توافق واشنگتن و تهران؛ پایان یک جنگ یا آغاز بحرانی جدید برای ترامپ؟
این توافق، محدودیتهای قدرت آمریکا را آشکار کرده و دولت ترامپ را با چالشهای جدیدی روبرو ساخته است.
به گزارش جماران، با وجود اینکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، توافق با ایران را دستاوردی تاریخی معرفی کرد که صفحه جدیدی در خاورمیانه میگشاید، اما تردیدها در محافل آمریکایی درباره دستاوردهای واقعی واشنگتن رو به افزایش است. برخی تحلیلها معتقدند که این توافق، محدودیتهای قدرت آمریکا را آشکار کرده و دولت ترامپ را با چالشهای جدیدی روبرو ساخته است.
گزارشها و تحلیلهای منتشر شده در روزنامههای نیویورک تایمز و واشنگتن پست و مجله نیوزویک، همگی به یک نتیجه واحد میرسند که این توافق، مسائل اساسی را که واشنگتن به خاطر آنها جنگ را آغاز کرده بود، حل نکرده، بلکه آنها را به مذاکرات آتی که ممکن است پیچیدهتر باشند، موکول کرده است.
در حالی که این توافق راه دیپلماسی را بین دو کشور بازگشود، اما پروندههای برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک، روابط با اسرائیل و آینده نفوذ آمریکا در منطقه را بدون راهحلهای نهایی رها کرد، که دولت ترامپ را در ماههای آینده با آزمونی دشوار مواجه میسازد.
همچنین، دورهای جدید مذاکرات در سوئیس همچنان با موانعی مرتبط با لبنان، تنگه هرمز و پروندههای دیگر روبرو هستند.
دستاوردهای محدود
نیویورک تایمز میپرسد «پس از حدود 4 ماه جنگ چه چیزی تغییر کرده است؟»، و به طور خلاصه پاسخ میدهد«زیاد نه» زیرا برنامه هستهای ایران نابود نشده، سرنوشت موشکهای بالستیک به مذاکرات بعدی موکول شده، و (به ادعای این روزنامه آمریکایی)عوامل منطقهای ایران همچنان منبع تهدید هستند.
این روزنامه به نقل از کایتلین تالمادج، استاد امنیت خلیج فارس در موسسه فناوری ماساچوست، میگوید که این توافق نشاندهنده برتری نظامی آمریکا نیست، بلکه نشاندهنده محدودیتهای توانایی آمریکا برای ادامه تشدید تنش است.
این روزنامه اشاره میکند که تهران توانست یکی از نقاط ضعف خود را به منبع جدیدی از نفوذ تبدیل کند، یعنی تنگه هرمز، جایی که جنگ توانایی ایران را برای استفاده از این تنگه به عنوان یک برگ برنده استراتژیک آشکار کرد.
بر اساس این توافق، ایران دستاوردهای اقتصادی عظیمی خواهد داشت که شامل رفع محاصره دریایی آمریکا و ایجاد صندوقی برای بازسازی به ارزش 300 میلیارد دلار، آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران و پایان تحریمهای آمریکا میشود.
همچنین این توافق دوره مذاکراتی 60 روزه را برای رسیدگی به پروندههای پیچیدهتر، از جمله برنامه هستهای و تحریمها، پیشبینی میکند.
کاهش کارتهای آمریکا
واشنگتن پست معتقد است که ترامپ اکنون کارتهای فشار کمتری نسبت به قبل از جنگ در اختیار دارد. در فوریه گذشته، تهران از این یسم داشت که هرگونه حمله آمریکا منجر به سرنگونی نظام شود، اما جنگ توانایی نظام را برای مقاومت، ثابت کرد.
این روزنامه میگوید که ایران همچنین توانایی خود را در به هم ریختن بازارهای جهانی تنها با تهدید به بستن تنگه هرمز، که حدود 20 درصد از تجارت نفت و گاز جهانی از آن عبور میکند، ثابت کرد.
یکی از برجستهترین پیامدهای این توافق، افزایش شکاف بین واشنگتن و تلآویو است. به گفته نیویورک تایمز، اسرائیل وارد جنگ شد در حالی که معتقد بود تهدید ایران را برای دهههای آینده از بین خواهد برد، اما خود را پس از امضای توافقنامهای که اهداف استراتژیک آن را در نظر نگرفت، به حاشیه رانده شده یافت.
دانی سیترینویچ، افسر سابق اطلاعاتی اسرائیل، این توافق را «فروپاشی کامل استراتژی که ما در قبال ایران اتخاذ کرده بودیم» توصیف کرد.
همچنین، گنجاندن آتشبس در لبنان در این توافق، واشنگتن را در موقعیت دشواری قرار میدهد، زیرا اکنون باید برای کنترل عملیات نظامی اسرائیل بر آن فشار وارد کند، که این امر تنش با دولت بنیامین نتانیاهو را افزایش میدهد.
فشارهای داخلی
چالشها فقط به سیاست خارجی محدود نمیشود، زیرا ترامپ با انتقادات فزایندهای در داخل اردوگاه جمهوریخواهان خود مواجه است.
واشنگتن پست اشاره میکند که برخی از حامیان محافظهکار او را به دادن امتیازات بیش از حد به ایران در ازای توقف جنگ متهم میکنند، در حالی که پیامدهای اقتصادی ناشی از افزایش تورم و قیمت انرژی، پایگاه انتخاباتی او را پیش از انتخابات میاندورهای تحت فشار قرار میدهد.
یک نظرسنجی انجام شده توسط فاکس نیوز نشان داد که ۵۸ درصد از رأیدهندگان معتقدند که تصمیم برای جنگ با ایران اشتباه بوده است، در حالی که تنها ۳۵ درصد از نحوه مدیریت ترامپ در پرونده ایران رضایت داشتند.
چین، ذینفع خاموش
مجله نیوزویک با در نظر گرفتن اینکه چین بدون شلیک حتی یک گلوله از جنگ سود برده است، ابعاد دیگری به این صحنه اضافه میکند.
پکن تصویر خود را به عنوان یک قدرت بینالمللی که خواستار گفتگو و احترام به حاکمیت کشورها است، تقویت کرده است، در مقابل ایالات متحده که به عنوان یک قدرت نظامی عجول و پرهزینه برای متحدانش به تصویر کشیده شده است.
هنری وانگ، رئیس «مرکز چین و جهانی شدن» در پکن، گفت که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران «یک سابقه بد بیسابقه ایجاد کرده و هشتاد سال از نظم جهانی را از هم گسیخته است.»
رایان هاس از موسسه بروکینگز نیز معتقد است که اختلافات پدید آمده بین واشنگتن و متحدان اروپایی و خلیج فارس آن «فضایی راحت را برای چین فراهم میکند تا نفوذ خود را تقویت کند.»
بنابراین، به نظر میرسد توافقی که ترامپ سعی داشت آن را به عنوان اوج یک پیروزی استراتژیک ارائه دهد، ممکن است به منبع جدیدی از چالشها تبدیل شود، زیرا مسائل اساسی که جنگ را شعلهور ساخت هنوز حل نشده باقی مانده است، در حالی که توانایی واشنگتن برای تحمیل شرایط خود در آزمایشی بیسابقه قرار گرفته است.
مشاهده خبر در جماران