سیر تکامل مسی که نیمی از جام جهانی را راه رفته است

ورزشی جماران، لیونل مسی ۳۹ ساله در ششمین جام جهانی اش می درخشد و هشت گل به ثمر رسانده و دو پاس گل داده است. 

به نوشته بی بی سی، در حالی که مسی برای کسب کفش طلا با کیلیان ام‌باپه فرانسوی رقابت می کند، مردم جهان مسی کاملا متفاوتی را می بینند که نخستین بار در سال ۲۰۰۳ با پیراهن بارسلونا به میدان رفت. 

آرژانتین در حالی چهارشنبه شب به مصاف انگلیس، رقیب قدیمی اش در جام های جهانی می رود که دوباره تمام نگاه ها به مسی است. 

بیشتر بازیکنان افت می کنند. بازیکن سطح بالا خود را با شرایط وفق می دهند. کریستیانو رونالدو زمانی که سرعتش را از دست داد به یک مهاجم درون محوطه جریمه تبدیل شد. 

مسی با افت سازگار نشده است. او خود را وفق داده است تا بتواند بر بازی‌ای که همیشه او را تعقیب می‌کرد، مسلط شود و از آن جلوتر بماند.

در این جام، او موقعیت بیشتری ایجاد کرده است با این که کمتر حرکت کرده است. ستاره آرژانتینی ۳۳ شوت زده است و ۲۱ موقعیت خلق کرده است، بهترین آمار در این زمینه (۵۴) از زمان دیگو مارادونا در سال ۱۹۸۶. 

لئو این رکورد را در حالی به ثبت رساند که ۴۷ درصد از مسافتی که در زمین طی کرد در حال راه رفتن بود، بیشترین آمار حتی از بازیکنان بیرون از زمین. 

مسی در هر ۹۰ دقیقه میانگین ۸.۲ کیلومتر را طی کرده است که کمتر از بازیکنان ذخیره ای بوده است که بیش از ۲۰ دقیقه در جام بازی کردند. 

این آمار به همین جا ختم نمی شود. او میانگین ۲.۷ اسپرینت در هر بازی را در این جام به ثبت رسانده است که چهار سال پیش ۵.۳ را ثبت کرده بود. 

انگلیس باید کاری را انجام دهد که تنها لهستان در ۱۵ بازی اخیر مسی در جام جهانی موفق به انجامش شد. این تیم اجازه نداد مسی گلزنی کند یا پاس گل دهد. مسی در این ۱۵ بازی توانست ۱۶ گل به ثمر برساند و هفت پاس گل دهد. 

از زمانی که در ۱۶ سالگی نخستین بازی اش را برای بارسلونا در دیدار دوستانه مقابل پورتو ژوزه مورینیو انجام داد، در سمت راست بازی می کرد، دریبل می زد و اغلب به داخل نفوذ می کرد، مسی حداقل پنج بار نحوه بازی اش را تغییر داده است تا تبدیل به بازیکنی شود که اکنون در تیم ملی آرژانتین و اینترمیامی است. 

چرا گواردیولا دیگر از مسی به عنوان وینگر استفاده نکرد؟ 

زمانی که رونالدینیو بهترین و مشهورترین بازیکن جهان بود برای نخستین بار تمرین مسی را دید، گفت: "او بهترین بازیکن خواهد شد."

دو سال بعد، در آگوست ۲۰۰۵، مسی خود را در جام خوان گمپر در بازی مقابل یوونتوس فابیو کاپلو به جهان معرفی کرد. سرمربی ایتالیایی که از بازی مسی ۱۸ ساله به وجد آمده بود، بر اساس گزارش ها به دنبال امضای قرارداد با او گشت. 

زمانی که مسی ۲۱ ساله شد، رونالدینیو افت کرده بود و تغییر نسل در تیم وجود داشت. به همین خاطر فرانک رایکارد، سرمربی وقت بارسا شکی نداشت که تیم به بازیکن آرژانتینی نیاز دارد. 

رایکارد گفت: "درست در مرکز تیم. هر چقدر که بیشتر توپ را لمس می کند تیم بهتر کار می کند."

در نخستین ماه حضور پپ گواردیولا به عنوان سرمربی بارسلونا در سال ۲۰۰۸، سمت راست زمین به مهاجم آرژانتینی اختصاص داشت. آن مسیر شخصی اش تا دروازه بود. 

نخستین بار که گواردیولا تصمیم گرفت مسی را از کناره ها دور کند به دلایل دفاعی بود. 

او به اندازه کافی برنمی گشت و دفاع به مشکل می خورد. با این حال سرمربی کاتالانی می دانست که مسی همیشه در مرکز به کار خود پایان می دهد و برای صحنه ها و لحظات بزرگ، تیم باید حول پست جدید او ساخته شود. 

۹ کاذب و تولد یک متحولگر

گواردیولا یک تصمیم گرفت. او مسی را از وینگر راست برداشت و نوک خط حمله قرار داد اما بدون وظیفه یک مهاجم سنتی. 

ساموئل اتوئو به راست رفت، تیری آنری به چپ و به مسی گفته شد: به عقب برگرد، توپ گیری کن و تصمیم بگیر. در پایان بازی نتیجه ۶ بر ۲ شد. شماره ۹ کاذب دوباره متولد شده بود. 

چیز جدیدی نبود. گوستاو شِبش مجارستانی در سال ۱۹۵۳ انگلیس را در زمین خود از هم پاشاند. در آن دیدار که ۶ بر ۳ پیروز شدند او بارها ناندور هیدگ کوتی را به خط میانی فرستاد، مدافع های میانی را از دور خارج کرد و فضا را برای فرانس پوشکاش و ساندرو کوسیچ خالی کرد. 

یوهان کرویف، ابتدا زیر نظر رینوس میشل نقش مهاجم آزاد در فلسفه توتال فوتبال هلند را پذیرفت. 

در ابتدا مسی به یک مشکل بدون راه حل تبدیل شد. زمانی که او وارد خطوط می شد، مدافع های میانی مادرید باید تصمیم می گرفتند: او را دنبال کنند و یک حفره ایجاد کنند یا بمانند و به او فضای زیادی بدهند. 

هیچکدام از آن گزینه ها جواب نمی داد. مسی بدون دشواری بین این فاصله ایجاد شده راه می رفت. با ژاوی، آندرس اینیستا و یحیی توره پشتش و آنری و اتوئو که دفاع را از کناره ها باز می کردند، هر تصمیم حریف اشتباه از آب در می آمد. 

گواردیولا این تجربه را چند هفته بعد در فینال لیگ قهرمانان اروپا برابر منچستریونایتد تکرار کرد. مسی در دقیقه ۲۰ گلزنی کرد. 

بین سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۳ مسی ۹۶ گل در ۶۹ بازی لالیگا به ثمر رساند. 

در سال ۲۰۰۹ به او توپ طلا را اهدا کردند که به یک اتفاق مرسوم تبدیل شد و در سال های ۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲، ۲۰۱۵ و ۲۰۱۹ هم این جایزه را برد و تعداد آن ها را به هشت رساند. نخستین توپ طلا را در ۲۲ سالگی کسب کرد و آخرینش را در ۳۶ سالگی. 

مسی در سال ۲۰۲۴ به خوان پابلو وارسکی خبرنگار گفت: "من قبلا خیلی به تاکتیک توجه نمی کردم اما با گواردیولا خیلی چیزها یاد گرفتم. فضاها، مالکیت توپ و اینکه بازی در واقع چگونه جواب می دهد را یاد گرفتم." 

انتقال: وزن تیم 

زمانی که ژاوی در سال ۲۰۱۵ بارسا را ترک کرد و اینیستا سه سال بعد از آن این کار را انجام داد، یک چیز تغییر کرد. مسی همیشه یک بازیکن تعیین کننده بود اکنون به موتور تیم تبدیل شده بود. 

خط میانی که همیشه شبکه امنش بود ناپدید شد. در یک زمان، انتظار می رفت مسی همزمان ژاوی، اینیستا و گلزن تیم باشد. آن خواسته زیادی از یک بازیکن بود. 

او دوباره با پیشرفت،خود آن را هندل کرد. گلزن و شماره ۱۰، ۹ کاذب، تبدیل شدن به یک متصل کننده، به عقب رفتن برای توپ گیری، او کسی بود که شروع می کرد و اغلب حمله را به پایان می رساند. 

آمار پاس گل هایش به گل هایش نزدیک شد. در فصل ۲۰-۲۰۱۹ در ۳۳ بازی لالیگا ۲۲ پاس گل داد و ۲۵ گل به ثمر رساند. 

لئو در آخرین فصل حضورش در بارسا (۲۱-۲۰۲۰) دوباره آمار گلزنی اش بهتر شد و در ۳۵ بازی لالیگا، ۳۰ گل به ثمر رساند و ۱۱ پاس گل داد. 

با این حال در نخستین فصل حضورش در پاری‌سن ژرمن دوباره این آمار جا به جا شد: ۱۱ گل و ۱۵ پاس گل در ۳۴ بازی در تمام مسابقات. این برای اولین بار در دوران بازی اش بود که تعداد پاس گل هایش از گل هایش بیشتر می شد. 

یک کارشناس آرژانتینی در این رابطه اظهار کرد: "یک گلزن که تبدیل به اینیستا شده است."

مسئولیت کاپیتان و رهایی

در کنار تکامل تاکتیکی، داستانی موازی وجود داشت که حل آن حتی بیشتر طول کشید: این سوال که مسی برای آرژانتین کیست.

لئو در آگوست ۲۰۱۱ کاپیتان آلبی سلسته شد. سپس شکست ها فرا رسیدند. در فینال جام جهانی ۲۰۱۴ در وقت های اضافه برابر آلمان مغلوب شد. فینال کوپا آمه‌ریکا ۲۰۱۵ را در ضربات پنالتی به شیلی واگذار کرد. در فینال کوپا آمه‌ریکا ۲۰۱۶ دوباره در ضربات پنالتی مغلوب شیلی شد. 

سه فینال در سه سال، همه با شکست به پایان رسیدند و هر کدام گره انتظارات مردم را از او تنگ تر می کردند. 

بعد از آخرین فینال، او از تیم ملی خداحافظی کرد، تصمیمی که دو بار لحاظ کرده بود. او برگشت اما متفاوت شده بود. 

پس از کوپا آمه‌ریکا ۲۰۱۹ که در نیمه نهایی در یک بازی جنجالی توسط برزیل حذف شد مسی در نشست خبری حاضر شد و به شدت از کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی انتقاد کرد. 

او دیگر آن بازیکنی نبود که وقتی جو برای آرژانتین سنگین می شد، سکوت کند. او رهبری بود که تصمیم گرفته بود دیگر با چیزی که نبرده است، تعریف نشود. 

کوپا آمه‌ریکا ۲۰۲۱ رهایی بخش بود. آرژانتین در فینال ماراکانا برزیل را شکست داد و به ۲۸ سال ناکامی در کسب جام در تورنمنت های بزرگ پایان داد. صحبت قبل از شروع بازی مسی چنان تاثیرگذار بود که برخی از هم تیمی هایش گریه کردند. 

مسی جام جهانی ۲۰۲۲ یک چیز کاملا متفاوت بود؛ ترکیبی از هر آنچه قبلا بود. 

اسپرینت او در پیروزی ۳ بر صفر در نیمه‌نهایی مقابل کرواسی که از گواردیول گذشت و وینگر سال ۲۰۰۹ برای لحظه‌ای فوق‌العاده دوباره ظاهر شد.

در فینال مقابل فرانسه، پاسی که ناوئل مولینا را به گل رساند، فرار سریعش برای ریباند تا گل سوم آرژانتین را بزند و بازی ۳-۳ شود و برنده در ضربات پنالتی تعیین شود. 

مسی در مصاحبه اش با زین الدین زیدان در سال ۲۰۲۳ گفت: "فوتبال خیلی تغییر کرده است. نحوه بازی، سیستم ها. امروزه بازی ها نسبت به گذشته خیلی تاکتیکی تر و فیزیکی تر هستند. در گذشته می توانستید فضای بیشتری پیدا کنید." 

او این را با لحنی واقع‌بینانه گفت، بازیکنی که در سه دوره تاکتیکی متفاوت فوتبال مدرن بازی کرده است؛ هافبک‌های فیزیکی پورتو و چلسی، دوران طلایی مالکیت و پاس کاری، رقابت شانه به شانه با انتقال‌های سریع که در نهایت از همه آن ها سربلند بیرون آمد.

"آخرین مسی همیشه بهترین مسی است"

در اینتر میامی، در جریان کوپا آمه‌ریکا ۲۰۲۴ و اکنون در این تابستان، مسی بیشتر راه می رود تا بدود. 

منتقدان زمانی از این قضیه علیه او استفاده می کردند. اکنون به عنوان یک تسلط تعبیر می شود. او بازی را می خواند، انرژی اش را برای لحظات مهم حفظ می کند. 

پابلو آیمار، الگوی کودکی مسی یک بار گفت: "آخرین مسی همیشه بهترین مسی است." هنوز هم حرف او درست است. 

چیزی که مسی در این دو دهه به دست آورده تنها جمع آوری عناوین و آمار نبوده است. این یک تصویرسازی مجدد از چیزی است که یک فوتبالیست می‌تواند در هر مرحله از دوران حرفه‌ای خود باشد.

وینگر نوجوانی که کاپلو را خیره کرد. ۹ کاذبی که نقشه تاکتیکی فوتبال اروپا را از نو ترسیم کرد. متصل کننده ای که یاد گرفت چگونه دیگران را بزرگ کند. 

کاپیتان بالاخره به چیزی تبدیل شد که کشورش به آن نیاز داشت؛ کوارتربک تیم قهرمان جهان و اکنون بازیکن با تجربه ای که کم پیش می آید بدود اما باز هم اول از همه می بیند. 

این جام جهانی، صفات عالی زیادی را در مورد مسی به ارمغان آورده است. بیشتر آن ها نکته اصلی را فراموش کرده‌اند. نکته این نیست که او چقدر خوب است، بلکه این است که چند بار مجبور شده به فردی کاملا جدید تبدیل شود.

مشاهده خبر در جماران