ستاره خلیج فارس از چالش مالی تا سودآوری؛ ماجرای وام ۱.۲ میلیارد یورویی و پاسخ به پرسش ناترازی بنزین
روحالله شهیدیپور، مدیرعامل تاپیکو با تشریح آخرین وضعیت مالی شرکت نفت ستاره خلیج فارس، از افزایش قابل توجه سودآوری این پالایشگاه، تعیین تکلیف بدهی ارزی و اصلاح صورتهای مالی آن خبر داد و گفت: فروش ستاره خلیج فارس در سال مالی ۱۴۰۴ به حدود ۸۵۳ هزار میلیارد تومان رسیده و نسبت سود به فروش این شرکت از حدود ۰.۶ درصد در سالهای گذشته به حدود ۵ درصد افزایش یافته است.
به گزارش جماران، نشست خبری شرکت سرمایهگذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین (تاپیکو) با حضور روحالله شهیدیپور، مدیرعامل این هلدینگ، وحید قانعیفرد، مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس و جمعی از مدیران ارشد تاپیکو برگزار شد؛ نشستی که محور اصلی آن تشریح وضعیت مالی و عملکرد پالایشگاه ستاره خلیج فارس و روند خروج این شرکت از سالها چالش مالی بود.
سید مهدی مدنی، مدیر روابط عمومی و برندینگ تاپیکو، در ابتدای این نشست هدف از برگزاری جلسه را ایجاد گفتوگویی صریح، شفاف و ثمربخش درباره عملکرد این هلدینگ عنوان کرد و گفت محور اصلی این نشست، شرکت پالایش نفت ستاره خلیج فارس است.
وی همچنین با اشاره به برگزاری مجمع سالانه تاپیکو در حدود یک ماه آینده، اظهار کرد: موضوعات مرتبط با شفافسازی صورتهای مالی شرکت ستاره خلیج فارس و تغییر ساختارهای حاکمیت شرکتی این مجموعه در این چارچوب مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
سودآوری ستاره خلیج فارس وارد مرحله جدید شد
در ادامه، روحالله شهیدیپور، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری نفت، گاز و پتروشیمی تأمین، با اشاره به برگزاری مجمع سهامداران شرکت نفت ستاره خلیج فارس در روز گذشته، گفت: یکی از برنامههایی که طی سالهای گذشته همواره از سوی مدیرعامل، هیئتمدیره و سهامداران دنبال میشد، افزایش بهرهوری، ارزشآفرینی و سودآوری داراییهای مجموعه ستاره خلیج فارس بود که بخش مهمی از آن محقق شده است.
وی افزود: در مجمع سهامداران، نتایج مالی مجموعه مورد بررسی قرار گرفت و بر اساس صورتهای مالی، سود خالص سال مالی ۱۴۰۴ حدود ۴۷ همت اعلام شد.
شهیدیپور با بیان اینکه ستاره خلیج فارس از یک دارایی نیازمند سرمایهگذاری و تأمین مالی سنگین به یک دارایی مولد و ارزشآفرین تبدیل شده است، گفت: این مجموعه متعلق به سازمان تأمین اجتماعی، صندوق بازنشستگی نفت و سایر سهامداران است و توانسته به سودآوری متناسب با جایگاه خود در صنعت دست پیدا کند.
مدیرعامل تاپیکو با اشاره به ارزش حدود ۶۰۷ همتی مجموعه اظهار کرد: نسبت سودآوری در محدوده ۶ تا ۷ درصد قرار دارد و امیدواریم این روند در سال ۱۴۰۵ و سالهای آینده نیز ادامه پیدا کند و شاهد افزایش بیشتر سودآوری و ارزش این مجموعه باشیم.
وی همچنین با اشاره به عملکرد مالی نفت ستاره خلیج فارس گفت: این شرکت در سال مالی ۱۴۰۴ حدود ۸۵۳ هزار میلیارد تومان فروش داشته است. نسبت سود به فروش در سالهای گذشته حدود ۰.۶ درصد بود که امسال این نسبت حدود ۱۲.۵ برابر رشد کرده و به حدود ۵ درصد رسیده است.
به گفته شهیدیپور، سرمایهگذاری سنگین و دریافت وامهای قابل توجه در سالهای گذشته باعث شده بود این دارایی برای مدتی نتواند ارزش واقعی خود را در صورتهای مالی نشان دهد، اما اکنون شرایط تغییر کرده و ستاره خلیج فارس در مسیر تبدیل شدن به یک دارایی مولد و ارزشآفرین قرار گرفته است.
رشد بیش از ۶۰ درصدی سود در انتظار ستاره
شهیدیپور در ادامه با اشاره به صورتهای مالی شرکت نفت ستاره خلیج فارس اظهار کرد: هنوز صورت مالی منتشر نشده و با انتشار آن، اعداد دقیق درآمد و سود و میزان رشد مشخص خواهد شد، اما برآورد ما این است که سود شرکت در سال مالی ۱۴۰۴ بیش از ۶۰ درصد نسبت به سال مالی ۱۴۰۳، یعنی سال مالی منتهی به ۳۱ تیر ۱۴۰۴، رشد داشته باشد.
وی افزود: سود خالص تاپیکو نیز نسبت به سال مالی ۱۴۰۳ رشد قابل ملاحظهای خواهد داشت.
مدیرعامل تاپیکو همچنین درباره بازدهی سهام این شرکت گفت: از ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ تا امروز، بازدهی سهم تاپیکو ۱۵۳ درصد بوده است و این اتفاق برای سهامداران بسیار جذاب است.
ماجرای وام ۱.۲ میلیارد یورویی چه بود؟
یکی از مهمترین بخشهای این نشست به تشریح وضعیت وام ارزی پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس اختصاص داشت؛ موضوعی که به گفته مدیرعامل تاپیکو یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر صورتهای مالی این شرکت در سالهای گذشته بوده است.
شهیدیپور با اشاره به طرحهای مهر ماندگار گفت: بانک مرکزی در سالهای ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ حدود ۱.۲ میلیارد یورو تسهیلات برای ساخت پالایشگاه ستاره خلیج فارس تخصیص داد.
وی توضیح داد: این وام از طرف بانک مرکزی به شرکت ملی نفت، شرکت بازرگانی نفت ایران (نیکو) و در نهایت شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی پرداخت شد تا برای ساخت پالایشگاه ستاره مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته شهیدیپور، بر اساس قراردادی که میان شرکت پالایش نفت ستاره خلیج فارس و شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی منعقد شده بود، قرار نبود پالایشگاه مستقیماً اقساط وام را بهصورت ارزی پرداخت کند، بلکه بازپرداخت وام از محل فرآوردهای که پالایشگاه به شرکت ملی پالایش و پخش تحویل میداد انجام میشد.
وی ادامه داد: شرکت ملی پالایش و پخش ابتدا هزینه خوراک را از محل فرآورده تحویلی برداشت میکرد و مازاد آن برای تسویه وام ارزی نیکو و بانک مرکزی اختصاص مییافت.
شهیدیپور افزود: این فرآیند از سالهای ابتدایی آغاز شد و از سال ۱۳۹۸ بهطور کامل وارد مرحله اجرا شد. در سال ۱۳۹۹ برای نخستین بار حدود ۳۳۰ میلیون یورو از محل این وام محاسبه و تسویه شد؛ در سال ۱۴۰۱ این رقم به حدود یک میلیارد و ۵ میلیون یورو رسید و در سال ۱۴۰۲ نیز رقم مطالبات به حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون یورو رسید که از طلب پالایشگاه بابت مازاد فرآورده تحویلی کسر شد.
وی گفت: در پایان سال ۱۴۰۳، پالایشگاه ستاره خلیج فارس حدود ۸۳۸ میلیون یورو طلبکار بود و در پایان سال ۱۴۰۴ نیز این رقم به حدود یک میلیارد و ۸۴۴ میلیون یورو رسید.
چرا سود واقعی ستاره خلیج فارس در صورتهای مالی دیده نمیشد؟
مدیرعامل تاپیکو درباره اینکه چرا با وجود تولید و فروش مناسب پالایشگاه در سالهای گذشته، سودآوری واقعی آن در صورتهای مالی منعکس نمیشد، گفت: پالایشگاه ستاره خلیج فارس در سالهای گذشته نیز تولید و فروش خوبی داشت و از نظر عملیاتی جزو پالایشگاههای سودآور بود، اما علت اینکه در سالهای اخیر یکباره شاهد افزایش سود شرکت هستیم، به نحوه ثبت طلب و بدهی ارزی بازمیگردد.
شهیدیپور توضیح داد: در سالهای گذشته، تهاتر طلب پالایشگاه بابت مازاد فرآورده تحویلی با بدهی ارزی پالایشگاه در دفاتر ستاره به شکل مناسبی ثبت نمیشد و این تعادل میان طلب و بدهی در دفاتر شرکت منعکس نشده بود.
به گفته وی، در سال ۱۴۰۴ با مذاکرات میان هیئتمدیره پالایشگاه و دو سهامدار اصلی، یعنی تاپیکو و سرمایهگذاری اهداف، جلسات متعددی برگزار و جزئیات موضوع شفاف شد.
وی افزود: در ادامه، یک توافقنامه چهارطرفه تهیه و امضا شد و قرار شد موضوع تهاتر طلب و بدهی در قالب نامهای با امضای دو وزیر به دولت ارائه شود تا در هیئت دولت تصویب شود و در صورت نیاز، مجوزهای لازم نیز اخذ شود.
شهیدیپور تأکید کرد: از نظر ما، به عنوان سهامداران و مجموعه پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، این اقدام کاملاً قانونی است و فرآیند آن طی شده است.
تأیید سازمان حسابرسی و خروج صورتهای مالی از وضعیت مشروط
مدیرعامل تاپیکو همچنین از نقش سازمان حسابرسی در بررسی این فرآیند خبر داد و گفت: سازمان حسابرسی در یک فرآیند سنگین حسابرسی حقوقی و با بررسی مدارک و اسناد، این اقدام را بررسی و تأیید کرد.
وی افزود: برای نخستین بار بعد از چندین سال و پس از حدود چهار سال، صورتهای مالی پالایشگاه ستاره خلیج فارس مورد قبول قرار گرفت و دیگر مشروط نبود.
شهیدیپور گفت: در سالهای گذشته در دفاتر پالایشگاه هزینه تسعیر ارز و هزینه ارز و استهلاک آن ثبت میشد و همین موضوع باعث میشد سودی که شرکت در عملیات واقعی خود ایجاد میکرد تحت تأثیر این هزینهها قرار گیرد و عملاً سود شرکت از بین برود.
وی این اقدام را از منظر سهامداران، اقدامی مهم و استراتژیک برای احیای حقوق سهامداران مجموعه پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس دانست.
ستاره خلیج فارس؛ پالایشگاهی با ظرفیت ۴۵۰ هزار بشکه
در ادامه این نشست، وحید قانعیفرد، مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس، به تشریح تاریخچه احداث پالایشگاه پرداخت و گفت: مطالعات امکانسنجی پروژه در انتهای سال ۱۳۸۳ انجام شد و در سال ۱۳۸۵ عملیات تسطیح زمین در زمینی به وسعت ۷۳۰ هکتار در ۲۵ کیلومتری بندرعباس آغاز شد.
وی افزود: در سال ۱۳۸۶ عملیات اصلی اجرایی پروژه شروع شد، اما تحریمها موجب تأخیر در اجرای پروژه شد و نهایتاً فاز نخست پالایشگاه با ظرفیت ۱۲۰ هزار بشکه در روز در ابتدای سال ۱۳۹۵ به بهرهبرداری رسید.
قانعیفرد ادامه داد: پالایشگاه در سه فاز طراحی شده بود که هر فاز ظرفیت ۱۲۰ هزار بشکهای داشت. فاز نخست در ابتدای سال ۱۳۹۵ به بهرهبرداری رسید و تا بهمنماه ۱۳۹۷ هر سه فاز تکمیل و پالایشگاه به بهرهبرداری کامل رسید.
وی گفت: پس از آن پروژه افزایش ظرفیت آغاز شد که در سال ۱۴۰۰ به نتیجه رسید و در حال حاضر ظرفیت پالایشگاه به ۴۵۰ هزار بشکه میعانات گازی در روز رسیده است.
به گفته مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس، این مجموعه حدود ۱۸.۶ درصد از سبد پالایشی کشور را در اختیار دارد و حدود ۶۰ درصد از میعانات گازی تولیدشده در پارس جنوبی را مصرف میکند.
خط لوله ۳۸۸ کیلومتری برای انتقال خوراک
قانعیفرد درباره نحوه تأمین خوراک پالایشگاه نیز گفت: خوراک ستاره خلیج فارس از عسلویه دریافت میشود و این مجموعه تنها پالایشگاهی است که تأسیسات خط انتقال خوراک مربوط به خود شرکت را دارد.
وی افزود: خوراک از طریق خط لولهای ۳۶ اینچی به طول ۳۸۸ کیلومتر که از استانهای بوشهر، فارس و هرمزگان عبور میکند، به بندرعباس منتقل میشود.
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس میزان خوراک پالایششده در سال ۱۴۰۴ را نیز حدود ۴۳۷ هزار بشکه در روز اعلام کرد و گفت این رقم نسبت به سال قبل حدود ۲ درصد افزایش داشته است.
تولید ۱۶.۵ میلیارد لیتر بنزین یورو ۵
قانعیفرد با اشاره به بنزینمحور بودن پالایشگاه ستاره خلیج فارس اظهار کرد: تولید بنزین از ۴۲.۶ میلیون لیتر در روز به ۴۵ میلیون لیتر در روز در سال ۱۴۰۴ رسید.
وی افزود: در مجموع طی سال ۱۴۰۴، ۱۶.۵ میلیارد لیتر بنزین در پالایشگاه تولید کردیم که این بنزین با استاندارد یورو ۵ تولید و تحویل دولت شده است.
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس توضیح داد: شرکتهای پالایشی موظف هستند پنج محصول اصلی شامل بنزین، گازوئیل، سوخت جت، نفت کوره و گاز مایع را به شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی تحویل دهند و تولید و فروش این محصولات تحت کنترل و تنظیمگری دولت قرار دارد.
قانعیفرد گفت: سایر محصولات بهعنوان فرآوردههای ویژه صادر و عرضه میشوند و در مجموع حدود ۹۰ درصد محصولات پالایشگاه به دولت تحویل داده میشود.
رکورد یک میلیارد دلاری صادرات فرآوردههای ویژه
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس در ادامه با اشاره به عملکرد صادراتی شرکت گفت: در سال ۱۴۰۴، با وجود شرایط ناشی از جنگ ۱۲ روزه و جنگ غزه و لغو بخشی از محمولههای صادراتی، شرکت توانست حدود یک میلیارد دلار صادرات ارزآور داشته باشد.
به گفته وی، این میزان صادرات معادل حدود ۱.۹ میلیون تن فرآورده ویژه بوده و رکوردی بیسابقه در تاریخ پالایشگاه از زمان آغاز صادرات فرآوردههای ویژه محسوب میشود.
قانعیفرد همچنین میزان صادرات شرکت از ابتدای بهرهبرداری را حدود ۵.۶ میلیارد دلار اعلام کرد و گفت بازگشت ارز حاصل از صادرات در این شرکت ۱۰۰ درصد بوده است.
آمونیاک و تقطیر نفت خام؛ دو طرح توسعهای ستاره
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس همچنین از دو طرح مهم توسعهای خبر داد.
به گفته وی، نخستین طرح، احداث واحد آمونیاک است که با هدف استفاده از هیدروژن مازاد حاصل از فرآیند پالایش میعانات گازی اجرا خواهد شد. مطالعات اولیه انجام شده و فرآیند خرید و مناقصه بینالمللی آن در حال انجام است.
طرح دوم نیز احداث واحد تقطیر نفت خام است؛ پروژهای که با توجه به پیشبینی کاهش تولید میعانات گازی پارس جنوبی در سالهای آینده، از اهمیت راهبردی برخوردار است.
قانعیفرد گفت مطالعات مهندسی این طرح انجام شده و پس از اخذ لایسنس و انجام توافقات لازم، وارد مراحل اجرایی خواهد شد.
ستاره خلیج فارس چه نقشی در ناترازی بنزین دارد؟
اما در این نشست، خبرنگار جماران درباره برنامه مجموعه برای مواجهه با ناترازی بنزین و نقش پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس در این زمینه مطرح کرد.
قانعیفرد در پاسخ گفت: متولی سوخت و توزیع آن در کشور شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی است و پالایشگاه ستاره خلیج فارس حداکثر توان تولید خود را به کار گرفته است؛ بخشی از نیاز کشور نیز از طریق واردات تأمین میشود.
وی تأکید کرد: «ناترازی بنزین مستقیما بر عهده ستاره نیست، اما این شرکت نقش اساسی در تولید دارد.»
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس ادامه داد: ناترازی موجود، ناترازی پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس نیست، اما از آنجا که این شرکت سهم مهمی در سبد تولید بنزین کشور دارد، نقش آن در کاهش و مدیریت این شکاف بسیار اساسی است.
در ادامه، شهیدیپور نیز با تأکید بر جایگاه راهبردی ستاره خلیج فارس گفت: تولید بنزین برای این مجموعه صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست که بر مبنای مقایسه سودآوری با سایر محصولات درباره آن تصمیمگیری شود.
وی تصریح کرد: اینگونه نیست که چون تولید یا صادرات محصول دیگری سود بیشتری دارد، از تولید بنزین صرفنظر کنیم؛ تأمین بنزین و سایر فرآوردههای حیاتی کشور برای ما یک رسالت ملی است.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که شرکت نفت ستاره خلیج فارس بهعنوان بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان، با ظرفیت ۴۵۰ هزار بشکه در روز و تولید روزانه حدود ۴۵ میلیون لیتر بنزین، یکی از مهمترین بازیگران زنجیره تأمین سوخت کشور محسوب میشود.
به این ترتیب، اگرچه محور اصلی نشست تاپیکو، تعیین تکلیف چالشهای مالی و حرکت ستاره خلیج فارس به سمت سودآوری و ارزشآفرینی بود، اما پرسش پایانی درباره ناترازی بنزین نشان داد که اهمیت این پالایشگاه برای اقتصاد ایران تنها در سود و زیان صورتهای مالی خلاصه نمیشود؛ چراکه عملکرد آن مستقیماً با امنیت انرژی و تأمین سوخت کشور گره خورده است.
مشاهده خبر در جماران