تیرگی روابط چین و اسرائیل

به گزارش جماران، روزنامه اسرائیلی هاآرتص نوشت: رسانه‌های معتبر آسیایی این هفته گزارش دادند که اسرائیل ماه گذشته کنسولگری خود در چنگدو، مرکز استان سیچوان، را تعطیل کرده است، اقدامی که به عنوان وخامت بیشتر روابط با چین، دومین اقتصاد بزرگ جهان، توصیف شده است. وزارت خارجه رژیم اسرائیل   هنوز بیانیه مطبوعاتی صادر نکرده و این خبر در رسانه‌های اسرائیلی منتشر نشده است.

برای درک اهمیت تعطیلی دفتر دیپلماتیک، باید سیاست دولت نتانیاهو در قبال چین را بررسی کرد. کنسولگری در چنگدو در سال ۲۰۱۴، پس از سفر نتانیاهو در سال ۲۰۱۳ به چین، افتتاح شد که منجر به تصمیمات دولتی با هدف تقویت روابط بین دو طرف و افزایش تجارت و سرمایه‌گذاری شد. نتانیاهو در سخنرانی خود در مراسم پذیرایی در سفارت چین در تل‌آویو در سال ۲۰۱۲، گفت که اسرائیل و چین نمایانگر یک «شراکت برد-برد» هستند و او قصد دارد قطعنامه‌ای دولتی را که توسط ییسرائیل کاتز، وزیر حمل و نقل، تهیه شده است، برای ایجاد راه‌آهن متصل کننده آسیا به اروپا از طریق اسرائیل، که از ایلات در دریای سرخ تا اشدود امتداد دارد، ارائه دهد. وی افزود که «این خط به اروپا، چین و اسرائیل خدمت خواهد کرد.» قطار وعده داده شده بین ایلات و اشدود هرگز به بهره‌برداری نرسید، اما کنسولگری در چنگدو با هدف اصلی افزایش قابل توجه صادرات اسرائیل به چین افتتاح شد.

نتانیاهو در سال ۲۰۱۷ به چین سفر کرد و رسانه‌ها از قول او نقل کردند که به روسای شرکت‌های بزرگ آنجا گفته است: «ما مشتاق همکاری با شما هستیم.» او با رضایت از چین بازگشت. او در سخنرانی افتتاحیه جلسه زمستانی کنست در ۲۰ اکتبر ۲۰۱۷ مدعی شد: «اسرائیل از رفاه سیاسی زیادی برخوردار است. ما نه تنها مورد قدردانی، بلکه مورد تحسین نیز هستیم. همدردی با اسرائیل در بخش‌های بزرگی از جهان به طور قابل توجهی در حال افزایش است. این شامل نه تنها ایالات متحده، بلکه قدرت‌های دیگری مانند چین، روسیه، ژاپن و هند و همچنین کشورهای آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین نیز می‌شود.»

چه اشتباهی رخ داد؟ یا شاید ارزش این را داشته باشد که بپرسیم آیا نتانیاهو بدون درک روندهای استراتژیک آینده در جهان صحبت کرده است؟ این موضوع شکست او در مدیریت سیاست خارجی در قبال چین را توضیح می‌دهد.

در حالی که نتانیاهو در کنست سخنرانی می‌کرد، ترامپ در حال جنگ اقتصادی با چین بود. دولت اول ترامپ هیچ پنهان‌کاری در مورد قصد خود برای مبارزه با عدم تعادل تجاری و نفوذ سیاسی و اقتصادی چین نکرد و انتظار داشت متحدان آمریکا در کنار واشنگتن باشند. نتانیاهو سعی کرد این موضوع را نادیده بگیرد و حتی در سال ۲۰۱۸ میزبان معاون رئیس جمهور چین برای یک سفر سطح بالا بود. جنگ اقتصادی منجر به افزایش تنش‌ها بین دو قدرت شد که با شیوع بیماری همه‌گیر کرونا در ژانویه ۲۰۲۰ گسترش و تشدید یافت.

وقتی  بایدن رئیس جمهور سابق آمریکا وارد کاخ سفید شد، پکن متوجه شد که سیاست ایالات متحده نسبت به آن موقتی نیست، بلکه دو حزبی است. بنابراین، اقدامات متقابل محکمی علیه ایالات متحده اتخاذ کرد. در بخشی از این راستا، حتی قبل از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل در چین به عنوان یک بازیگر طرفدار آمریکا به تصویر کشیده می‌شد که خصومتش با چین، امکان انتقال پیام‌های منفی در مورد استانداردهای دوگانه واشنگتن نسبت به کشورهای عربی به طور کلی و فلسطینیان به طور خاص را فراهم می‌کرد.

در طول این سال‌ها، واردات اسرائیل از چین گسترش یافت و بازار اسرائیل مملو از خودروها و کالاهای چینی شد، اما صادرات به چین رشد مشابهی را تجربه نکرد. با این وجود، نتانیاهو به تلاش‌های خود برای جلب نظر پکن ادامه داد. در تابستان ۲۰۲۳، او قصد خود را برای سفر به چین اعلام کرد، اقدامی که توسط رسانه‌ها به عنوان تحریکی علیه رئیس جمهور بایدن توصیف شد، که عجله‌ای برای دعوت از او به واشنگتن نداشت. پس از حمله ۷ اکتبر و جنگ متعاقب آن، نتانیاهو سفر خود به پکن را متوقف کرد. روابط اسرائیل با اکثر کشورهای تأثیرگذار جهان رو به وخامت گذاشت و روابط دیپلماتیک با چین به پایین‌ترین حد خود از زمان تأسیس آن در سال ۱۹۹۲ رسید.

تعطیلی کنسولگری در چنگدو، برخلاف افتتاح دفتر نمایندگی در فیجی، یک موفقیت دیپلماتیک ناشی از یک سیاست سازمان‌یافته و آگاهانه نیست. بلکه گواهی بر یک شکست مزمن در مدیریت روابط خارجی و غفلت از روابط استراتژیک با کشورهای کلیدی در سراسر جهان است. هر دولت جدید و باثباتی نیز باید روند بازسازی این روابط را آغاز کند.

 

مشاهده خبر در جماران