اردوغان در عربستان به دنبال چیست؟

به گزارش جماران به نقل از الجزیره،  رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اولین سفر خارجی خود در سال ۲۰۲۶ را با یک سفر دیپلماتیک که شامل عربستان سعودی، امروز سه شنبه، و مصر، در روز چهارشنبه است، آغاز می کند، این در چارچوب اقدامی است که نشان دهنده شتاب سیاست خارجی ترکیه و ادامه ابتکارات «قرن ترکیه» است.

این سفر بر پرونده های صلح و ثبات منطقه ای و همکاری دوجانبه، در میان تحولات سریعی که منطقه شاهد آن است، متمرکز است و این امر به این دو سفر اهمیت ویژه ای در سطح روابط دوجانبه می بخشد و موقعیت ترکیه را در توازن منطقه ای تقویت می کند.

به گفته منابع رسمی ترکیه، این سفر تعدادی از مسائل منطقه ای، از جمله تحولات اوضاع در فلسطین -از جمله تحولات اوضاع انسانی در نوار غزه- و رایزنی در مورد «شورای صلح» و پرونده سوریه، علاوه بر زمینه های همکاری دوجانبه در بخش های اقتصادی و سرمایه گذاری را مورد بحث و بررسی قرار می دهد.

 اردوغان را در این سفر هیئتی متشکل از تعدادی از وزرا و بازرگانان برجسته ترکیه همراهی می کنند که انتظار می رود در هر دو مجمع تجاری ترکیه و عربستان سعودی در ریاض و مجمع تجاری ترکیه و مصر در قاهره شرکت کنند.

همکاری اقتصادی

همکاری اقتصادی در صدر دستور کار سفر رئیس جمهور ترکیه به ریاض قرار دارد، زیرا دو کشور به دنبال ارتقای روابط تجاری و سرمایه گذاری به سطوح بالاتر هستند.

در این زمینه، هاشم سونگو، رئیس «شورای تجاری ترکیه و عربستان سعودی» وابسته به شورای روابط اقتصادی خارجی به خبرگزاری آناتولی گفت که این سفر نشانگر روشنی از اراده سیاسی دو کشور برای گسترش دامنه همکاری های دوجانبه، به ویژه در زمینه های اقتصادی است.

سونگو توضیح داد که از مهمترین اهداف این سفر عبارتند از:

انعقاد توافقنامه های جدید.

افزایش حجم مبادلات تجاری.

تقویت سرمایه گذاری های متقابل.

تعمیق مشارکت بین بخش های تجاری ترکیه و عربستان سعودی.

سونگو خاطرنشان کرد که «چشم انداز 2030 عربستان سعودی» به طور گسترده با قابلیت های صنعتی، مهندسی و فناوری که ترکیه از آن برخوردار است، ادغام می شود و این امر این سفر را به فرصتی ملموس برای ایجاد پروژه های استراتژیک مشترک تبدیل می کند.

بر اساس داده های رسمی ترکیه، حجم مبادلات تجاری بین دو کشور در سال 2024 حدود 8 میلیارد دلار بوده و صادرات ترکیه به بازار عربستان سعودی در سال 2025 از مرز 3 میلیارد دلار فراتر رفته است.

دو طرف امیدوارند که با توجه به رشد مشارکت های اقتصادی و گسترش زمینه های همکاری،این رقم را در بلندمدت به 30 میلیارد دلار افزایش دهند.

همچنین آنکارا به تشویق شرکت های خود برای استفاده از فرصت های سرمایه گذاری موجود در پروژه های بزرگ عربستان سعودی مانند «نئوم»، «القدیه»، «دریای سرخ» و «العلا» ادامه می دهد که زمینه های گسترده ای را برای همکاری در زمینه های پیمانکاری، مهندسی و فناوری های پیشرفته فراهم می کند، که این امر فرصت های ایجاد مشارکت های بلندمدت مبتنی بر منافع متقابل و پایداری اقتصادی را تقویت می کند.

 

همکاری دفاعی

رسانه‌های ترکیه گزارش دادند که دستور کار این مذاکرات می‌تواند شامل بررسی چشم‌اندازهای همکاری دفاعی سه جانبه بین ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، علاوه بر ابتکارات منطقه‌ای با هدف حمایت از ثبات، از جمله سازوکارهای پیشنهادی برای بازسازی غزه و سوریه باشد.

انتظار می‌رود این سفر با امضای تعدادی توافقنامه همکاری، به ویژه در زمینه‌های صنایع دفاعی و انرژی، که در اولویت‌های مذاکرات رسمی قرار دارند، به اوج خود برسد.

سفر اردوغان به عربستان سعودی در اواسط سال ۲۰۲۳ شاهد امضای توافقنامه‌ای برای تامین هواپیماهای بدون سرنشین از نوع «بیرقدار آکینجی» به ریاض بود که بزرگترین قرارداد صادرات دفاعی در تاریخ ترکیه به شمار می‌رود و شامل بندهایی برای همکاری در انتقال فناوری و تولید مشترک بود.

 

مشارکت واقع‌بینانه

در این زمینه، داملا تاشکن، کارشناس روابط بین‌الملل، می‌گوید که سفر اردوغان به عربستان سعودی یک گام دیپلماتیک بسیار مهم است که نشان‌دهنده تحولی کیفی در مسیر روابط دوجانبه است و نشانگر مرحله جدیدی است که از دیدگاه رقابتی سنتی فراتر می‌رود و به سمت ایجاد یک مشارکت استراتژیک جامع بین دو کشور می‌رود.

تاشکن به الجزیره نت می‌گوید که این سفر نه تنها بیانگر تقویت همکاری است، بلکه نمادی از اراده منطقه‌ای مستقل برای شکل‌دهی به آینده منطقه به دور از دخالت قدرت‌های خارجی است و اشاره می‌کند که آنکارا و ریاض اکنون به زبان «چشم‌انداز مشترک و سرنوشت مشترک» صحبت می‌کنند، نه به زبان «تاریخ اختلافات».

وی خاطرنشان کرد که مرحله عادی‌سازی روابط بین دو طرف از طریق همکاری ملموس در زمینه‌های اقتصاد و امنیت تعمیق یافته است و همسویی «چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی» با توانمندی‌های دفاعی و فناوری ترکیه، زمینه را برای پروژه‌های استراتژیک، مانند توافق شرکت ترکیه‌ای «بایکار» برای تولید هواپیماهای بدون سرنشین در عربستان سعودی فراهم کرده است که آن را نقطه عطفی در تثبیت اعتماد نهادی دانست.

وی همچنین اشاره کرد که مواضع آنکارا و ریاض در قبال پرونده‌های حساسی مانند غزه، سوریه، یمن، سودان و حتی ایران و آذربایجان به یکدیگر نزدیک‌تر شده است، که این امر بر شکل‌گیری یک معادله منطقه‌ای جدید به رهبری خود کشورهای منطقه، بدون نیاز به قیمومیت خارجی تاکید می‌کند.

تاشکن در پایان گفت که سفر اردوغان تجسم واقعی سیاست خارجی چند بعدی و نتیجه‌محور ترکیه است و این نوع مشارکت‌های واقع‌بینانه مبتنی بر منافع متقابل، راه را برای ائتلاف‌های فراگیرتر و باثبات‌تر در خاورمیانه هموار می‌کند و قادر به برقراری صلح و تعریف مجدد مفاهیم امنیت منطقه‌ای در سایه نظام جهانی متغیر است.

 

موقعیت‌یابی ترکیه

از سوی دیگر، مراد تورال، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که سفر رئیس جمهور ترکیه به کشورهای عربی نشان دهنده یک تحول استراتژیک در سیاست خارجی ترکیه است که مسیر از سرگیری روابط با پایتخت‌های عربی را پس از سال‌ها دوری تقویت می‌کند.

تورال به الجزیره نت گفت که این سفر نقطه عطفی در تثبیت مشارکت چند بعدی بین آنکارا، ریاض و قاهره در سایه تلاقی منافع سیاسی و اقتصادی بین طرفین و تلاش آنها برای قرار گرفتن در خارج از قطب‌بندی‌های منطقه‌ای سنتی است.

وی اشاره کرد که این دیدار در زمانی انجام می‌شود که شاهد تحرکات دیپلماتیک گسترده در پرونده‌های غزه، سوریه، سودان و یمن و کاهش اتکا به چترهای امنیتی بین‌المللی هستیم که این امر زمینه را برای ایفای نقش موثرتر ترکیه و عربستان سعودی و همچنین ترکیه و مصر در مهندسی توازن‌های منطقه فراهم می‌کند.

وی در پایان گفت که موفقیت این سفر در دستیابی به تفاهم‌های عملی می‌تواند پایه‌های یک ائتلاف منطقه‌ای انعطاف‌پذیر، مبتنی بر منافع و یکپارچگی را بنا نهد و نقش ترکیه را به عنوان یک بازیگر محوری و شریک قابل اعتماد در محیط عربی خود احیا کند.

 

مشاهده خبر در جماران