جنگ علیه ایران و پایان دوران آمریکا در خاورمیانه

به گزارش جماران، «استیون کوک»، کارشناس آمریکایی، معتقد است که جنگ ایالات متحده آمریکا با ایران، محدودیت‌های نفوذ آمریکا در خاورمیانه را آشکار کرده و درخواست‌های فزاینده‌ای را در واشنگتن برای پایان دادن به حضور آمریکا در منطقه احیا کرده است. او می‌گوید که زمان آن فرا رسیده است که واشنگتن از نقش «ضامن امنیت» که برای دهه‌ها بر عهده داشت، کناره‌گیری کند.

کوک، پژوهشگر برجسته امور خاورمیانه در شورای روابط خارجی، در مقاله‌ای در مجله فارن پالیسی می‌گوید که عملیات نظامی‌ای که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با نام «خشم حماسی» علیه ایران آغاز کرد، با وجود اعلام پیروزی به شیوه معمول خود، هیچ دستاورد استراتژیک واقعی نداشته است.

این نویسنده اشاره می‌کند که مفاد تفاهم‌نامه اعلام شده بین واشنگتن و تهران، واقعیتی متفاوت را منعکس می‌کند؛ زیرا طرفین برای مذاکره درباره برنامه هسته‌ای ایران باز خواهند گشت و به ایران اجازه داده خواهد شد تا به مدت 60 روز نفت خود را تحت یک معافیت ویژه صادر کند، در حالی که آینده کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان در ابهام است.

او اضافه می‌کند که مقامات ایرانی تاکید می‌کنند که تضمین آزادی کشتیرانی از مدت توافق موقت فراتر نمی‌رود و تهران ممکن است بعداً عوارضی برای عبور کشتی‌ها وضع کند، که سوالات اساسی را درباره فایده جنگی که ایالات متحده آمریکا به راه انداخت، مطرح می‌کند.

کوک درباره هدف واقعی جنگ سوال می‌کند و معتقد است که آمریکایی‌ها و متحدان واشنگتن در منطقه و حتی خود ایرانی‌ها قبل از شروع درگیری نظامی که در 28 فوریه گذشته آغاز شد، در وضعیت بهتری قرار داشتند.

 

تسریع در خروج

او معتقد است که شکست ترامپ در ایران ممکن است به نتیجه‌ای کاملاً متفاوت از آنچه او اعلام کرده بود، منجر شود، یعنی تسریع خروج آمریکا از خاورمیانه. او توضیح می‌دهد که تعداد فزاینده‌ای از اعضای کنگره و مقامات فعلی و احتمالی دیگر تمایلی به اختصاص منابع سیاسی، نظامی و مالی هنگفت برای حفظ حضور آمریکا در منطقه ندارند.

این نویسنده به تجربه خروج انگلیس از خلیج فارس در اوایل دهه هفتاد قرن گذشته اشاره می‌کند، زمانی که لندن به دلیل بار سنگین امپراتوری رو به زوال، پایان حضور نظامی خود را «شرق سوئز» اعلام کرد تا پس از آن ایالات متحده به تدریج حضور نظامی خود را که پس از حمله عراق به کویت در سال 1990 به شدت گسترش یافت، آغاز کند.

اما به گفته کوک، نتایج پنج دهه گذشته امیدوارکننده نبوده است؛ زیرا واشنگتن در دستیابی به اهداف بزرگ اعلام شده خود، چه از طریق تأسیس یک کشور فلسطینی و چه از طریق بازسازی جامعه عراق یا تبدیل کشورهای منطقه به دموکراسی‌های باثبات، ناکام مانده است.

او اضافه می‌کند که جنگ با ایران به زنجیره شکست‌های قبلی آمریکا پیوسته است، که این امر خاورمیانه را به یک مسئله سیاسی بازنده در واشنگتن تبدیل کرده است، در حالی که توافق فزاینده‌ای بین احزاب دموکرات و جمهوری‌خواه بر ضرورت کاهش ارتباط آمریکا با منطقه وجود دارد.

این نویسنده همچنین اشاره می‌کند که تحولات در بازارهای انرژی نیز به تغییر محاسبات آمریکا کمک کرده است؛ زیرا دموکرات‌ها به سمت تسریع انتقال به انرژی پاک پیش می‌روند، در حالی که جمهوری‌خواهان درباره فایده ادامه تحمل بار حفاظت از خلیج فارس توسط ایالات متحده سوال می‌کنند.

استیون کوک پیش‌بینی می‌کند که حضور آمریکا به سطحی محدود کاهش یابد که به حضور دریایی در بحرین، یک ناو هواپیمابر که به نوبت در منطقه فعالیت می‌کند، و شاید یک بال هوایی در اردن محدود شود.

پایان  دکترین کارتر 

کوک پیش‌بینی می‌کند که حضور آمریکا به سطحی محدود کاهش یابد که به حضور دریایی در بحرین، یک ناو هواپیمابر که به نوبت در منطقه فعالیت می‌کند، و شاید یک بال هوایی در اردن محدود شود. او معتقد است که این تغییر عملاً به معنای پایان «دکترین کارتر» است که متعهد به حفاظت از جریان نفت از خلیج فارس بود، و پایان دوران آمریکا در خاورمیانه است.

اما در مورد متحدان واشنگتن، این نویسنده معتقد است که آنها مجبور خواهند شد اولویت‌های امنیتی خود را بازنگری کنند، در سایه نبود یک جایگزین بین‌المللی روشن، به خصوص که چین تمایلی به به ارث بردن نقش آمریکا ندارد، پس از اینکه درس‌های مداخلات پرهزینه آمریکا در منطقه را آموخته است.

کوک نتیجه می‌گیرد که ترامپ مرتکب خطای استراتژیکی شد که همه روسای جمهور قبلی آمریکا آن را رد کرده بودند، اما او اکنون فرصتی دارد تا تصمیمی بی‌سابقه بگیرد که عبارت است از خروج ایالات متحده از خاورمیانه، و متحدان منطقه‌ای خود را به حال خود بگذارد تا امنیت و آینده خود را مدیریت کنند.

 

مشاهده خبر در جماران