تنش در روابط ۳کشور آفریقایی: بحران بین اتیوپی، اریتره و مصر تشدید شد

به گزارش جماران، اتیوپی روز پنجشنبه از تعطیلی سفارت خود در اسمره ، پایتخت اریتره ، و اخراج ۱۰ دیپلمات اریتره‌ای و یک دیپلمات مصری از آدیس آبابا خبر داد ، در حالی که اریتره تصمیم به قطع تمام روابط دیپلماتیک با طرف اتیوپیایی گرفت.

وزارت امور خارجه اتیوپی در بیانیه‌ای اعلام کرد که سفارت خود در اریتره را به دلیل «اقدامات خصمانه و تشدیدکننده مستقیم و غیرمستقیم اریتره علیه اتیوپی» تعطیل کرده است.

این وزارتخانه افزود که ۱۰ دیپلمات اریتره در آدیس آبابا را پس از متهم کردن آنها به مشارکت در فعالیت‌هایی که به گفته او «تهدید مستقیمی برای امنیت ملی اتیوپی» محسوب می‌شود و ناقض کنوانسیون وین در مورد روابط دیپلماتیک است ، «عناصر نامطلوب» اعلام کرده است.

به گزارش کانال خبری رسمی قاهره، وزارت امور خارجه مصر بلافاصله در اقدامی متقابل، یکی از مشاوران سفارت اتیوپی را عنصر نامطلوب اعلام کرد و به او ۴۸ ساعت فرصت داد تا کشور را ترک کند.

این منبع توضیح داد که طرف مصری همواره بر رد کامل دخالت در امور داخلی کشورها و خودداری از اظهار نظر در مورد رویدادهای کشورهای دیگر از جمله اتیوپی، با احترام به قوانین بین‌المللی و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرده است.

وی تأکید کرد که طرف اتیوپیایی پیوسته ناکامی خود در مدیریت پرونده‌ها و بحران‌های داخلی پی در پی را به گردن آنچه که نقش طرف‌های خارجی می‌نامد، انداخته است تا بر بحران‌های پی در پی خود سرپوش بگذارد.

کمیسیون اتحادیه آفریقا نیز به نوبه خود اعلام کرد که با نگرانی شدید تشدید تنش بین اتیوپی، اریتره و مصر را دنبال می‌کند و خواستار خویشتنداری حداکثری طرفین شد.

این کمیسیون توضیح داد که به ده دیپلمات ۴۸ ساعت فرصت داده شده تا خاک اتیوپی را ترک کنند، در حالی که این وزارتخانه از اریتره خواسته است تا تمام اقداماتی را که به گفته این وزارتخانه «با اصول حاکم بر روابط بین کشورهای مستقل مغایرت دارد» متوقف کند.

این وزارتخانه همچنین تأکید کرد که آدیس آبابا «برای روابط قوی تاریخی، فرهنگی و مردمی با اریتره ارزش قائل است» و همواره همزیستی مسالمت‌آمیز، ثبات و ادغام منطقه‌ای را در اولویت قرار داده است.

این وزارتخانه افزود که اتیوپی «همچنان به حل مسالمت‌آمیز درگیری‌ها و همکاری با همه کشورهای شاخ آفریقا برای ارتقای صلح، امنیت و ادغام منطقه‌ای متعهد است.»

به گزارش خبرگزاری اتیوپی، وزارت امور خارجه اتیوپی در بیانیه دیگری اعلام کرد که «احمد محرم احمد سلیمان»، دیپلمات مصری، به «عنصر نامطلوب» تبدیل شده و به سفارت مصر در آدیس آبابا اطلاع داده است که باید ظرف ۴۸ ساعت خاک اتیوپی را ترک کند.

 

اریتره پاسخ داد

از سوی دیگر، اریتره، اتیوپی را به ادامه «اقدامات خصمانه» متهم کرد و قطع کامل روابط دیپلماتیک بین دو طرف را اعلام کرد.

«یمانی قبرمسقل»، وزیر اطلاعات اریتره، گفت که اتیوپی سه سال است که «دستور کار خصمانه‌ای» علیه اریتره دنبال می‌کند و کشورش چاره‌ای جز قطع کامل روابط دیپلماتیک ندارد.

محمد طه توکل، رئیس دفتر الجزیره در اتیوپی، اظهار داشت که تصمیم اتیوپی به منزله بسته شدن آخرین کانال‌های ارتباط مستقیم دیپلماتیک بین دو کشور است و این تصمیم با اتهاماتی که مقامات منطقه «عفر» اتیوپی علیه طرف اریتره‌ای مطرح کرده‌اند، مبنی بر دخالت مستقیم و حمایت از «ائتلاف نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا» که شامل ۷ گروه مسلح مخالف است و پیش از آنکه نیروهای اتیوپی کنترل بیش از ۲۰ منطقه در مناطق امهره و عفر را به دست بگیرند، انجام داده است، همراه است.

رئیس دفتر الجزیره افزود که این موضع تقریباً بسته، پیش از اعلام رسمی نیز وجود داشت، زیرا آدیس آبابا چند هفته قبل کارکنان سفارت و دیپلمات‌های خود را از اسمره خارج کرده بود و این نشان می‌دهد که این اقدام از سوی اتیوپی پیش‌بینی و محاسبه شده بود.

توکل در سطح تاریخی و سیاسی خاطرنشان کرد که روابط بین آدیس آبابا و اسمره همیشه با شکنندگی و نوسانات شدید مشخص شده است؛ دو کشور درگیری‌های مسلحانه طولانی مدت و یک وقفه 20 ساله (1998-2018) داشتند، و بعد از آن روابط در جریان توافق معروف با روی کار آمدن نخست وزیر اتیوپی، ابی احمد، در سال 2018 از سر گرفته شود، اما امروز دوباره به نقطه صفر رسیده است.

 

 

دعوت به خویشتنداری

کمیسیون اتحادیه آفریقا از اتیوپی، اریتره و مصر خواست تا حداکثر خویشتنداری را نشان دهند و از هرگونه اقدام یا بیانیه‌ای که تنش را افزایش می‌دهد و صلح و ثبات منطقه‌ای را تضعیف می‌کند، خودداری کنند.

در بیانیه‌ای که عصر پنجشنبه منتشر شد، کمیسیون گفت: «ما از سه کشور می‌خواهیم که اختلافات خود را از طریق کانال‌های دیپلماتیک موجود و گفتگوی مسالمت‌آمیز حل کنند.»

همچنین آمادگی خود را، با مشورت کشورهای مربوطه، برای حمایت از تلاش‌ها با هدف کاهش تنش، ترویج گفتگو و دستیابی به حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات، تأیید کرد.

این تحولات در بحبوحه درگیری‌های تازه در شمال اتیوپی از ۲۳ سپتامبر بین نیروهای فدرال و جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای رخ می‌دهد که بزرگترین تشدید خشونت در این کشور از زمان پایان جنگ بین دو طرف در سال ۲۰۲۲ است.

دولت اتیوپی جبهه النصره را به حمله به مناطق عفر و امهره و تصرف فرودگاه‌های  منطقه تیگرای متهم کرد ، در حالی که این درگیری‌ها منجر به تعلیق پروازها و تعطیلی فرودگاه‌های این منطقه و مناطق اطراف آن شد.

این درگیری‌ها پس از تشکیل اتحادی از هفت گروه مسلح مخالف دولت، به رهبری  جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای ، به همراه فانو و ارتش آزادی‌بخش اورومو، آغاز شد.

دولت اتیوپی و جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای، پس از جنگی که از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ ادامه داشت و طبق تخمین اتحادیه آفریقا جان حدود ۶۰۰۰۰۰ نفر را گرفت، در ۲ نوامبر ۲۰۲۲  توافق پرتوریا را  برای «توقف دائمی خصومت‌ها» امضا کردند، پیش از آنکه دو طرف یکدیگر را به نقض این توافق متهم کنند.

 

مشاهده خبر در جماران