پایگاه اطلاعرسانی جماران - یک مقام مهم فعال در یکی از مهمترین مراکز مطالعاتی واشنگتن که قبل از آن از مقامهای عالیرتبه کاخ سفید بوده است و خبرگی و چیرگی بسیاری در امور خاورمیانه و منازعات فلسطین و اسرائیل دارد، در گفتوگو با روزنامه النهار لبنان درباره آن چه در اوکراین و سوریه میگذرد، گفت: «آیا آن چه در اوکراین رخ میدهد باعث میشود تا سوریه سرسختی بیشتری از خود نشان دهد یا این که ممکن است اتفاقاتی عکس آن رخ دهد و یا این که آیا ایران با این اتفاق سرسختتر خواهد شد و پوتین به سمتی حرکت خواهد کرد تا گفتوگوهای 1+5 با ایران بشکست بینجامد، هیچ اطلاعاتی در این زمینه ندارم و برای همین نمیتوانیم به هیچ کدام از این سوالها پاسخ روشن و نهایی بدهم.»
او درباره مذاکرات فلسطینیان و رژیم صهیونیستی که چند ماهی است جریان دارد، نیز گفت: «جان کری، وزیر امور خارجه امریکا همه تلاش خود را میکند تا کاری در این زمینه انجام دهد و به هر ترتیبی شده دستآوردی در این زمینه به دست آورد. اما آیا رئیس جمهور اوباما هم به او کمک میکند؟ در پاسخ به این سوال باید بگویم که اوباما دو سال و نیمی که در قدرت بوده است، به دلیل سرسختی جمهوریخواهان و دیگران علیه او، تا کنون نتوانسته است چه در امور داخلی و چه در بسیاری از امور خارجی کاری از پیش ببرد.»
وی سپس به وضعیت داخلی اوباما اشاره کرد و گفت: «شاید او بتواند درباره مهاجرت قانونی به توافقی برسد و در نتیجه کنگره با اکثریت اعضا قانونی را در این زمینه به تصویب برساند. اوباما میخواهد از خود میراثی تاریخی قبل از آن که کاخ سفید را ترک کند، به جای بگذارد.»
این مقام سابق سپس به موضوع فلسطین اشاره کرد و گفت: «او در دور اول ریاست جمهوریاش نتوانست کاری از پیش ببرد اما آیا در دور دوم میتواند کاری کند؟ شاید، کری تلاش میکند تا توافقی سازماندهی شده میان صهیونیستها و فلسطینیان به دست آورد. مهمترین چیز این است که وی بتواند به رغم پایان مهلت تعیین شده در ادامه یافتن مذاکرات موفق شود. البته مطمئن نیستم که بتواند کاری کند. برای این که تا کنون ما امریکاییها نتوانستهایم کاری در این زمینه از پیش ببریم. چه کسی میتواند تضمین دهد که ایران واقعا می خواهد با امریکا به توافق برسد؟ اگر جمهوریخواهان به کاخ سفید در امریکا بازگردند، چه خواهد شد؟ در انتخابات میان دورهای به احتمال بسیار قوی جمهوریخواهان حائز اکثریت آرا خواهند شد و اکثریت را از دموکراتها که در حال حاضر سنا را در اختیار دارند، خارج خواهند کرد. در آن موقع کنترل آنها بر هر دو مجلس تمام و کمال خواهد شد. آن گاه چه خواهد شد؟»
وی سپس به مشکل اوکراین اشاره کرد و گفت: «مشکل اوکراین مشکل بسیار جدی است. اما باید توجه داشته باشیم که در سیاستهای کلی اختلافی نیست بلکه آن چه مایه اختلاف است، سیاستهای کشورها است، به ویژه نزد کشورهای بزرگ. روسیه احساس کرد که امریکا محاصرهاش کرده و پیمان ناتو به نزدیکی مرزهایش رسیده است. شبه جزیره کریمه منطقهای حیاتی برای روسیه است و مقر پایگاه نظامی روسها محسوب میشود، این منطقه توانایی خودمختاری دارد و نفوذ روسها در آن بسیار بالا است. شاید اوکراین در نهایت مجبور شود رویکرد بیطرفانه اتخاذ کند چرا که روشن است که درگیری میان مصالح بسیار مهم اروپا و روسیه و جامعه جهانی در آن درگرفته است. اما در مورد سوریه، پرسشی که مطرح میشود این است که آیا روسیه و رئیس جمهوریاش، ولادیمیر پوتین همان اندازه که به شبه جزیره کریمه و اوکراین اهمیت میدهند سوریه نیز تا همین اندازه برایشان مهم است؟ قطعا نه. پوتین از وضعیت جاری در سوریه سوءاستفاده خواهد کرد تا بتواند از امریکا و غرب کلا، امتیاز بگیرد تا مصالح خود و کشورش را تامین کند. از لحاظ راهبردی سوریه برای مسکو مهم نیست. پایگاه دریایی طرطوس آخرین پایگاه روس ها در دریاری مدیترانه است. آنها سالها نسبت به آن بیاعتنا بودند به گونهای که در آن جا پرندگان لانه کردند و علفهای هرز قد کشیدند. اما تمایل برای مقابله با "حشره" امریکایی، پوتین را بر آن داشت تا از وضعیت بهرهبرداری کرده و در این راه از همه برگهای قدیم و جدیدش استفاده میکند. این را هم بدانید که رئیس جمهور اسد همیشه هم به توصیههای رئیس جمهوری روسیه توجه نمیکند. اطلاعاتی در دست داریم که پوتین از رئیس جمهوری سوریه به دلیل این که نشست ژنو 2 را به شکست کشاند، کلافه شده است، چرا که میگوید او با این کار به غرب و روسیه بهانه قوی برای حمله به او و پشتیبانی روسیه از او داد. او اسد را مسئول شکست مذاکرات ژنو 2 میداند.»
وی درباره ایران نیز میگوید: «اختلافات روسیه با غرب و امریکا و بازگشت مسکو به دوران سرسختی باعث نمیشود تا روسیه به سمت تخریب یا به هم زدن مذاکرات میان مجموعه 1+5 با ایران پیش برود. به صلاح روسیه نیست که ایران به یک کشور بهرهمند از فنآوری کامل هستهای صلحآمیز تبدیل شود. امریکاییها هم به این مساله اعتقاد دارند. و اگر تفاهمی امریکایی - بین المللی - ایرانی بر سر پرونده هستهای ایران حاصل نشود رنجهای سوریه بدون هیچگونه راهحلی ادامه خواهد یافت. تفاهم امریکا و روسیه بر سر این رنج شاید بتواند به راهحلی برسد، در عین حال توافق امریکایی - ایرانی نیز قطعا این موضوع را حل خواهد کرد. و قطعا باعث میشود تا روسیه نیز جزئی از آن باشد. در هر حال نظری هم وجود دارد مبنی بر این که ایران حمایت خود را از سوریه و نظام آن قطع نخواهد کرد.»
منبع: دیپلماسی ایرانی