کدخبر: ۸۸۶۶۴۹ تاریخ انتشار:

ماه رجب چه ویژگی هایی دارد و اعمال آن چیست؟

ماه پر خیر و برکت رجب، دارای فضایل بیشماری است. ۲۷ رجب بعثت پیامبر و میلاد سه امام معصوم، امام علی، امام باقر و امام جواد علیهم ‌السلام و اعتکاف ایام البیض در این ماه است. یاد پیشوایان شهید، امام کاظم و امام هادی علیهما السلام و نیز حضرت زینب (س) گرما‌بخش دل‌های مؤمنان است.

به گزارش خبرنگار تاریخ و اندیشه جی پلاس، هفتمین ماه از سال هجری قمری رجب نام دارد که نباید فضیلت آن را به بوته فراموشی سپرد زیرا در میان ماه های دوازده ‌گانه تنها و بدون ائتلاف با ماه های دیگر از حرمت و قداست ‌برخوردار است، در واقع چهار ماه در قرآن کریم با تعبیر «حرم‌» یعنی برخوردار از حرمت ‌یاد شده که یکی از آنها فرد است که رجب نام دارد و در آن قتال و کشتار حرام است.

رسول اکرم (ص) فرموده ‌اند: «رجب ماه بزرگ خداست و هیچ ماهی در حرمت و فضیلت‌ به پایه آن نمی ‌رسد و قتال با کافران در این ماه حرام است، آگاه باشید که رجب ماه پروردگار است و شعبان ماه من و ماه رمضان ماه امت من است و اگر کسی در ماه رجب حتی یک روز روزه بدارد خدا را از خود خشنود کرده و خشم الهی از او دور می شود.».

امام هفتم (ع) فرموده ‌اند: رجب نام نهری است در بهشت که از شیر، سفیدتر و از عسل، شیرین‌تر است; هر کس یک روز از آن را روزه بدارد خداوند از آن نهر به او بیاشامد.

از امام صادق (ع) نقل شده که حضرت محمد (ص) فرمود: رجب ماه استغفار امت من است، پس در این ماه طلب آمرزش کنید که خداوند آمرزنده و مهربان است و رجب را «اصب‌» می ‌گویند زیرا که رحمت ‌خداوند در این ماه بر امت من بسیار ریخته می ‌شود پس بسیار بگویید استغفر الله و اسئله التوبه.

در حدیث است که حضرت نوح (ع) روز اول این ماه سوار بر کشتی شد و نجات یافت و فرمودند: کسانی که با او هستند روزه بدارند و هر که این روز را روزه بدارد آتش عذاب یک سال از او دور می ‌شود و نیز طبق سخن حضرت صادق(ع) خواندن زیارت امام حسین(ع) در روز اول این ماه مستحب و تأکید شده است.

پیامبر (ص) فرمودند: رجب برای امّت من ماه استغفار است پس در این ماه به محضر پروردگار از گناهان خویش پوزش طلبید که خداوند بخشنده‌ ای مهربان است.

امام صادق(ع) فرمود: روزه بیست و هفتم رجب را از دست مده که آن روزی است که مقام نبوّت به محمّد(ص) داده شد و ثواب آن برای شما به اندازه ثواب شصت ماه است.

نام ‌های رجب

ماه رجب به دلیل برخورداری از مزایای گوناگون و توجه به ابعاد معنوی آن، نام‌ های دیگری نیز دارد؛ نام ‌هایی مثل ماه آمرزش خواهی (شهرُ الاستغفار)؛ ماه تک (رَجَبُ الفَرد) به دلیل تنها واقع شدن و جدا شدن آن از سایر ماه ‌های حرام؛ سرشار (رَجَبُ الاَصَبّ) به دلیل نزول سرشار رحمت الهی؛ ماه امیرمؤمنان (شهرُ امیرِالمؤمنین)، ریسمان الهی و اَصَمْ یعنی برخوردار از فضیلت ‌های بسیار.

 

مناسبت ‌های رجب

اول رجب ولادت امام باقر علیه السلام، دهم رجب ولادت امام جواد علیه السلام، سیزدهم ولادت حضرت امیر علیه السلام:

ماه رجب از ماه ‌های بزرگی است که طلوع سه امام معصوم، امام علی علیه ‌السلام، امام محمد باقر علیه ‌السلام و امام جواد علیه ‌السلام را در آن شاهدیم و شروع بزرگ ترین جنبش تاریخ بشری، یعنی برانگیخته شدن پیام آور مهر و محبت، محمد مصطفی صلی‌ الله ‌علیه ‌و‌ آله برای هدایت و سعادت انسان ‌ها، در آن اتفاق افتاده است. یاد و نام پیشوایان شهید این ماه، حضرت امام موسی کاظم علیه ‌السلام و امام هادی علیه‌ السلام و نیز پیام‌ آور کربلا، زینب کبری علیها سلام گرما‌بخش دل‌ های مؤمنان است و نیمه رجب هم، پذیرای معتکفان کوی دوست خواهد بود و شاهدِ خلوتِ مشتاقان.

سوم رجب شهادت امام هادی علیه السلام، نیمه رجب رحلت حضرت زینب(س)، 25 رجب شهادت امام موسی کاظم(ع)

 

فلسفه ماه ‌های حرام

ماه رجب یکی از چهار ماه حرام است که در آن از جنگ و خون‌ریزی نهی شده است. تحریم جنگ در این چهار ماه، یکی از راه ‌های پایان دادن به جنگ ‌های طولانی و وسیله‌ ای برای دعوت به صلح و آرامش بود؛ زیرا هنگامی که جنگ‌جویان چهار ماه از سال اسلحه را بر زمین گذاشته و صدای چکاچک شمشیرها خاموش شود و مجالی برای تفکر و اندیشه به وجود آید، احتمال پایان یافتن جنگ بسیار زیاد است. اسلام در هر سال برای پیروان خود یک آتش ‌بس چهار ماهه اعلام می ‌دارد که این خود نشانه روح صلح‌ طلبی اسلام است. البته اگر دشمن بخواهد از این قانون اسلامی سوء استفاده کند و حریم ماه ‌های حرام را بشکند، اجازه مقابله به مثل به مسلمانان داده شده است.

 

لیله الرغائب

از جمله شب های بزرگ و با عظمت ماه رجب شب جمعه اول این ماه، معروف به لیله الرغائب است. اعمال مخصوصی در این شب ذکر شده که به واسطه آن اعمال برکات و پاداش فراوان بر انسان سرازیر می ‌شود.

رغائب جمع رغیبه است به معنی «امرٌ مرغوب فیه عکاء کثیر» یعنی شبی که در آن عطاها و مواهب فراوان به دست می ‌آید. در حدیث است: شب جمعه اول این ماه احیا و بیداری و نیایش فضیلت ویژه دارد و موجب دست‌یابی به عطایای ارزشمند حضرت پروردگار است، در حدیث است که رسول خدا(ص) فرمود: ملائکه این شب را به این نام نهادند و محدثان در کتاب‌ های دعا نمازی با کیفیت مخصوصی در این شب ذکر کرده‌ اند که پیامبر(ص) فرمود: هر کس این نماز را در این شب انجام دهد ثواب این نماز به نیکوترین صورت با روی خندان و درخشان و با زبانی فصیح در شب اول قبر در حضور این فرد ظاهر شود و به او می‌ گوید: ای دوست من مژده می ‌دهم تو را که از هر شدّت و سختی نجات یافتی، نمازگزار می‌ گوید: تو کیستی که من تاکنون چنین صورتی زیبا با چنین جلوه ‌ای ندیدم و سخنی شیرین‌تر از کلام تو نشنیده ‌ام و بویی بهتر از بوی تو نبوییدم در پاسخ می‌ گوید: من همان نماز لیله الرغائبم که شما انجام دادی. امشب آمده‌ ام نزدت باشم تا حق را ادا کنم و مونس تنهایی تو باشم و وحشت را از تو بردارم و چون در صور دمیده شود من در عرصه قیامت سایه بر سر تو خواهم افکند پس خوشحال باش که خیر از تو معدوم نخواهد شد.

کیفیت اعمال لیله الرغائب

روز پنج شنبه اول آن ماه روزه گرفته شود. چون شب جمعه شد مابین نماز مغرب و عشاء دوازده رکعت نماز اقامه شود که هر دو رکعت به یک سلام ختم می شود و در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد، سه مرتبه سوره قدر، دوازده مرتبه سوره توحید خوانده شود. و چون دوازده رکعت به اتمام رسید، هفتاد بار ذکر" اللهم صل علی محمد النبی الامی و علی آله" گفته شود. پس از آن در سجده هفتاد بار ذکر "سبوح قدوس رب الملائکه والروح" گفته شود. پس از سر برداشتن از سجده، هفتاد بار ذکر "رب اغفر وارحم و تجاوز عما تعلم انک انت العلی الاعظم" گفته شود. دوباره به سجده رفته و هفتاد مرتبه ذکر "سبوح قدوس رب الملائکه والروح" گفته شود. در اینجا می توان حاجت خود را از خدای متعال درخواست کرد. ان شاء الله به استجابت می رسد.

سیزدهم ماه رجب و اعمال اعتکاف

از جمله فضیلت ماه رجب آن است که ایام البیض در آن واقع شده یعنی روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم و اعتکاف برای خدا و روزه ‌داری، در آموزه‌ های دینی بر آن تأکید و سفارش شده است.

و نیز ولادت حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در روز سیزدهم همین ماه واقع شده است.

اعمال ام داوود

یکی از عبادت ها و دعاهای معروف که در ماه رجب به انجام آن تأکید شده، اعمال ام‌ داوود است. در کتب حدیث نقل شده، جوانی در عراق که اهل معرفت بود به دست منصور دوانیقی به مدت طولانی در زندان او گرفتار شده بود که نامش داوود بود. مادرش تاب و توان خود را در فراق پسر از دست داده بود، روزی به خدمت امام صادق(ع) رفت و داستان را نقل کرد و از آن حضرت چاره‌ جویی کرد. حضرت فرمود: آیا می ‌دانی این ماه، ماه رجب است و دعا در آن زود به اجابت می ‌رسد آنچه را که می ‌گویم دقیقاً انجام ده تا فرزندت از زندان رهایی یابد.

ابتدا سه روز، سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم رجب را روزه ‌بدار و روز پانزدهم هنگام ظهر غسل کن و هشت رکعت نماز به جا بیاور. (کیفیت نماز در مفاتیح الجنان ذکر شده به آن مراجعه کنید). همین که نماز را خواند پس از مدّت کمی پسرش آزاد شد پس از آن ام داوود خدمت امام صادق(ع) رسید و پس از عرض سلام خبر رهایی پسرش را به او رساند. امام صادق(ع) فرمود: منصور دوانیقی در یکی از شب‌ها جدّم علی بن ابی طالب (ع) را در خواب دید که به او هشدار داد: هرچه زودتر فرزندم داوود را آزاد کن وگرنه تو را در آتش می ‌اندازم. منصور هنگامی که آتش را در مقابل خود دید دستور داد که داوود را آزاد کنند.

بیست و هفتم ماه رجب

روز بیست و هفتم ماه رجب روز مبعوث شدن پیامبر اسلام(ص) به رسالت و پیامبری است و روزه گرفتن در این روز مستحب و ثواب ویژه دارد برای هر کدام از این شب‌ها اعمال مخصوصی ذکر شده است.

 

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه

 

مشاهده خبر در جماران