حازم الرایس، تحلیلگر سیاسی لیبیایی، اخبار ناگهانی مبنی بر قتل سیف الاسلام قذافی را با تحرکات بین المللی اخیر مرتبط دانست و در عین حال اشاره کرد که ارتشبد خلیفه حفتر ممکن است«بزرگترین ذینفع» حذف قذافی از صحنه باشد.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره، اعلام قتل سیف الاسلام قذافی -پسر معمر قذافی، رهبر فقید لیبی- در شرایط مبهم، پرسشهای متعددی را در سایه ابهام جزئیات اولیه ابهامات واقعه، زمان وقوع و مسئولان آن برانگیخته است.
عبدالله عثمان قذافی -پسرعموی نزدیک سیف الاسلام و یکی از اعضای تیم سیاسی او- خواهان تحقیقات محلی و بینالمللی مستقل و شفاف برای کشف ابهامات آنچه حادثه «ترور خائنانه و بزدلانه که توسط دستان گناهکار اجرا شد» و تعیین هویت جنایتکاران توصیف کرد، شد.
سیف الاسلام کجا، کی و چگونه کشته شد؟
دادهها و اظهارات منتشرشده تاکنون درباره مرگ پسر قذافی که نامزد ریاستجمهوری بود، حاکی از آن است که وی ظهر روز سهشنبه در خانهاش در شهر الزنتان واقع در 200 کیلومتری جنوب غربی طرابلس، پایتخت لیبی، کشته شده است.
در مورد جزئیات حادثه، در بیانیه تسلیت صادرشده توسط تیم سیاسی سیف الاسلام آمده است که 4 مرد نقابدار به مقر اقامت سیف الاسلام یورش بردند و به خاموش کردن دوربینهای مداربسته برای از بین بردن آثار جرم اقدام کردند.
این بیانیه از درگیری مستقیم و رویارویی بین سیف الاسلام و مهاجمان نقابدار صحبت میکند که تا زمانی که «خدا او را به سوی خود برگزید» ادامه داشت. این روایت با آنچه دفتر دادستان کل لیبی منتشر کرده است، تقویت میشود که در بیانیهای که صبح زود امروز چهارشنبه صادر کرد، تأکید کرد که تیمی از بازرسان و پزشکان قانونی جسد متوفی را معاینه کردند و به این نتیجه رسیدند که وی مورد اصابت گلولههایی قرار گرفته که منجر به مرگ وی شده است.
هنگام قتل او، محافظانش کجا بودند؟
احمد خلیفه، خبرنگار الجزیره در لیبی میگوید که اطلاعات در مورد اینکه آیا آنچه رخ داده عملیات ترور بوده یا قذافی در جریان درگیریهای مسلحانه کشته شده، ضد و نقیض است، و توضیح میدهد که برجستهترین روایتهای در گردش حاکی از آن است که چهار فرد مسلح به مقر اقامت سیف الاسلام یورش برده و به طور جمعی به او شلیک کردند تا اینکه کشته شد، سپس بیرون آمدند و با افراد مسلحی که از او محافظت میکردند درگیر شدند.
احمد خلیفه به اطلاعات موجود درباره مجروح شدن افراد مسلح از گردان ابوبکر صدیق که از او محافظت میکرد، اشاره کرد. این همان گردانی است که وی را در سال 2012 دستگیر کرد و بعداً از قانون عفو عمومی استفاده کرد و در 12 آوریل 2016 پس از 5 سال گذراندن پشت میلههای زندان، از زندان آزاد شد.
مقامات رسمی چه گفتند؟
به دنبال اعلام قتل او، تیپ 444 وابسته به وزارت دفاع دولت وحدت لیبی با صدور بیانیهای قاطعانه آنچه را که در شبکههای اجتماعی درباره ارتباط آن با درگیریهای رخ داده در الزنتان و اخبار همراه آن درباره قتل سیف الاسلام شایه شده است، رد کرد.
این تیپ تأکید کرد که هیچ نیروی نظامی یا استقرار میدانی در داخل شهر الزنتان یا در محدوده جغرافیایی آن ندارد و هیچ دستور یا فرمانی در رابطه با تعقیب سیف الاسلام به این تیپ صادر نشده است.
همچنین، دفتر دادستان کل از آغاز تحقیقات در مورد این حادثه خبر داد و اعلام کرد که تیمی از بازرسان را برای تکمیل اطلاعات با رفتن به مکانها، انجام بازرسی و ضبط اشیاء، تعیین کارشناسان و استماع شهادت شهود و هر کسی که بتوان از او توضیحی در مورد واقعه مورد تحقیق اولیه دریافت کرد، اعزام میکند.
چه کسانی بیشترین سود و زیان را از قتل او می برند؟
قتل سیف الاسلام موجی از سوالات را در محافل سیاسی لیبی در مورد طرف هایی که بیشترین سود را از غیبت احتمالی او از صحنه می برند، در بحبوحه وضعیت تفرقه و درگیری مداوم بر سر قدرت در کشور، برانگیخت.
عصام الزبیر، پژوهشگر سیاسی لیبیایی، معتقد است که بیشترین ضرر را از قتل سیف الاسلام، جریاناتی می بینند که پس از دست کشیدن از حمایت خلیفه حفتر، به او روی آورده بودند، در حالی که طرف های حامی حفتر از این موضوع سود می برند، زیرا طرفداران قذافی مجبور خواهند شد به طور خودکار به صف حفتر بپیوندند یا با یک بحران داخلی روبرو می شوند که ممکن است منجر به از هم پاشیدگی صفوف آنها شود. وی اشاره می کند که غیبت وی باعث حذف یک عنصر رقابتی تأثیرگذار از نقشه درگیری سیاسی می شود و به بقیه طرف ها حاشیه مانور بیشتری می دهد.
الزبیر در گفتگو با الجزیره توضیح داد که جریان طرفدار رژیم سابق فاقد انسجام داخلی است و سیف الاسلام نقطه تلاقی اصلی برای طرفدارانش بود، به این معنی که ناپدید شدن وی منجر به کاهش چشمگیر در تأثیر این جریان خواهد شد، به ویژه با توجه به شرط بندی که طرفدارانش روی او به عنوان «ناجی» قادر به بازآرایی صحنه لیبی گذاشته اند.
سناریوهای احتمالی این حادثه چیست؟
حازم الرایس، تحلیلگر سیاسی لیبیایی، اخبار ناگهانی مبنی بر قتل سیف الاسلام قذافی را با تحرکات بین المللی اخیر مرتبط دانست و در عین حال اشاره کرد که ارتشبد خلیفه حفتر ممکن است«بزرگترین ذینفع» حذف قذافی از صحنه باشد.
الرایس در قرائت خود از صحنه توضیح داد که زمان اعلام قتل سیف الاسلام سوالات جدی را در مورد دو سناریوی احتمالی مطرح می کند، اولی مربوط به«سناریوی بین المللی» است که نشان می دهد توافقی بین دو قطب سیاسی در شرق و غرب لیبی وجود دارد.
الرایس در این طرح به نشست اخیری که در پاریس با حضور مسعد بولس، مشاور دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، برگزار شد، استناد کرد و اشاره کرد که بولس چند ساعت قبل از اعلام قتل قذافی، توییتی درباره این نشست منتشر کرده بود.
به گفته الرایس، سناریوی دوم مربوط به تمایل طرف های سیاسی برای خلاص شدن از شر سیف الاسلام به عنوان مانعی در برابر روند سیاسی و رقیبی قوی در انتخابات است.
الرایس در مورد طرف ذینفع داخلی، کفه ارتشبد خلیفه حفتر را سنگین تر دانست و به نفوذ و توانایی او در تأثیرگذاری در مناطق مختلف از جمله غرب لیبی و شهر الزنتان اشاره کرد. در مقابل، الرایس دخالت دولت وحدت ملی به ریاست عبدالحمید الدبیبه را بعید دانست و دلیل آن را وجود شخصیت های وابسته به رژیم سابق در دولت وی و همچنین نقش آن در آزادی السعدی قذافی و هانیبال قذافی از لبنان عنوان کرد.
در سایه روایت های متناقض درباره قتل سیف الاسلام قذافی، ناظران متفق القول هستند که فوری ترین اقدام در حال حاضر انجام تحقیقات شفاف و انتشار نتایج آن برای افکار عمومی، همراه با تضمین دسترسی به تمام شواهد احتمالی، از جمله فیلم های نظارتی و شهادت های ساکنان محلی، به منظور جلوگیری از تثبیت روایت های نادرست و با هدف پاسخگو کردن عاملان قتل وی است.
