در نشست رونمایی و بررسی سه کتاب از محمدجواد ظریف؛
محمدکاظم سجادپور: شاهد شکل‌گیری نوعی دیپلماسی‌ستیزی در آمریکا هستیم
سید محمدکاظم سجادپور طی سخانی در نشست رونمایی و بررسی سه کتاب از محمدجواد ظریف، گفت: دیپلماسی، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین نهادهای زندگی بشر، از آغاز شکل‌گیری جوامع انسانی وجود داشته و همچنان نیز وجود خواهد داشت. با این حال، در شرایط کنونی، در نقاط مختلف جهان، از جمله در آمریکا، شاهد شکل‌گیری نوعی دیپلماسی‌ستیزی هستیم؛ رویکردی که از سوی برخی افراد و جریان‌های مخالف دیپلماسی دنبال می‌شود. از این منظر، پیوند میان دانش آکادمیک و تجربه دیپلماتیک که در کتاب‌های ظریف برجسته است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، با اشاره به تفاوت منطق و کارکرد دنیای دانشگاه و دیپلماسی، گفت: شناخت علمی از واقعیت‌های بین‌المللی، درک دقیق از جایگاه و هویت ایران و برخورداری از اعتمادبه‌نفس ملی، از مؤلفه‌های مهم در پیشبرد منافع کشور است؛ مؤلفه‌هایی که به باور او، در اندیشه و نوشته‌های ظریف برجستگی دارند.
به گزارش خبرنگار جماران، سید محمدکاظم سجادپور طی سخانی در نشست رونمایی و بررسی سه کتاب از محمدجواد ظریف، گفت: دنیای دیپلماسی و دنیای آکادمی، از نظر منطق، فرهنگ و منظومه رفتاری تفاوت‌هایی اساسی دارند. دنیای آکادمی در پی تولید دانش و فهم علمی است، در حالی که دنیای دیپلماسی بر پیشبرد منافع یک نظام سیاسی متمرکز است. البته فعالیت دیپلماتیک در ذات خود به شناخت علمی نیاز دارد؛ زیرا بدون شناخت و فهم علمی، نمی‌توان منافع کشور را به‌درستی پیش برد.
عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، افزود: با این حال، افرادی که توانسته‌اند این دو دنیای مرتبط را به یکدیگر پیوند دهند، چندان پرشمار نیستند. در زبان انگلیسی، به این افراد Scholar Diplomat گفته می‌شود؛ یعنی کسانی که هم دانشمندند و هم دیپلمات.
وی یادآور شد: در تاریخ نسبتاً طولانی وزارت امور خارجه ایران، که بیش از دو قرن قدمت دارد، با شماری از دیپلمات‌های دانشور مواجه هستیم؛ اما این افراد در اقلیت بوده‌اند. بسیاری از دیپلمات‌ها تحصیلات دانشگاهی داشته‌اند، اما پیوند زدن این دو حوزه به یکدیگر و درک ارتباط میان آنها، مسأله‌ای اساسی است. به نظر من، کتاب‌های آقای دکتر ظریف توانسته‌اند این دو دنیا را به یکدیگر پیوند دهند. از یک سو، با چارچوب‌های آکادمیک و نظری مواجه هستیم و از سوی دیگر، تجربه‌ها، واقعیت‌ها و داده‌های دیپلماتیک در این آثار مورد توجه قرار گرفته‌اند.
سجادپور تأکید کرد: دیپلماسی، به‌عنوان یکی از کهن‌ترین نهادهای زندگی بشر، از آغاز شکل‌گیری جوامع انسانی وجود داشته و همچنان نیز وجود خواهد داشت. با این حال، در شرایط کنونی، در نقاط مختلف جهان، از جمله در آمریکا، شاهد شکل‌گیری نوعی دیپلماسی‌ستیزی هستیم؛ رویکردی که از سوی برخی افراد و جریان‌های مخالف دیپلماسی دنبال می‌شود. از این منظر، پیوند میان دانش آکادمیک و تجربه دیپلماتیک که در کتاب‌های ظریف برجسته است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
نوشته‌های دکتر ظریف، تأکید بر نوعی اعتمادبه‌نفس ملی است که اهمیت ویژه‌ای دارد
وی اظهار داشت: به نظر من، بنیادهای اصلی اندیشه آقای دکتر ظریف را، با اتکا به این کتاب‌ها و مجموعه نوشته‌ها و رفتارهای ایشان، می‌توان در سه مفهوم کلیدی خلاصه کرد؛ ادراک، اعتمادبه‌نفس و اقدام.
عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، تصریح کرد: مفهوم نخست، ادراک است که در آثار آقای دکتر ظریف نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. ادراک یعنی ما خودمان را چگونه می‌بینیم، دیگران را چگونه ارزیابی می‌کنیم و تحولات پیرامونی را چگونه می‌فهمیم. هرچه این نگاه فنی‌تر، آکادمیک‌تر و دقیق‌تر باشد، امکان شناخت واقعیت نیز افزایش می‌یابد. من در کلاس‌هایم در دانشگاه، برای توضیح این مسأله می‌گویم که بحث بر سر دو واژه با حرف «F» آغاز می‌شود Fiction و Fact گاهی ما جهان را آن‌گونه که تصور می‌کنیم، می‌بینیم؛ اما مسأله اساسی این است که واقعیت چیست. بنابراین، درک واقعیت اهمیت بنیادینی دارد.
وی تأکید کرد: به نظر من، تلاش‌های چند دهه‌ای آقای دکتر ظریف را می‌توان کوششی برای دستیابی به ادراکی دقیق‌تر از واقعیت، از خود، از جهان و از جایگاه و هویت ایران دانست. همان‌طور که اشاره شد، مسأله هویت نیز در همین چارچوب ادراک قرار می‌گیرد.
سجادپور با بیان اینکه مفهوم دوم «اعتمادبه‌نفس» است، تصریح کرد: اعتمادبه‌نفس در هر عرصه‌ای اهمیت دارد و می‌توان از انواع مختلف آن، از جمله اعتمادبه‌نفس فردی و ملی، سخن گفت. افراد در فعالیت‌های خود به اعتمادبه‌نفس نیاز دارند و ملت‌ها نیز از این قاعده مستثنا نیستند. به نظر من، یکی از مفاهیم کلیدی در مجموعه سخنان و نوشته‌های آقای دکتر ظریف، تأکید بر نوعی اعتمادبه‌نفس ملی است که اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی ادامه داد: اما ادراک و اعتمادبه‌نفس به‌تنهایی کافی نیستند؛ مفهوم سوم، اقدام است. ما باید بر مبنای ادراک دقیق از واقعیت و برخورداری از اعتمادبه‌نفس، دست به اقدام بزنیم. البته اقدام در بسیاری از موارد به شجاعت و گذشتن از برخی ملاحظات نیاز دارد؛ حتی ملاحظاتی که ممکن است خودمان برای خود ایجاد کرده باشیم.
عضو هیأت علمی دانشکده روابط بین‌الملل، گفت: در نهایت، باید بر اساس شناختی که به دست آورده‌ایم، تصمیم بگیریم و عمل کنیم. این کار به شجاعت نیاز دارد. به نظر من، آقای دکتر ظریف در کتاب‌های خود به اقداماتی نیز اشاره می‌کنند که انجام آنها آسان نبوده و با فشارها و دشواری‌های قابل‌توجهی همراه بوده است؛ با این حال، باید انجام می شده است.
منفعت ایران، محور اصلی اندیشه و رفتار ظریف است
وی یادآور شد: در کتاب‌ها و در مجموعه رفتارها و منظومه فکری و عملی آقای ظریف جهت‌گیری بسیار روشنی می‌بینند؛ آن هم در یک کلمه: منفعت ایران. در نهایت، هدف از همه این برداشت‌ها، کتاب‌ها، کلاس‌ها و بحث‌ها چیست؟ اینکه کشور ما پیشرفت کند و منافع ایران تأمین شود. من دیده ام که در برخی موارد ایشان اشاره کرده‌اند که فلان اقدام به نفع ایران نبوده است و این مهم است.
سجادپور افزود: مسأله این است که ممکن است کتاب‌های بسیاری درباره مباحث شیک بین‌المللی، نظریه‌های جدید و موضوعات تازه بنویسیم، اما این مباحث هیچ ارتباطی با منافع ایران نداشته باشند. در حالی که ارتباط با منافع ایران بسیار حائز اهمیت است.
مشاهده خبر در جماران