چین میان آمریکا و روسیه ؛ آتشبس با واشنگتن و تقویت مشارکت اقتصادی با مسکو
در یک هفته دیپلماتیک استثنایی و در صحنهای نادر که نقشه توازنهای بینالمللی را بازترسیم میکند، پکن میزبان رهبران دو قدرت بزرگ نظامی جهان در فاصله چند روز بود.
به گزارش جماران ، الجزیره در گزارشی نوشت:در یک هفته دیپلماتیک استثنایی و در صحنهای نادر که نقشه توازنهای بینالمللی را بازترسیم میکند، پکن میزبان رهبران دو قدرت بزرگ نظامی جهان در فاصله چند روز بود. تنها چند روز پس از پایان نخستین سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به چین در ۹ سال گذشته، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روزهای ۱۹ تا ۲۰ می به پکن سفر کرد.
این توالی دیپلماتیک حساب شده، نشان دهنده تغییر بنیادین در جغرافیای سیاسی جهان است؛ زبرا که پکن به قطبی جذاب و غیرقابل چشم پوشی برای قدرتهای بزرگ تبدیل شده است؛ در حالی که استراتژی دقیقی را دنبال می کند که ترکیبی است از گشودگی عملگرایانه نسبت به واشنگتن و اتحاد استراتژیک ریشهدار با مسکو.
مرکز ثقل دیپلماتیک جدید
در پوشش رسانههای چینی از این سفرها، روزنامه گلوبال تایمز این همزمانی را رویدادی «بسیار نادر در دوران پس از جنگ سرد» توصیف کرده است.
این روزنامه به نقل از لی هایدونگ، استاد روابط بینالملل دانشگاه امور خارجه چین، نوشت: «توجه همزمان واشنگتن و مسکو به پکن در بازهای نزدیک به هم، دارای دلالت نمادین عمیقی است؛ زیرا اینکه یک کشور مقصد اصلی دو قدرت بزرگ در یک زمان باشد، به معنای لحظهای تاریخی و بسیار نمادین است.»
این موج دیپلماتیک شامل دیگر اعضای دائم شورای امنیت نیز شده است. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در دسامبر ۲۰۲۵ به چین سفر کرد و کیبر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، در ژانویه ۲۰۲۶ به پکن سفر کرد.
در نتیجه، لی به این روزنامه تأکید کرد: «در مسائل اساسی مانند بهبود اقتصادی، حکمرانی اقلیمی، جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای و امنیت منطقهای، هیچ دستور کار بینالمللی بزرگی بدون چین پیش نخواهد رفت.»
آتشبس حسابشده با واشنگتن
ترامپ دیدار خود از پکن را «موفقیتی بزرگ» و «فراموشنشدنی» توصیف کرد و به نقل از رسانههای بینالمللی که گلوبال تایمز نیز به آن اشاره کرد، بر این باور است که روابط با چین بهتر از هر زمان دیگری خواهد بود. این رسانه همچنین نتایج این سفر را برجسته کرده است.
بر اساس گزارش این روزنامه به نقل از شبکه «سیانان»، این تمجیدها و عبارات ستایشآمیز، شرایط مناسبی را برای اعلام آغاز عصری جدید از ثبات استراتژیک سازنده میان دو ابرقدرت فراهم کرد؛ عصری که بهجای رقابت خصمانه، بر همکاری و رقابت سازمانیافته تمرکز دارد.
در اظهاراتی که این روزنامه به نقل از گائو های، مدیر برنامه سیاست بینالملل مؤسسه ملی استراتژی جهانی، منتشر کرد، وی گفت: «هدف پکن لزوماً پر کردن شکاف اعتمادی نیست که یک دهه در نشستی سهروزه ادامه داشته، بلکه جلوگیری از تشدید ناخواسته تنشهاست.» او افزود: «هماهنگی دقیق و گفتوگوی شفاف برای حفظ ثبات بلندمدت ضروری است.»
شراکتی ریشهدار با مسکو
در مقابل، روزنامه «ژنمینریبائو» (خبرنامه خلق) چین در گزارشهای خود تأکید میکند که روابط چین و روسیه «در بهترین مرحله تاریخی خود» قرار دارد. این روزنامه به نقل از وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، آورده است که وی در یک کنفرانس خبری پیشین، روابط دوجانبه را با اقتباس از شعری از شاعر «دو فو» اینگونه توصیف کرد: «همچون کوهی استوار که بادها و بارانها آن را تکان نمیدهند.»
دیپلماسی سران کشورها «هدایت استراتژیک» روابط را فراهم میکند، زیرا روابط چین و روسه از سطح بالایی از اعتماد متقابل برخوردار است.
سفر پوتین همزمان با سیاُمین سالگرد مشارکت استراتژیک و بیستوپنجمین سالگرد پیمان همسایگی حسنه انجام میشود که این روزنامه آنرا پایگاه حقوقی مستحکم و نقطه عطف مهمی در تاریخ روابط توصیف کرده است.
در دو پیام جداگانه که به مناسبت دهمین نمایشگاه چین-روسیه مبادله شد، رئیسجمهور چین تأکید کرد که همکاری در عرصههای مختلف بهطور مداوم عمیقتر و مستحکمتر میشود و ثمرات فراوانی به همراه دارد. همتای روسی او نیز ابراز امیدواری کرد که این نمایشگاه افقهای جدیدی را برای همکاری دوجانبه بگشاید.
در همین زمینه، روزنامه «چاینا دیلی» تأکید میکند که دیپلماسی سران کشورها «هدایت استراتژیک» روابط را فراهم میکند، زیرا روابط چین و روسیه از سطح بالایی از اعتماد متقابل برخوردار است که باعث شده در برابر آشفتگیهای صحنه بینالملل مقاومت کند و به عاملی برای ثبات در نظام جهانی پس از جنگ تبدیل شود.
قواعد ثابت با مبنای اقتصادی
چین برای شانزدهمین سال متوالی، بزرگترین شریک تجاری روسیه محسوب میشود. حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۲۲۷.۹ میلیارد دلار رسید که برای سومین سال پیاپی از مرز ۲۰۰ میلیارد دلار فراتر رفت. همچنین، بر اساس دادههای منتشرشده توسط روزنامهٔ «ژِنمین ریبائو» به نقل از وزارت بازرگانی چین، حجم تجارت دوجانبه در چهار ماه نخست امسال به ۸۵.۲۴۱ میلیارد دلار بالغ گردید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۹.۷ درصد افزایش داشته است.
این روزنامه میافزاید که همکاری دو کشور به حوزههای انرژی، هوش مصنوعی، کشاورزی و فضا نیز گسترش یافته است. به عنوان نمونه، «لف زیلونی»، مدیر علمی مؤسسهٔ مطالعات فضایی روسیه، اظهار داشته که «ظرفیتهای عظیم همکاری در حوزه فضا، بهویژه در کاوش ماه و مطالعات خاک قمری، آشکار است».
همچنین «یلنا سردیوکووا»، نمایندهٔ دفتر بازرگانی روسیه، ابراز امیدواری کرده که «همکاری میان روسیه و چین متنوعتر شود و از یک تعامل تجاری ساده به همکاری در زمینهٔ تولید، زنجیرههای تأمین، همکاری فناورانه و سرمایهگذاری بلندمدت با منافع متقابل تبدیل گردد».
در مقابل، روزنامه «اکونومی چین» بر جنبههای همکاری عملگرایانه تأکید کرد و آن را نیروی محرک توسعه روابط پایدار چین و روسیه در شرایط پیچیده و متغیر محیط خارجی دانست. این روزنامه به تبادلات مردمی پس از اجرای معافیت متقابل روادید، «سال فرهنگی چین و روسیه ۲۰۲۵» و آغاز «سال آموزش چین و روسیه ۲۰۲۶» اشاره کرد که شتاب حرکت برای «انتقال دوستی از نسلی به نسل دیگر» را افزایش میدهد.
هماهنگی راهبردی جهانی
روزنامههای «ژنمین ژیبائو» (رنمین) و «چاینا دیلی» تأکید کردند که دو کشور بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت، «مسئولیت و مأموریتی بزرگ» در حفظ ثبات جهانی و پیشبردن نظام بینالملل به «سمتی عادلانهتر و منطقیتر» بر عهده دارند و «راسخانه متعهد به حفظ نظام بینالمللیاند که محور آن سازمان ملل متحد است» و در این راه، «نیرویی اصلی در مخالفت با هژمونی و در تقویت چندقطبیگرایی» به شمار میروند.
«چاینا دیلی» نوشت که رهبران دو کشور در سال ۲۰۲۵ سه بیانیهٔ مشترک دربارهٔ تعمیق روابط، تقویت ثبات راهبردی و حفظ اقتدار حقوق بینالملل صادر کردند. «گلوبال تایمز» به نقل از ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در کنفرانس خبری پس از مراسم روز پیروزی گفت: «همکاری میان کشورهایی همچون چین و روسیه بدون تردید یک عامل بازدارنده و تثبیتکننده» در امور جهانی است.
در همین زمینه، «لی هایدونگ» از اساتید دانشگاه در چین معتقد است که چهار قدرت بزرگی که اخیراً از پکن دیدار کردهاند، بهجز روسیه، «اگرچه اولویتها و مواضع متفاوتی دارند، اما در یک جهت مشترک هستند و آن این است که هیچکدام به دنبال قطع کامل ارتباط یا تقابل با چین نیستند» و «همه اذعان دارند که بازار چین غیرقابلجایگزین است، زیرا چین از نگاه آنها نیروی ثبات در جهانی است که روزبهروز بیثباتتر میشود».
روسیه و چین، «با روح دوستی پایدار و همسایگی خوب»، به «تزریق شتاب چینی-روسی» به سوی ساختن یک نظام چندقطبی عادلانه و منظم جهانی و جهانیسازی اقتصادی فراگیر و منصفانه ادامه خواهند داد.
همین روزنامه به نقل از «فنگ شائو لی»، مدیر مرکز مطالعات روسیه در دانشگاه شرق چین، آورده است که «وضعیت بینالمللی در حال تحولی عمیق است» و بر «ضرورت انعطافپذیری و پاسخگویی همکاری چین و روسیه به تغییرات، در عین پایبندی به اصول بنیادین خود» تأکید کرد.
به این ترتیب، گزارشهای مطبوعات چین تلاش میکنند مسیر روشنتری از روابط درهمتنیده و دیدارهای پیاپی میان گشایش محتاطانه نسبت به واشنگتن و تحکیم راهبردی با مسکو ترسیم کنند و بدینگونه نقش جهانی و محوریتر پکن را برجسته سازند.
اما دربارهٔ روزهای آینده و سفر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، گزارشها همنظرند که دو کشور «با روح دوستی پایدار و همسایگی خوب» به «تزریق شتاب چینی-روسی» در ساختن یک نظام چندقطبی عادلانه و منظم جهانی و جهانیسازی اقتصادی فراگیر و منصفانه ادامه خواهند داد و از طریق اجرای چهار ابتکار جهانی -توسعه، امنیت، تمدن و حکمرانی- برای پیشبرد ساختن اجتماع آیندهٔ مشترک بشریت تلاش خواهند کرد.
مشاهده خبر در جماران