یک گزارش در گاردین به بررسی تاثیرات مخرب زیست محیطی جام جهانی آمریکا پرداخت.
جماران ورزشی؛ نشریه انگلیسی گاردین به بررسی میزان آلایندگی قابل تولید در جامجهانی ۲۰۲۶ پرداخت. این نشریه معتقد است که جامجهانی پیشرو، آلایندهترین جامجهانی تاریخ خواهد بود. گاردین مینویسد: جام جهانی ۲۰۲۲ نتوانست به وعدههای زیستمحیطی خود عمل کند. از انتشار گازهای ناشی از سفرهای هوایی گرفته تا خطرات ناشی از گرما، به نظر میرسد جام جهانی ۲۰۲۶ حتی بدتر باشد. طرفداران فوتبال بهطور فزایندهای با نگرانی به روند آمادهسازی برای جام جهانی ۲۰۲۶ نگاه میکنند. محبوبترین رویداد ورزشی جهان با حاشیههای فراوانی روبهرو است؛ از قیمتهای سرسامآور بلیتها گرفته تا بحث درباره حضور ایران در شرایطی که رئیسجمهور یکی از کشورهای میزبان تهدیدهایی علیه آن مطرح کرده و همچنین احتمال نقشآفرینی اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) در کنترل این رویداد. اما در میان این جنجالهای سیاسی، مسئلهای بسیار مهمتر کمتر دیده میشود: نقش چشمگیر این تورنمنت در تشدید تغییرات اقلیمی.
جام جهانی ۲۰۲۶ نهتنها یکی از سیاسیترین تورنمنتهای تاریخ مدرن به شمار میرود، بلکه احتمالاً آلایندهترین جام جهانی تاریخ نیز خواهد بود. برآورد دانشمندان نشان میدهد این رقابتها ممکن است حدود ۹ میلیون تن دیاکسید کربن معادل تولید کند؛ رقمی تقریباً دو برابر میانگین تاریخی جامهای جهانی. بخش عمده این آلودگی مربوط به سفرهای هوایی است که حدود ۷.۷ میلیون تن از این میزان را تشکیل میدهد؛ بیش از چهار برابر میانگین تورنمنتهای برگزارشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲. در بدترین سناریو، این عدد حتی ممکن است به ۱۳.۷ میلیون تن CO₂ برسد. یکی از دلایل اصلی این وضعیت تصمیمهای خود فیفا است. این نهاد تعداد تیمهای شرکتکننده را از ۳۲ به ۴۸ تیم افزایش داده و همچنین سه کشور بسیار گسترده از نظر جغرافیایی (آمریکا، کانادا و مکزیک) را بهعنوان میزبان انتخاب کرده است. فاصلههای طولانی میان شهرها باعث میشود استفاده از وسایل حملونقل کمکربن مانند قطار عملاً دشوار باشد.
برخی ممکن است بگویند ۹ میلیون تن انتشار کربن در مقایسه با ۵.۹ میلیارد تن CO₂ که آمریکا تنها در سال ۲۰۲۵ تولید کرده رقم کوچکی است. اما منتقدان معتقدند پذیرش چنین وضعیتی نمونهای از «سبزشویی» (Greenwashing) است؛ یعنی ادعای حمایت از محیطزیست بدون اجرای اقدامات واقعی.به گفته منتقدان، فیفا سابقه طولانی در چنین رفتارهایی دارد. نمونه بارز آن جام جهانی ۲۰۲۲ قطر است. پیش از آن مسابقات، جیانی اینفانتینو رئیس فیفا از هواداران خواسته بود با «کارت سبز برای سیاره زمین» از محیطزیست حمایت کنند و پیامهایی درباره حفاظت از زمین منتشر کنند؛ در حالی که هدف اعلامی فیفا برگزاری جام جهانی «کربنخنثی» بود.
در عمل اما جام جهانی قطر به گفته منتقدان «یک بمب کربنی در قالب یک رویداد ورزشی» بود. این مسابقات به بیش از هزار پرواز روزانه نیاز داشت، از سیستمهای پرمصرف نمکزدایی آب استفاده میکرد و به طرحهای جبران کربن مشکوک متکی بود. حتی بذر چمن ورزشگاهها با هواپیماهای کنترلشده از آمریکای شمالی به قطر منتقل شد. به گفته برخی پژوهشگران، جام جهانی ۲۰۲۶ ممکن است حتی بدتر باشد. تیم والترز، پژوهشگر حوزه ورزش، استدلال میکند با توجه به تأثیرات انتشار گازهای گلخانهای بر مرگومیر زودرس، این تورنمنت میتواند «مرگبارترین رویداد ورزشی تاریخ» باشد. برنامه سفر برخی تیمها نیز نشاندهنده ابعاد مشکل است. برای مثال تیم بوسنی و هرزگوین باید بیش از ۵ هزار کیلومتر بین شهرهای تورنتو، لسآنجلس و سیاتل سفر کند و کمپ تمرینی آنها در سالـتلیکسیتی است.
الجزایر نیز حدود ۴۸۰۰ کیلومتر بین کانزاسسیتی و سانفرانسیسکو رفتوآمد خواهد داشت و جمهوری چک باید از گوادالاخارا به آتلانتا و سپس مکزیکوسیتی سفر کند. در کنار این موارد، قراردادهای تجاری نیز مورد انتقاد قرار گرفتهاند. در سال ۲۰۲۴ فیفا قراردادی چهار ساله با آرامکو، شرکت نفتی دولتی عربستان، امضا کرد؛ شرکتی که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گازهای گلخانهای در جهان محسوب میشود و بیش از ۴ درصد از کل انتشار جهانی از سال ۱۹۶۵ به آن نسبت داده میشود.
بیش از ۱۰۰ فوتبالیست حرفهای زن با امضای نامهای این همکاری را محکوم کردند. جسی فلمینگ کاپیتان تیم ملی کانادا گفت: «آرامکو یکی از بزرگترین آلایندههای سیارهای است که خانه همه ماست. با پذیرش این اسپانسر، فیفا پول را بر امنیت زنان و سلامت سیاره ترجیح داده است.» در همین حال، گرمای شدید ناشی از تغییرات اقلیمی نیز میتواند امنیت بازیکنان را به خطر بیندازد. اداره ملی هواشناسی آمریکا هشدار داده است که در زمان برگزاری مسابقات، تمام مناطق آمریکا دمایی بالاتر از میانگین تاریخی خواهند داشت. تحلیل گاردین نشان میدهد سطح بالای گرما و رطوبت ممکن است عملکرد تیمها را تحت تأثیر قرار دهد. بر اساس شاخص WBGT (که دما، تابش خورشید، رطوبت و سرعت باد را اندازهگیری میکند)، ۲۶ مسابقه ممکن است در شرایطی برگزار شوند که نیاز به وقفههای خنکسازی داشته باشند.مطالعهای دانشگاهی حتی هشدار داده که ۱۴ شهر از ۱۶ شهر میزبان احتمالاً در ماههای ژوئن و ژوئیه به میانگین بیش از ۲۸ درجه WBGT خواهند رسید؛ سطحی که اتحادیه جهانی بازیکنان فوتبال (Fifpro) معتقد است ممکن است تعلیق مسابقه را ضروری کند.
البته فیفا اقداماتی برای کاهش خطر گرما اعلام کرده است؛ از جمله برگزاری بسیاری از بازیها در ساعات عصر و همچنین وقفههای سهدقیقهای در هر نیمه. با این حال، شبکههای تلویزیونی اجازه دارند بیش از دو دقیقه از این وقفهها را به تبلیغات اختصاص دهند. منتقدان میگویند فیفا در تبلیغات خود به مسئله تغییرات اقلیمی اشاره میکند، اما در عمل اقدام جدی انجام نمیدهد. به گفته گاردین: «کارت سبز برای سیاره زمین؟ بیشتر شبیه یک بیاعتنایی آشکار است.»
مشاهده خبر در جماران
