اثر مرگبار جنگ؛ چگونه اورانیوم به کودکان عراقی رسید؟

به گزارش جماران به نقل از الجزیره، پس از پایان جنگ ها و خاموش شدن صدای اسلحه ها، نوع دیگری از رنج آغاز می شود که اثر محیطی فعالیت نظامی است که نه تنها در بین جمعیت حاضر در جنگ ظاهر می شود، بلکه ممکن است به نسل های آینده نیز منتقل شود، و این همان چیزی است که توسط یک مطالعه اخیر در عراق فاش شد، که به خطر آلودگی اورانیومی که از زنان باردار به جنین داخل شکم آنها منتقل می شود، می پردازد.

عراق  در جریان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ و نبردهای خشونت آمیز بعدی در شهرهایی مانند الانبار و فلوجه شاهد استفاده مکرر از اورانیوم ضعیف شده  بود. در محیط های تحت تاثیر جنگ، انسان می تواند از طریق استنشاق گرد و غبار آلوده، مصرف آب یا غذای آلوده یا دست زدن به مواد آلوده در معرض این ماده قرار گیرد.

مطالعات قبلی که برخی از آنها توسط شبکه الجزیره پوشش داده شده بود، آلودگی اورانیوم را در مناطقی که شاهد فعالیت شدید نظامی بودند و تجمع این عنصر در خون ساکنان این مناطق و همچنین افزایش میزان ناهنجاری های مادرزادی و سرطان مرتبط دانستند، اما مطالعه جدید منتشر شده در مجله Radiation Physics and Chemistry اولین ورود این عنصر مادرزادی به جفت مادران رصد کرده است.

 

محققان چگونه اورانیوم را در جفت تشخیص دادند؟

این نوع مطالعه که موضوع آن زنان باردار است، دارای روش‌های خاصی است که به دلیل ترس از تأثیرات منفی بر جنین، از انجام مستقیم آن در دوران بارداری جلوگیری می‌کند. بنابراین، این مطالعه که توسط دو محقق از دانشگاه بغداد و با همکاری محققی از دانشگاه علوم مالزی انجام شد، هدف خود را در جفت پسدا کرد که 60 نمونه پس از تولد از آن جمع‌آوری شد که 30 نمونه از مناطق پرخطر انبار که مناطق مشکوک به آلوده بودن به اورانیوم ضعیف شده هستند و 30 نمونه از بغداد به عنوان مجموعه ای برای مقایسه، جمع‌آوری شد.  غلظت اورانیوم با استفاده از یک تکنیک هسته ای دقیق به نام آشکارساز مسیر هسته ای حالت جامد CR-39 اندازه گیری شد.

این فناوری بر اساس یک اصل ساده استوار است و آن این است که «وقتی ذرات آلفای موجود در اورانیوم از یک ماده آلوده ساطع می‌شوند، آثار میکروسکوپی کوچکی در داخل یک ماده جامد حساس به جا می‌گذارند که به عنوان «ردیاب مسیر» شناخته می‌شود. آشکارساز مورد استفاده محققان در این مطالعه، یک ماده پلاستیکی شفاف به نام «CR-39» است که به دلیل حساسیت بالای آن به ذرات آلفا، یکی از پرکاربردترین مواد در سطح جهان در این زمینه است.

مراحل تشخیص با خشک کردن نمونه جفت شروع می شود، سپس آشکارساز  CR-39  در مجاورت آن یا نزدیک به آن قرار می گیرد. اگر نمونه حاوی اورانیوم باشد، ذرات آلفای ساطع شده از آن به آشکارساز نفوذ کرده و مسیرهای نامرئی را ترک می کنند. سپس آشکارساز در یک محلول شیمیایی مانند «هیدروکسید سدیم» یا آنچه به عنوان «سودا سوزآور» شناخته می شود غوطه ور می شود تا مسیرهای میکروسکوپی را گسترش دهد. سپس این مسیرها با استفاده از میکروسکوپ نوری یا الکترونیکی آماده می شوند و چگالی مسیرها به صورت ریاضی به غلظت اورانیوم در نمونه تبدیل می شود. 

 

محققین چه چیزی پیدا کردند؟

با استفاده از این روش، محققان دریافتند که غلظت اورانیوم در جفت در زنان در مناطق پرخطر الانبار به طور قابل توجهی بالاتر بود و غلظت آن به 2.23 میکروگرم بر کیلوگرم در مقایسه با 1.21 میکروگرم بر کیلوگرم رسید.

سپس محققان به مرحله دوم رفتند، که تلاشی برای پیوند دادن این نتایج به مشکلات فعلی و گذشته است که مادران از آن رنج می‌بردند. آنها رابطه ای بین مواردی که از افزایش غلظت اورانیوم در جفت رنج می بردند و افزایش خطر زایمان زودرس پیدا کردند که می توان با این واقعیت توضیح داد که اورانیوم باعث ایجاد استرس شیمیایی و تشعشعی بر روی سلول های جفت می شود که باعث کاهش کارایی آنها در حمایت از رشد جنین می شود. نتیجه تولد زودرس کودک - یعنی قبل از اتمام هفته 37 بارداری - بود و این با عوارضی برای نوزادان مانند مشکلات تنفسی یا تاخیر در رشد همراه است.

محققان همچنین  ارتباط مثبت بین غلظت اورانیوم در جفت و تعداد کودکانی که مادر قبلاً از دست داده یافتند، به این معنی که مادرانی که در بارداری فعلی خود در معرض سطوح بالاتر اورانیوم قرار داشتند اغلب با تولد یا مرگ فرزندان قبلی خود با مشکلاتی مواجه بودند.

 

جدید است یا قدیمی؟

یک سوال مهم در مورد چگونگی رسیدن اورانیوم به جفت مادر باقی می ماند و آیا این مربوط به تماس اخیر با اورانیوم یا قرار گرفتن در معرض قدیمی است که اثرات آن اخیراً ظاهر شده است؟

این سوال برای الجزیره نت توسط دکتر آرون اسپچت، استاد کالج بهداشت و علوم انسانی در دانشگاه پردو در آمریکا، که در مطالعه قبلی شرکت‌کننده بود، برای شبکه الجزیره پاسخ داده شده است. این مطاله میزان اورانیوم در استخوان های عراقی ها را با استفاده از یک فناوری انقلابی که برای نخستین بار در پژوهش های انسانی مورد استفاده قرار می گیرد نشان داد.

آرون می‌گوید: «وجود اورانیوم در جفت نشان می‌دهد که این ماده یا اخیراً از محیط وارد بدن شده است یا از ذخایر داخلی قدیمی (استخوان‌ها) دوباره توزیع شده است.»

او توضیح می‌دهد که استخوان‌ها انباری طولانی‌مدت برای عناصر سنگینی مانند اورانیوم هستند و در دوران بارداری بازسازی استخوان فعال برای تامین نیاز جنین به کلسیم و مواد معدنی اتفاق می‌افتد و این فرآیند ممکن است منجر به آزاد شدن اورانیوم ذخیره شده در استخوان‌ها در گردش خون شود که یافتن آن در بافت جفت را توضیح می‌دهد.

این احتمال وجود دارد که گزینه جابه‌جایی از انبار استخوان محتمل‌ترین باشد، به‌ویژه که این مطالعه نشان داد که مادرانی که در معرض میزان بالاتر اورانیوم بودند در گذشته با مشکلاتی از جمله مرگ نوزاد مواجه شده‌اند، به این معنی که آنها از مواجهه قبلی که باعث ذخیره اورانیوم در استخوان‌ها و آزاد شدن اورانیوم در دوران بارداری شده بود، رنج می‌بردند.

اگرچه جفت به عنوان یک سد جزئی در برابر برخی سموم عمل می کند، اما مانع نفوذ ناپذیری در برابر فلزات سنگین نیست، بنابراین اگر اورانیوم در آن اندازه گیری شود، احتمالاً جنین تا حدی در معرض آن قرار می گیرد، حتی اگر کمتر از غلظت مادر باشد، همانطور که اسپچت تأیید می کند.

آرون در مورد دلایل انتخاب جفت برای مطالعه قرار گرفتن زنان باردار در معرض اورانیوم، و نه خون یا استخوان، می‌گوید: «هیچ ابزار ایده‌آل واحدی وجود ندارد، بلکه هر بافت بسته به سؤال تحقیق، نقش متفاوتی دارد.

وی افزود: جفت به طور گسترده در تحقیقات برای مطالعاتی که زنان باردار را هدف قرار می دهد استفاده می شود، زیرا پس از تولد در دسترس است و آسیبی به مادر یا جنین وارد نمی کند، در حالی که خون برای مطالعه مواجهه کوتاه مدت با عنصر آلوده مناسب است و استخوان ها برای ارزیابی مواجهه تجمعی مزمن بهترین مورد هستند.

 

مشاهده خبر در جماران