حتی خاکسپاری شهدا سال‌ها زمان می برد؛ بقایای ۱۰۰ شهید را زیر آوار دفن کرد

به گزارش جماران، امروز یکشنبه، مردم نوار غزه بقایای حدود ۱۰۰ شهید، از جمله کودکان، را پس از کشف پیکرهای آنها از زیر آوار ساختمان‌ها و خانه‌های ویران شده در محله زیتون، در شرق شهر غزه، به خاک سپردند.

عصر شنبه، خانواده‌ها برای اولین بار از زمان از دست دادن فرزندان شان با آنها وداع کردند، پیش از این تیم‌های تخصصی توانستند پیکرهای آنها را از زیر آوار خانه‌های ویران شده‌شان، پس از سال‌ها ماندن در زیر آوار، در نتیجه تجاوز اسرائیل به نوار غزه، بیرون بیاورند.

 

وداعی که سال‌ها به تعویق افتاد

صحنه‌های وداع، نشان از سال‌ها انتظار داشت؛ مادران، پدران، فرزندان و اقوام در برابر پیکرهای عزیزانشان ایستاده بودند. آنها در تمام این مدت از سرنوشت یا محل دفن عزیزان خود بی‌خبر بودند، در حالی که غم و اندوه با تلخی بیرون کشیدن بقایای پیکرها  از میان آوار خانه‌های ویران شده در جنگ آمیخته بود.

 بیرون کشیدن پیکرهای از زیر آوار فقط عملیاتی برای جستجوی مفقودین زیر آوار نبود، بلکه این عملیات بقایای افرادی را که سال‌ها از آنها مفقود شده بودند و پیکرها و آثارشان زیر آوار مانده بود، به خانواده‌هایشان بازگرداند تا اینکه تیم‌های تخصصی توانستند به آنها دسترسی پیدا کنند و آنها را برای دفن به خانواده‌هایشان تحویل دهند.

در تمام این مدت، بسیاری از خانواده‌ها از برگزاری مراسم تشییع و وداع محروم بودند و سرنوشت عزیزانشان نامعلوم باقی مانده بود، تا اینکه عملیات بیرون کشیدن آنها از زیر آوار به انتظار سنگینی که آن خانواده‌ها متحمل شده بودند، پایان داد.

با بیرون کشیدن پیکرها از زیر آوار، آوارهایی که شاهد لحظه فقدان عزیزانشان بودند، به ایستگاهی برای وداع آخر تبدیل شدند، در صحنه‌ای که تلخی فقدان با آسودگی خاطر از رسیدن به پیکرهای کسانی که مدت‌ها زیر آوار مفقود شده بودند، در هم می‌آمیخت.

 

ثبت لحظات وداع

ویدیوها و عکس‌هایی که به صورت آنلاین در حال انتشار هستند، صحنه‌هایی از بیرون آوردن پیکرها و آماده‌سازی برای مراسم تشییع جنازه آنها را مستند می‌کردند. این ویدیوها خانواده‌هایی را نشان می‌دادند که پس از سال‌ها دفن شدن عزیزانشان در زیر آوار، در فضایی آکنده از غم و اندوه و دعا، بقایای آنها را بیرون می‌آوردند.

این صحنه‌ها همچنین بخشی از مراسم وداع را نشان می‌دادند، به طوری که اعضای خانواده در مقابل پیکرها و بقایای عزیزانشان جمع شده بودند و پس از سال‌ها انتظار، آماده دفن آنها می‌شدند.

پیکر شهدا امروز، پس از سال‌ها ماندن در زیر آوار خانه‌های ویران‌شده، به خاک سپرده می‌شود. در حالی که خانواده‌ها برای دفن عزیزانشان آماده می‌شوند، لحظه وداع سال‌ها به تأخیر افتاده به نظر می‌رسد، اما بالاخره فرا می‌رسد تا به انتظار سنگین به جا مانده از جنگ پایان دهد.

انتشار این صحنه‌ها همزمان با تعامل گسترده در رسانه‌های اجتماعی بود، جایی که فعالان و روزنامه‌نگاران سال‌های انتظار خانواده‌های شهدا را یادآوری کردند و تأثیر صحنه‌های وداع و تشییع جنازه را بیان کردند.

 

از آوار تا وداع

لؤی خالد، فعال فلسطینی، این صحنه را امتداد «بوی مرگی که هرگز از پخش بودن در خیابان‌های غزه باز نمی‌ماند» توصیف کرد و خاطرنشان کرد که بقایای بیش از ۱۰۰ شهید، از جمله حدود ۷۰ کودک، از زیر آوار خانه‌های ویران شده در طول جنگ کشف شده است.

از سوی دیگر، محمود الشریف، فعال فلسطینی، گفت که تصاویر منتشر شده «زودگذر نیستند»، و آنچه در آنها دیده می‌شود را کفن‌ها و بقایای اجساد یافت شده در میان آوار توصیف کرد و گفت که این صحنه‌ها نشان‌دهنده میزان ویرانی‌های به جا مانده از بمباران در محله‌های مسکونی غزه است.

خالد صافی، فعال، تصاویری از مراسم وداع منتشر کرد و با اشاره به اینکه مردم غزه پس از آنکه تیم‌های تخصصی توانستند بقایای شهدای خود را از زیر آوار خانه‌های ویران شده در محله الزیتون بیرون بیاورند، با آنها وداع کردند، توضیح داد که تعدادی از آنها متعلق به خانواده ملکه است.

در همین زمینه، معین الکحلوت، فعال، نوشت: «از زیر آوار تا گورستان‌ها... ۱۰۰ شهید در حال خاکسپاری هستند»، که اشاره به اجسادی است که از زیر آوار محله الزیتون برای آماده‌سازی جهت دفن، بیرون کشیده شده‌اند.

این فعال که با نام مستعار الحکیم شناخته می‌شود، صحنه را اینگونه توصیف کرد: «مراسم تشییع جنازه و ظلم و ستم بیش از دو سال به تعویق افتاده است» و خاطرنشان کرد که خانواده‌های شهدا مدت‌ها منتظر فرصتی برای تشییع جنازه عزیزان خود و برگزاری مراسم وداع بودند.

او در پست خود در رنج خانواده‌هایی که سال‌ها برای دفن فرزندانشان منتظر می‌مانند، درنگ کرد و از میزان دردی که پدر و مادری که جستجوی فرزندشان پس از سال‌ها به جستجوی استخوان، بقایای او یا آخرین ردپای او تبدیل می‌شود، تجربه می‌کنند، شگفت‌زده شد و در پایان گفت: «در غزه، حتی مراسم تشییع جنازه هم به تعویق می‌افتد... و حتی وداع هم سال‌ها طول می‌کشد.»

 

بیش از هزار روز از جدایی گذشته

بشیر ابو شعر، روزنامه‌نگار، نیز عکس‌هایی از مراسم وداع منتشر کرد و درباره «نگاهی وداع‌آمیز به بدن‌ها و چهره‌هایی که از تمام ویژگی‌هایشان عاری شده‌اند» نوشت و به صحنه‌های مکرر فقدان و وداع در غزه اشاره کرد، جایی که کودکان برای آخرین بار با اشک و گل با دوستان خود خداحافظی می‌کنند.

از سوی دیگر، عزیز خلیل البهتینی، روزنامه‌نگار، این صحنه را «وداع نهایی» توصیف کرد و خاطرنشان ساخت که بیش از هزار روز از جدایی، انتظار و جستجوی بقایای عزیزان گذشته بود تا اینکه سرانجام خانواده‌هایشان به لحظه خاکسپاری و وداع رسیدند.

این تعاملات، جنبه‌ای از رنجی را که خانواده‌های شهدا متحمل شده‌اند، منعکس می‌کند؛ رنجی که تنها به فقدان عزیزانشان محدود نمی‌شود، بلکه به سال‌ها انتظار برای یافتن سرنوشت آنها، سپس بیرون کشیدن پیکرها از زیر آوار و دفن آنها نیز کشیده می‌شود.

از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل علیرغم دستیابی به توافق آتش‌بس با حماس، به جنگ نسل‌کشی علیه مردم نوار غزه ادامه داده است که بر اساس آخرین داده‌های وزارت بهداشت تا ۲ سپتامبر، منجر به شهادت ۷۳۴۷۰ فلسطینی و زخمی شدن ۱۷۴۵۴۰ نفر دیگر شده است که اکثر آنها کودک و زن هستند.

 

مشاهده خبر در جماران