۵ واحد، لرستان با ۱۲۱ واحد، استان تهران (بهجز شهر تهران) با ۱۱۸ واحد، آذربایجان غربی با ۸۴ واحد، کرمانشاه با ۸۱ واحد، البرز با ۶۹ واحد، آذربایجان شرقی و اصفهان هر کدام با ۶۱ واحد، خوزستان با ۳۸ واحد، همدان با ۳۱ واحد، قزوین با ۲۰ واحد، قم با ۱۸ واحد، فارس با ۱۱ واحد، گیلان با ۸ واحد، مرکزی با ۷ واحد، زنجان با ۵ واحد، هرمزگان و مازندران هر کدام با ۴ واحد، سمنان و بوشهر هر کدام با ۲ واحد، یزد و چهارمحال و بختیاری هر کدام با یک واحد قرار دارند و در استان کرمان موردی از تخریب کامل گزارش نشده است.
در بخش واحدهای نیازمند تعمیر نیز، کرمانشاه با ۱۳ هزار و ۲۶۷ واحد در صدر قرار دارد و پس از آن استانهای کردستان با ۸ هزار و ۴۰۷ واحد، البرز با ۷ هزار و ۹۴۷ واحد، استان تهران (بهجز شهر تهران) با ۷ هزار و ۹۳۴ واحد، خوزستان با ۷ هزار و ۵۳۱ واحد، ایلام با ۶ هزار و ۹۹۱ واحد، آذربایجان غربی با ۵ هزار و ۹۶۱ واحد، آذربایجان شرقی با ۵ هزار و ۴۷۳ واحد، اصفهان با ۵ هزار و ۵۵ واحد، لرستان با ۴ هزار و ۴۷۵ واحد، مرکزی با ۲ هزار و ۱۱۸ واحد، قم با ۲ هزار و ۱۵ واحد، همدان با هزار و ۷۷۶ واحد، بوشهر با هزار و ۲۰ واحد، زنجان با ۸۵۵ واحد، قزوین با ۸۱۳ واحد، سمنان با ۴۳۰ واحد، فارس با ۲۸۹ واحد، چهارمحال و بختیاری با ۲۶۶ واحد، یزد با ۲۴۳ واحد، هرمزگان با ۱۳۷ واحد، مازندران با ۱۱۶ واحد، گیلان با ۹۹ واحد و کرمان با ۳۰ واحد قرار دارند.
همچنین در بخش خسارت به لوازم خانگی و تجهیزات واحدهای مسکونی و تجاری، ایلام با ۲ هزار و ۹۹۱ مورد بیشترین میزان خسارت را ثبت کرده و پس از آن آذربایجان غربی با ۲ هزار مورد، کرمانشاه با هزار و ۹۳۵ مورد، لرستان با هزار و ۵۱۱ مورد، کردستان با هزار و ۴۹۸ مورد، خوزستان با ۸۰۵ مورد، آذربایجان شرقی با ۷۱۸ مورد، البرز با ۷۰۳ مورد، استان تهران (بهجز شهر تهران) با ۶۸۰ مورد، مرکزی با ۶۳۹ مورد، اصفهان با ۶۳۴ مورد، همدان با ۳۸۴ مورد، قزوین با ۳۷۹ مورد، قم با ۳۲۲ مورد، فارس با ۲۲۰ مورد، بوشهر با ۱۶۶ مورد، زنجان با ۸۹ مورد، چهارمحال و بختیاری با ۴۷ مورد، گیلان با ۲۲ مورد، یزد با ۱۷ مورد، کرمان با ۱۱ مورد، هرمزگان با ۸ مورد، سمنان با ۵ مورد و مازندران با ۴ مورد در ردههای بعدی قرار دارند.
بر اساس اعلام مرکز ارتباطات وزارت راه و شهرسازی، روند رسیدگی به این خسارات در قالب مراحلی شامل تشکیل ستادهای استانی، استقرار تیمهای ارزیابی، هماهنگی بینبخشی، انجام بازدیدهای میدانی، شناسایی وضعیت مالکان، اطلاعرسانی عمومی، آواربرداری، بازیافت مصالح، آغاز بازسازی و در نهایت بازگشت ساکنان به واحدها در حال پیگیری است.
در این گزارش، آمار مربوط به شهر تهران بهصورت جداگانه ارائه نشده و تنها اطلاعات استان تهران بهجز شهر تهران درج شده است؛ موضوعی که میتواند به دلیل ادامه فرآیند ارزیابی یا تجمیع جداگانه دادهها در پایتخت باشد. در مجموع، دادههای منتشرشده تصویری از گستره خسارات در استانهای مختلف کشور ارائه میدهد و مبنایی برای برنامهریزی در مسیر بازسازی و بازگشت تدریجی شرایط به وضعیت عادی به شمار میرود.
