انتخابات اسرائیل: ۷ سناریوی احتمالی پس از اعلام نتایج

به گزارش جماران به نقل از خبرگزاری آناتولی، اسرائیلی‌ها از صبح سه‌شنبه، ۲۷ اکتبر، برای انتخاب بیست و ششمین دوره کنست، در انتخاباتی که به عنوان مهمترین انتخابات در سال‌های اخیر توصیف شده است، در حال رأی‌گیری هستند؛ انتخاباتی که می‌تواند به تسلط بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر ، بر دولت پایان دهد یا از طریق فرآیندهای پیچیده ائتلاف، مدت حضور او در قدرت را تمدید کند.

این انتخابات برای انتخاب ۱۲۰ عضو کنست، اولین انتخابات از زمان حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ ویرانگر بعدی اسرائیل علیه نوار غزه، علاوه بر جنگ‌های لبنان و ایران، و گسترش حملات و تجاوزهای رژیم اسرائیل به چندین کشور منطقه است.

نتانیاهو که به مدت ۱۹ سال، طولانی‌ترین دوره نخست وزیری در تاریخ اسرائیل، را تجربه کرده است، در حالی که به اتهام فساد در دادگاه محاکمه می‌شود، در رقابتی نزدیک با بلوک اپوزیسیون به رهبری احزاب یهودی، برای دوره جدید نامزد شده است.

شکست نتانیاهو در صندوق‌های رأی لزوماً به معنای حذف او از قدرت نیست، چرا که نخست وزیر مستقیماً توسط اسرائیلی‌ها انتخاب نمی‌شود، بلکه این سمت در اختیار یکی از اعضای کنست است که بتواند رأی اعتماد اکثریت نمایندگان را به دست آورد.

سیستم انتخاباتی، مبتنی بر نمایندگی تناسبی، احزاب را ملزم به مذاکره برای ایجاد ائتلافی می‌کند که حداقل ۶۱ کرسی را تضمین کند، اکثریتی که هیچ حزبی به تنهایی در تاریخ اسرائیل به آن دست نیافته است.

نظرسنجی‌های اخیر پیش‌بینی می‌کنند که بلوک اپوزیسیون ۵۲ کرسی در مقایسه با ۵۰ کرسی برای اتحاد ملی-مذهبی نتانیاهو به دست خواهد آورد. این نظرسنجی‌ها همچنین تخمین می‌زنند که دو حزب عرب (لیست مشترک و لیست متحد عرب «راعم») بین ۱۳ تا ۱۵ کرسی به دست خواهند آورد که به آنها نقش حیاتی در تعیین دولت بعدی می‌دهد. علاوه بر این، پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که ۱۳ لیست می‌توانند از حد نصاب انتخاباتی فراتر روند.

 

برجسته‌ترین سناریوها عبارتند از:

 

اول: یک دولت راست‌گرا به رهبری نتانیاهو

علیرغم عقب افتادن جزئی نتانیاهو در نظرسنجی‌ها، اگر حزب لیکود او موفق شود ۶۱ عضو پارلمان از متحدان سنتی یا شرکای جدیدش را به دست آورد، می‌تواند جایگاه خود را حفظ کند، سناریویی که با توجه به نتایج نظرسنجی بسیار بعید است.

حلقه او شامل احزاب راست افراطی «قدرت یهود» به رهبری وزیر امنیت ملی، ایتمار بن گویر، و «صهیونیسم مذهبی» به رهبری وزیر دارایی، بزالل اسموتریچ، علاوه بر احزاب حریدی «شاس» و «یهدیت هتورات» است که علیرغم خروج از ائتلاف در سال ۲۰۲۵، نفوذ قابل توجهی را حفظ کرده‌اند.

 

دوم: یک دولت اکثریت به رهبری اپوزیسیون

در اواخر سپتامبر، چهار حزب مخالف - یِشار، دموکرات‌ها، اسرائیل بیتنا و اتحاد با هم - توافق‌نامه‌ای «عدم تجاوز» با هدف برکناری نتانیاهو امضا کردند و تعهد خود را به «حفظ و تقویت اسرائیل به عنوان یک دولت یهودی و دموکراتیک» اعلام کردند.

در حالی که نامزد این ائتلاف برای نخست وزیری هنوز رسماً اعلام نشده است، گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد کل ارتش و رهبر حزب یشار، و نفتالی بنت، نخست وزیر سابق و شریک یائیر لاپید در ائتلاف «با هم»، نامزدهای اصلی محسوب می‌شوند.

وادی ابونصار، کارشناس امور اسرائیل، معتقد است که این مسیر با توجه به نظرسنجی‌ها دشوار است، اما کاملاً غیرممکن نیست، به ویژه با توجه به گزارش‌هایی مبنی بر تلاش‌های آیزنکوت برای جلب نظر اعضای حریدی پارلمان.

دستیابی به این هدف ممکن است مستلزم توافقی باشد که در آن برخی از احزاب از وعده‌های انتخاباتی خود عدول کنند.

 

سوم: ائتلافی که شامل «راعم»در درون دولت باشد

فهرست متحد عرب در سال ۲۰۲۱ به عنوان اولین حزب عربی که از طریق دولت بنت در ائتلاف دولت اسرائیل شرکت کرد، تاریخ‌ساز شد.

منصور عباس، رئیس آن، آمادگی خود را برای تکرار این تجربه در حمایت از مخالفان ابراز کرد و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته در شهرهای عرب‌نشین و پایان سیاست‌های تبعیض‌آمیز، به‌ویژه در پرونده مسکن را تصریح کرد.

اما اکثر رهبران اپوزیسیون، از جمله آیزنکوت، حضور احزاب عرب در ائتلاف را رد کردند.

 

چهارم: یک دولت اقلیت با شبکه حمایتی اعراب

اگر به حد نصاب ۶۱ کرسی نرسد، آیزنکوت ممکن است به تشکیل یک دولت اقلیت بر اساس حمایت احزاب عرب خارج از ائتلاف متوسل شود. فهرست مشترک - ائتلافی از سه حزب - و فهرست متحد عرب تمایل خود را برای ارائه یک «شبکه ایمنی» به آیزنکوت در کنست در ازای یک «شبکه ایمنی» مشابه برای شهروندان عرب (فلسطینی) ابراز کرده‌اند. این شامل توقف تخریب خانه‌ها، مبارزه با جرم و جنایت و گشودن یک افق سیاسی با فلسطینی‌ها می‌شود و به این ترتیب از باقی ماندن دولت فعلی، که شامل بن گویر و اسموتریچ است، به عنوان یک دولت موقت جلوگیری می‌کند.

این شبکه از این واقعیت وزن می‌گیرد که قانون اساسی برای کسب رأی اعتماد به ۶۱ رأی نیاز ندارد، اما کافی است که تعداد موافقان در جلسه رأی‌گیری از تعداد مخالفان بیشتر شود.

بنابراین، رأی مثبت، ممتنع یا غیبت اعضای عرب پارلمان کافی است تا کفه ترازو به نفع آیزنکوت در مقابل بلوک نتانیاهو سنگین‌تر شود.

با این حال، این گزینه با امتناع بنت و آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما ، از تکیه بر احزاب عرب با مانع مواجه شده است، در حالی که آیزنکوت هنوز موضع روشنی در مورد این پیشنهاد اتخاذ نکرده است. این مدل همچنان شکننده است و با اولین نشانه اختلاف نظر در مورد تصمیمات اساسی، مستعد فروپاشی است.

 

پنجم: یک دولت وحدت ملی بدون راست افراطی

اگر دو اردوگاه به بن‌بست برسند، درخواست‌ها برای تشکیل دولت وحدت ملی که شامل لیکود، یشار و سایر احزاب باشد، در حالی که احزاب بن گویر و اسموتریچ از آن مستثنی باشند، افزایش می‌یابد.

اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهور رژیم اسرائیل، برای جلوگیری از تکرار انتخابات، این گزینه را مطرح می‌کند، در حالی که گزارش‌ها حاکی از آن است که حلقه نزدیک به دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، آن را ترجیح می‌دهند.

این فرمول یادآور دولت نتانیاهو- گانتز در سال ۲۰۲۰ و دولت اضطراری است که گانتز پس از حمله ۷ اکتبر به آن پیوست. با این حال، به گفته ابونصار، مانع اصلی این است که احزاب مخالف قرار گرفتن در کنار لیکود هستند اما از شرکت در دولتی به رهبری نتانیاهو یا دولتی که او در آن عضویت دارد، خودداری می‌کنند.

به همین دلیل، محافل اسرائیلی از احتمال عفو نتانیاهو از اتهامات فساد توسط هرتزوگ در ازای بازنشستگی او از زندگی سیاسی صحبت می‌کنند، موضوعی که نتانیاهو در روزهای اخیر علناً آن را رد کرده و تأکید کرده است که حتی در صورت شکست در انتخابات نیز کناره‌گیری نخواهد کرد.

در مقابل، بن گویر گفت که نتانیاهو از ظاهر شدن در کنار او در عکس‌ها اجتناب می‌کند زیرا به دنبال تشکیل دولت وحدت با آیزنکوت است.

 

ششم: چرخش نخست وزیری

مذاکرات ممکن است با یک توافق تقسیم قدرت به پایان برسد که در آن دو رهبر برای دو دوره ثابت، نخست‌وزیری را به صورت چرخشی اداره می‌کنند. به نظر می‌رسد این فرمول با گزینه وحدت مرتبط است، زیرا به گفته ابونصار، نتانیاهو آماده است تا آیزنکوت را به صورت چرخشی در قدرت قرار دهد، مشروط بر اینکه او ابتدا این سمت را بر عهده بگیرد.

این سوابق اطمینان خاطری ایجاد نمی‌کنند، زیرا توافق نتانیاهو-گانتز در سال ۲۰۲۰ قبل از تکمیل شدن، فروپاشید و توافق بنت-لاپید (۲۰۲۱-۲۰۲۲) تنها تا حدی اجرا شد.

 

هفتم: بن‌بست سیاسی و انتخابات جدید

اگر این دو اردوگاه نتوانند اکثریت را به دست آورند، اسرائیل می‌تواند بار دیگر در مارپیچی از بن‌بست سیاسی فرو رود و سناریوی سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ را که پنج انتخابات متوالی برگزار کرد، تکرار کند.

در این صورت، نتانیاهو تا زمان برگزاری انتخابات جدید در ماه‌های بعد و تشکیل دولت جدید، در رأس دولت موقت باقی خواهد ماند.

ابونصار معتقد است که این سناریویی است که نتانیاهو ترجیح می‌دهد و در صورت عدم موفقیت در تشکیل دولت، روی آن کار می‌کند.

در نظرسنجی انجام شده توسط کانال ۱۳ اسرائیل که در ۲۳ اکتبر منتشر شد، ۳۴ درصد از پاسخ‌دهندگان در صورت عدم دستیابی به اکثریت قاطع، برگزاری انتخابات جدید را ترجیح می‌دهند، در حالی که ۲۶ درصد از دولت اقلیت و ۱۸ درصد از دولت چرخشی حمایت کردند.

انتخابات کنست طبق قانون هر 4 سال یک بار برگزار می‌شود، مگر اینکه کنست قبل از پایان دوره خود منحل شود.

 

 

مشاهده خبر در جماران