چرا از سرگیری کشتیرانی در تنگه هرمز با وجود توافقنامه صلح، هفتهها زمان میبرد؟
دادهها تاکید میکنند که بازگشایی تنگه هرمز در گرو عملیات پاکسازی دقیق و طولانیمدت خواهد بود که نیازمند هماهنگی بینالمللی گسترده بین نیروهای دریایی، شرکتهای کشتیرانی و بیمه است.
به گزارش جماران به نقل از فایننشال تایمز، توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز امیدهای فوری را برای کاهش بحران انرژی جهانی برانگیخت و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تأکید کرد که جریان نفت از هر دو طرف از سر گرفته خواهد شد. اما واقعیتهای پیچیده میدانی نشان میدهد که بازگشت به کشتیرانی به شکل عادی ممکن است بسیار دور از دسترس باشد.
تهدید فوریتر همچنان احتمال کار گذاشتن مینهای دریایی در یکی از حیاتیترین گذرگاههای تجارت جهانی است. با این حال، دهها کشتی در طول جنگ بدون ثبت هیچ حادثهای از این تنگه عبور کردهاند، که این سوال را مطرح میکند که این مینها چقدر گستردهاند، چقدر سریع میتوان آنها را کشف کرد و چگونه میتوان آنها را خنثی کرد.
برآوردهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که ایران زرادخانهای بالغ بر 5000 مین دریایی در اختیار دارد که شامل مدلهای ابتدایی شناور و مدلهای پیشرفته زیردریایی با سیستمهای حسگر متعدد میشود که عملیات کشف و خنثیسازی را پیچیده میکند.
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که نیروی دریایی آمریکا در حال آمادهسازی برای انجام عملیات گستردهای برای پاکسازی مینها است که شامل جستجو در هوا، سطح و عمق آب برای یافتن هرگونه مین احتمالی است که ممکن است در این گذرگاه حیاتی کار گذاشته شده باشد.
استراتژی آمریکا به طور فزایندهای بر پهپادها به عنوان ابزاری کلیدی در مبارزه با مینها متکی است، زیرا این پهپادها قابلیتهای پیشرفتهای برای نظارت بر اهداف و شناسایی موقعیت آنها بدون به خطر انداختن مستقیم کشتیهای سرنشیندار فراهم میکنند.
پیچیدگیهای فنی
در این راستا، نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا بیشتر مینروبهای سنتی کلاس «اونجر» خود را با کشتیهای جنگی ساحلی با بدنههای فولادی جایگزین کرده است که در خارج از مناطق مشکوک به مینگذاری باقی میمانند و به جای آنها بالگردها و پهپادهای تخصصی را برای جستجو و کشف میفرستند.
اما این رویکرد، با وجود پیشرفتهایش، پیچیدگیهای فنی را از بین نمیبرد، زیرا برآوردهای کارشناسان نشان میدهد که مینهای مدرن پیچیدهتر شده و توانایی بیشتری برای پنهان شدن دارند، از جمله نمونههایی که در کف دریا قرار دارند و با سیستمهای حسگر متعدد کار میکنند، یا مکانیسمهای انفجاری تاخیری دارند، که عملیات کشف و خنثیسازی آنها را به عملیاتی طاقتفرسا و زمانبر تبدیل میکند.
در همین راستا، اسکات ساویتز، مهندس ارشد و استاد در موسسه «رند» که قبلاً در فرماندهی جنگ مین نیروی دریایی کار میکرد، گفت: همانطور که به نظر میرسد، این کار بسیار خستهکننده است. اگر مینها در کف دریا قرار داشته باشند، باید آنها را از برآمدگیهای سنگی، آوارهای موجود در آبراههای شلوغ و بقایایی که در طول دههها یا قرنها در دریا ریخته شدهاند، تشخیص دهید.
ساویتز افزود که برخی از این مینها دارای «شمارندههای کشتی» هستند که میتوان آنها را تنظیم کرد تا پس از عبور تعداد مشخصی از کشتیها از نزدیکی آنها منفجر شوند، که میتواند خسارات زیادی به کاروانهای دریایی وارد کند، و برخی دیگر میتوانند صدای تجهیزات مینروبی اطراف خود را رصد کنند و به عمق بیشتری در زیر آب فرو روند تا از قطع زنجیرهایی که آنها را به کف دریا متصل میکند، جلوگیری کنند.
برای مقابله با مینها، نیروی دریایی آمریکا از پهپادهای زیر آبی استفاده میکند که با سونار جانبی برای نقشهبرداری از کف دریا برای شناسایی محل هر گونه مین کار میکنند. و اگر این امکان وجود نداشته باشد، این امر به یک رویارویی مستقیم و شخصی تبدیل میشود، زیرا تکنسینهای خنثیسازی مواد منفجره با استفاده از تجهیزات ویژه برای کاهش سر و صدا، حبابها و حتی اثر مغناطیسی، به سمت مین مشکوک غواصی میکنند، که یکی از خطرناکترین سناریوها است، اما ایده آن این است که بهتر است یک ملوان را در صورت انفجار مین از دست داد تا دو نفر.
بازگرداندن اعتماد
در موازات چالشهای نظامی، محدودیتهای عملیاتی و اقتصادی برجسته میشوند. فایننشال تایمز به نقل از رئیس بزرگترین شرکت اپراتور تانکرهای نفتی در جهان گزارش داد که مالکان کشتیها حداقل تا هفتهها عبور از تنگه را از سر نخواهند گرفت تا زمانی که از عملی شدن توافق آمریکا و ایران در عمل، و نه فقط یک اعلامیه سیاسی، اطمینان حاصل کنند.
جوتارو تامورا، مدیرعامل شرکت«میتسویی او.اس.کی. لاینز» تاکید کرد که شرکتهای کشتیرانی رویکرد محتاطانهای در پیش خواهند گرفت، با توجه به تجربیات قبلی که شکنندگی تلاشها برای بازگشایی گذرگاه را نشان داده است.
سازمان بینالمللی دریانوردی نیز نسبت به ادامه خطرات هشدار داد و تاکید کرد که در حال ارزیابی امکان از سرگیری ناوبری ایمن است، همزمان با تلاشها برای ایجاد گذرگاههای امن برای تخلیه صدها دریانورد که بیش از 100 روز است در خلیج فارس سرگردان هستند.
این تاخیر ابعاد جهانی پیدا میکند، با توجه به اهمیت استراتژیک تنگه هرمز که حدود یک پنجم عرضه انرژی جهانی، علاوه بر محمولههای گاز، غلات و کالاهای اساسی، از آن عبور میکند. از این رو، هرگونه بازگشت عجولانه بدون تضمینهای امنیتی کافی ممکن است تجارت بینالمللی را در معرض خطرات جدی قرار دهد.
دادهها تاکید میکنند که بازگشایی تنگه هرمز در گرو عملیات پاکسازی دقیق و طولانیمدت خواهد بود که نیازمند هماهنگی بینالمللی گسترده بین نیروهای دریایی، شرکتهای کشتیرانی و بیمه است. همچنین، برچیدن مینهای دریایی فوریترین عامل در تاخیر بازگرداندن اعتماد باقی خواهد ماند، که باعث میشود بازگشت کامل کشتیرانی به تنگه هرمز مسئله زمان باشد و ممکن است هفتهها طول بکشد تا یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان به فعالیت عادی خود بازگردد.
مشاهده خبر در جماران