پایگاه اطلاعرسانی جماران - حسین شاکری - در حالی که انتخابات ریاست جمهوری در مصر آغاز شده و انتظار میرود با انتخاب ژنرال عبدالفتاح السیسی دوباره رهبری نظامی در این کشور را احیا کند، آریل دورفمن، نویسنده و روشنفکر شیلیایی تعدادی از مشابهتهای مشکلآفرینی را میان رسیدن به قدرت السیسی با ظهور قدرت نظامی دیگر در شیلی یعنی به قدرت رسیدن ژنرال آگوستو پینوشه برشمرده است.
دورفمن در گفتوگویی گفته است، «نخستین مشابهت این است که شما یک دولت منتخب مردمی داشتهاید و نظامیانی که آن را سرنگون کردند؛ و یک بار دیگر سانسور، بار دیگر شکنجه مردم در زندان و بار دیگر دروغ و تزویر.»
وی ادامه داد، «حتی این حقیقت نیز وجود دارد که السیسی درست همانند پینوشه عینک آفتابی دارد که از درون آن به همه کس خیره میشود.»
ژنرال السیسی رهبر و چهره شناخته شده کودتای نظامی که محمد مرسی، از حزب اخوانالمسلمین، آخرین رییس جمهور مصر را در ماه جولای گذشته از قدرت برمار کرد.
6 ماه پس از کودتا در ماه آگوست، در حالی پلیس در تلاش بود تا حامیان مرسی در دو میدان قاهره را بیرون کند، تنها در یک روز دستکم 638 تن، و یا به طور احتمالی 2600 تن کشته شدند. گفته میشود 4000 تن دیگر نیز مجروح شدهاند. در ماه مارس 529 تن از حامیان اخوانالمسلمین بازداشتشدگان در این اعتراضات ضدکودتا با ادعای حمله به پلیس به اعدام محکوم شدند.
دورفمن میگوید، «بسیار دردآور است که به طرز ترسناکی تاریخ خود را تکرار میکند؛ این که یک بار دیگر تجربهای دموکراتیک که بسیار با اهمیت است، به دست نظامیان غیرمنتخب به سرانجامی تلخ دچار میشود.»
دورفمن در دوران ریاست جمهوری سالوادور آلنده در شیلی که در سال 1973 پینوشه علیه آن کودتا کرد، مشاور فرهنگی بوده است. آنتخاب آلنده در آن سالها بسیار بحثبراگیز شده بود زیرا نخستین و تنها انتخابات دموکراتیک بود که دولتی سوسیالیت را بر سر کار آورد. در آن زمان ریچارد نیکسون، رییس جمهور وقت امریکا ابراز نگرانی کرده بود که شیلی شیلی به پایگاهی برای فیدل کاسترو، رهبر کوبا بدل شود؛ کوبایی که نخستین موج دولتهای چپگرا در امریکای جنوبی محسوب میشود.
چهار دهه پس از آن رخداد در شیلی، به قدرت رسیدن محمد مرسی در مصر نیز بحثبرانگیز شد زیرا، وی ارتباط تنگاتنگی با اخوانالمسلمین داشت؛ گروهی اسلامی که برای دههها حکومت حسنی مبارک، دیکتاتور پیشین این کشور غیرقانونی اعلام شده بود.
حتی با وجود این که مرسی به طور مشروع و قانونی انتخاب شده بود، ریاست جمهوری او موجب شکافهای در جامعه مصر، بهویژه در میان طبقه متوسط سکولار کشور شد. منتقدان مرسی مدعی شده بودند که وی با انحصاری کردن قدرت در تلاش است تا مخالفان را از میان بهدر کند. برخی فعالان سیاسی نی مدعی شدند که حقوق بشر در این کشور آفریقای شمالی در حقیقت بدتر شده بود.
دورفمن میگوید، «من به هیچ وجه هواخواه اخوانالمسلمین نیستم با این وجود آنها از سوی مردم مصر انتخاب شده بودند. و اگر کسی منتخبی از درون آن را دوست نمیداشت، باید در انتخابات بعدی به او رای نمیداد. این یک راه دموکراتیک و مردمی است.»
وی افزود، «اگر اشتباهات و نواقصی در دموکراسی وجود دارد، پایخ به آنها مردمسالاری بیشتر است و نه مردمسالاری کمتر؛ نه سرکوب بیشتر بلکه فشار کمتر؛ نه آزادی کمتر بلکه آزادی بیشتر.»
دورفمن معتقد است که تشابهات میان مصر امروز و شیلی 4 دهه پیش با نحوه سرکوبگری هر دو به دست رژیم نظامی پایان نمییابد. در حقیقت دورفمن این حقیقت را پیش میکشد که شیلی میتوانست الگو و نقشه راهای برای مصر باشد در جهت رسیدن به دموکراسی.
این نویسنده شیلیایی اظهار داشت، «ما خودمان در شیلی رابطهای که لازم است را با کسانی که تفکرات دموکراتیک داشتند اما مخالف ما بودند برقرار نکردیم. و مرسی و نیز اخوانالمسلمین به طور مسلم هر کاری را انجام دادهاند تا بتوانند کسانی با تفکرات دیگر را به کنار بگذارند؛ و این جفاکاری بهنظ میرسد.»
بر پایه گزارشها 15 سال به طول انجامید تا مخالفان ژنرال پینوشه بتوانند متحد شوند اما در نهایت این اتفاق رخ داد و همهپرسی ملی شکل گرفت.
رایگیری 5 اکتبر سال 1988 میلادی برگزار شد تا نظر مردم شنیده شود درباره این که آیا پینوشه میتواند برای 8 سال دیگر حکومت خود را ادامه دهد یا نه: طرف «نه گویان» پیروز شدند و حکومت پینوشه پایان یافت.
دورفمن میگوید مصریان مخالف حکومت نظامیان لازم است تا فعالیتهای متحد مشابهی را شکل دهند.
وی اظهار داشت، «تناه راه حل که من میبینم این است که تمامی نیروهایی که خواهان دموکراسی در مصر هستند، از هر تفکری که هستند، تمامی کسانی که طرفدار اخوانالمسلمین هستند و آنهایی در گذشته مخالف مرسی بودهاند باید گردهم آیند و متحد شوند.»
این نویسنده و متفکر امریکای جنوبی تصریح کرد، «اگر شما ائتلافی بزرگ از مردمی داشته باشید که میخواهند چیزی اتفاق بیافتد، بنابراین در نهایت ... میتوانید دیکتاتوری را از راههای غیرخشونتآمیز شکست دهید.»
منبع: CBC کانادا