۲۷ نفر کشته شدند و ۵۰ هزار نفر عبور کردند: جزئیات هجوم بی سابقه پناهندگان از مراکش به اسپانیا

به گزارش جماران به نقل از الجزیره، هزاران مهاجر از مراکش از طریق خشکی و دریا به سمت شهر سبته که تحت حاکمیت اسپانیا است، سرازیر شده‌اند. این بزرگترین عبور دسته‌جمعی از مراکش از سال ۲۰۲۱ توصیف شده است. در آن سال حدود ۱۰ هزار مهاجر در بحبوحه بحران دیپلماتیک بین دو کشور وارد این کشور شدند.

این حادثه باعث ایجاد یک بحران انسانی و سیاسی شده و بحث در مورد پدیده مهاجرت نامنظم به کشورهای اتحادیه اروپا و چالش‌های مرتبط با آن را دوباره مطرح کرده است.

در این جا، در قالب پرسش و پاسخ، جزئیات اتفاق رخ داده و پیامدهای آن را بررسی خواهیم کرد.

چه اتفاقی افتاد و چند نفر قربانی شدند؟

عصر چهارشنبه، رسانه‌های اسپانیایی و مراکشی گزارش دادند که حدود ۱۵۰۰ مهاجر مراکشی در چند روز گذشته موفق شده‌اند با شنا کردن به شهر سبته برسند.

با این حال، بحران روز پنجشنبه بدتر شد و جمعیت زیادی از مهاجران، که اکثراً جوانان بودند، با شنا یا پیاده به شهر سبته رسیدند.

خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع در پلیس اسپانیا گزارش داد که27 مهاجر هنگام تلاش برای شنا کردن از شمال مراکش به شهر سبته جان خود را از دست دادند.

 

اسپانیا و مراکش چه اقداماتی انجام داده‌اند؟

مقامات اسپانیایی در شهر سبته، در مواجهه با این عبور گسترده، روز پنجشنبه از ارتش اسپانیا درخواست مداخله کردند تا مانع از عبور هزاران نفر بدون مجوز از مرز شوند.

وزارت کشور اسپانیا نیز روز پنجشنبه تأیید کرد که عناصری از نیروهای مسلح را برای حمایت از ژاندارمری در «حفظ امنیت در شهر سبته» مستقر خواهد کرد.

در ورودی‌های سبته، مقامات مراکشی کامیون‌های مجهز به ماشین‌های آب‌پاش مستقر کردند و مردم را به عقب راندند. مقامات مراکشی هنوز هیچ بیانیه رسمی در مورد هجوم مهاجران منتشر نکرده‌اند، اما یک منبع رسمی مراکشی به خبرگزاری فرانسه گفت که دو کشور در مورد این موضوع مذاکراتی انجام داده‌اند.

فاصله بین مرز مراکش و شهر سبته بسیار کوتاه است، زیرا از ساحل شهر فنیدق مراکش تا نزدیکترین نقطه مرز دریایی به سئوتا (اسکله تاراجال) تنها بین ۲ تا ۳ کیلومتر فاصله دارد.

 

چند نفر به سبته رسیدند؟

خبرگزاری رویترز روز جمعه به نقل از وزارت کشور اسپانیا گزارش داد که طبق برآوردهای این وزارتخانه، حدود ۴۹ هزار مهاجر طی ۲۴ ساعت گذشته، پس از ورود از طریق دریا و خشکی از مراکش، وارد سبته شده‌اند.

یک منبع در پلیس اسپانیا روز جمعه به خبرگزاری فرانسه گفت که حدود ۴۰ هزار نفر در چند روز گذشته از مرز بین مراکش و سبته عبور کرده‌اند.

 

آیا این بحران شرایط سال ۲۰۲۱ را دوباره تکرار خواهد کرد؟

هجوم مهاجران یادآور بحران سال ۲۰۲۱ است که بیش از ۱۰ هزار مهاجر در عرض دو روز از مراکش به سبته رسیدند و این همزمان با بحران دیپلماتیک بین دو کشور بود.

با این هجوم گسترده مهاجران، که اسپانیا آن را بزرگترین بحران از حداقل سال ۲۰۲۱ توصیف کرده است، خوان خسوس ویواس، فرماندار سبته، در مصاحبه‌ای که روز پنجشنبه از تلویزیون اسپانیا پخش شد، گفت: «ما با یک وضعیت اضطراری انسانی و اجتماعی روبرو هستیم.»

ویواس هشدار داد که اگر جریان مهاجران با میزان فعلی ادامه یابد، شهر سبته می‌تواند به شرایطی مشابه آنچه در بحران مه ۲۰۲۱ تجربه کرد، بازگردد؛ زمانی که شاهد هجوم گسترده و بی‌سابقه مهاجران بود.

 

مراکز پذیرش چگونه با مهاجران برخورد می‌کنند؟

فرماندار سبته گفت که مراکز پذیرش کاملاً پر شده و قادر به پذیرش افراد بیشتری نیستند و طبق آماری که چهارشنبه گذشته توسط مقامات شهر سبته منتشر شد، تعداد ورودها از ۲۰۰ نفر در روز فراتر می‌رود.

وزارت کشور اسپانیا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که چندین وزارتخانه با یکدیگر هماهنگ هستند تا «در اسرع وقت» به وضعیت انسانی و امنیتی در سبته واکنش نشان دهند.

او گفت که این امر امنیت شهروندان و امنیت مرزهای کشور را تضمین می‌کند، اما دولت نمی‌تواند طبق درخواست مقامات شهر سبته، وضعیت اضطراری ملی اعلام کند و خاطرنشان کرد که قانون مربوط به اعلام وضعیت اضطراری ملی، هجوم مهاجران را تهدیدی برای امنیت ملی نمی‌داند.

او خاطرنشان کرد که دولت منابع لازم را «برای تضمین امنیت و کنترل مهاجرت، علاوه بر ارائه کمک‌های بشردوستانه برای اطمینان از اینکه جان هیچ انسانی در معرض خطر قرار نگیرد» تقویت کرده است.

 

چه اتفاقی برای کسانی که به سبته می‌رسند، خواهد افتاد؟

وزارت کشور اسپانیا اعلام کرد که پس از گفتگو با دولت مراکش، در اسرع وقت رویه‌های بازگرداندن مهاجرانی که به طور غیرقانونی وارد شهر سبته شده‌اند را فعال خواهد کرد.

این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد که اسپانیا و مراکش توافق کردند هماهنگی و تلاش‌ها را تقویت کنند و اقداماتی را با هدف بازگرداندن همه افرادی که به طور غیرقانونی وارد سبته شده‌اند، در اسرع وقت بررسی و اجرا کنند.

او فاش کرد که با مقامات مراکشی برای محدود کردن جریان مهاجران هماهنگی وجود دارد و خاطرنشان کرد که نیروهای امنیتی مراکش مانع عبور تعداد زیادی از مردم از مراکش به سبته می‌شوند.

با وجود تایید همکاری مراکش در حل بحران از سوی اسپانیا، آلبرتو نونز-ویلخو، رهبر حزب مخالف مردم اسپانیا، از نحوه مدیریت بحران توسط دولت انتقاد کرد و از «وضعیت غیرقابل تحمل» و «بحران امنیت ملی» صحبت کرد.

چه بازتاب‌هایی در صحنه اروپا دارد؟

پیامدهای موج مهاجران مراکشی که به سمت شهر سبته در حرکت هستند، پس از آنکه ایتالیا خواستار تعلیق عضویت اسپانیا در منطقه «شنگن» شد، از یک بحران مهاجرتی به یک جنجال سیاسی فزاینده در اروپا تبدیل شده است.

جورجیا ملونی، نخست وزیر راست‌گرای ایتالیا، گفت که کشورش آماده است «برای مداخله و اعمال اقدامات استثنایی برای محافظت از مرزها و امنیت شهروندان، از جمله تعلیق توافق‌نامه شنگن با اسپانیا» اقدام کند.

آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، روز پنجشنبه خواستار تعلیق عضویت اسپانیا در منطقه شنگن شد. شنگن یک سیستم مرزی باز شامل ۲۹ کشور اروپایی است که رسماً کنترل‌های مرزی را در گذرگاه‌های مشترک خود لغو کرده‌اند.

وزیر امور خارجه ایتالیا در پلتفرم «X» نوشت: «من از بستن منطقه شنگن به روی اسپانیا حمایت می‌کنم. مهاجرت نامنظم و کنترل نشده تهدیدی برای امنیت ملی است.»

او افزود: «تصاویر دریافتی از سبته نشان می‌دهد که تصمیم دولت مادرید برای اعطای شهروندی اسپانیا - و در نتیجه شهروندی اروپا - به بیش از ۵۰۰ هزار مهاجر بدون مدرک کاملاً اشتباه است و قاچاق انسان را تشویق می‌کند.»

از سوی دیگر، ماتئو سالوینی، معاون نخست وزیر ایتالیا و رهبر حزب راست افراطی لیگ، خواستار تعلیق منطقه شنگن شد.

خوزه مانوئل آلوارز، وزیر امور خارجه اسپانیا، در پاسخ به اظهارات تاجانی، آن را «غیرقابل قبول» خواند و گفت که اسپانیا از شریک خود انتظار «همبستگی، نه موضع‌گیری‌های سیاسی حزبی» را دارد و اعلام کرد که سفیر ایتالیا برای اعتراض احضار شده است.

لوران نونز، وزیر کشور فرانسه، روز جمعه اعلام کرد که پس از هجوم هزاران مهاجر غیرقانونی به منطقه سئوتا در مرز با مراکش در روزهای اخیر، فرانسه کنترل مرزهای خود با اسپانیا را تشدید خواهد کرد.

نونز در پلتفرم X نوشت: «با توجه به وضعیت مشاهده شده در سبته، من دیروز عصر (پنجشنبه) دستورالعمل‌هایی را برای تقویت بازرسی‌ها در مرز اسپانیا بدون تأخیر صادر کردم.» او خاطرنشان کرد که با همتای اسپانیایی خود در تماس است.

 

سبته کجا واقع شده است؟

شهر سبته در شمال مراکش واقع شده است و در سال ۱۴۱۵ به ترتیب توسط پرتغالی‌ها و سپس در سال ۱۵۸۰ توسط اسپانیایی‌ها اشغال شد.

سبته موقعیتی استراتژیک دارد و مشرف به دریای مدیترانه است که از سه طرف (شمال، شرق و جنوب) آن را احاطه کرده است و در مقابل آن تنگه جبل الطارق قرار دارد. مساحت آن تقریباً ۱۹ کیلومتر مربع است و ۲۶ کیلومتر از نزدیکترین نقطه در ساحل جنوبی اسپانیا فاصله دارد.

سبته، واقع در خاک مراکش، تحت حاکمیت اسپانیا است، در حالی که رباط آن را بخشی از خاک خود می‌داند و خواستار بازگشت آن است. این شهر توسط دیوارهای مرزی احاطه شده است، اما تعدادی از مهاجران بدون مدرک سعی می‌کنند با شنا کردن از دریای مدیترانه به آن برسند.

طبق اعلام وزارت کشور اسپانیا، سبته تا ۱۵ ژوئیه شاهد ورود هیچ مهاجر غیرقانونی از طریق دریا نبوده است، در حالی که در سال ۲۰۲۵ تنها چهار نفر و در سال ۲۰۲۴، ۲۸ نفر به این منطقه رسیده‌اند.

این هجوم گسترده مهاجران، که بیشتر آنها اهل مراکش هستند، در بحبوحه شرایط اقتصادی دشوار رخ می‌دهد که بر برخی از جوانان مراکشی تأثیر گذاشته است.

مراکش فوریه گذشته اعلام کرد که نرخ بیکاری این کشور در سال ۲۰۲۵ به ۱۳ درصد رسیده است. شورای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مراکش در ماه مه ۲۰۲۴ گزارش داده بود که حدود ۱.۵ میلیون مرد و زن جوان بین ۱۵ تا ۲۴ سال خارج از بازار کار هستند، در حالی که جمعیت این پادشاهی حدود ۳۶.۸ میلیون نفر است.

 

مشاهده خبر در جماران