پایگاه اطلاعرسانی جماران - حسین شاکری - بنا به گفته بشار اسد، رییس جمهور سوریه سه سال برادرکشی در این کشور به زودی پایان خواهد یافت. وی که در 13 آوریل (24 فروردین) در دانشگاه دمشق سخن میگفت، اظهار داشت، «نبرد با ترور» ارتش سوریه به نقطه پایانی نزدیک شده است. وی گفت که از حالا به بعد، عملیاتها عملیات پاکسازی خواهند بود.
همپیمانان اسد نیز چنین دیدگاهی را انعکاس دادهاند. آخرین اظهارنظرها از سوی سید حسن نصرالله، رهبر حزب شیعی حزبالله لبنان بود که اظهار داشت، «خطر سقوط حکومت سوریه پایان یافته است.»
البته در روی زمین اوضاع کمی مبهمتر به نظر میرسد. به جای نشان دادن یک شیب غیرقابل بازگشت در جهت منافع نیروهای دولتی سوریه، آخرین درگیریها به نظر میآید از تحکیم حضور در مناطق تحت کنترل دو طرف حکایت داشته باشد. این حقیقت دارد که نیروهای دولت دمشق تهدیدها علیه بشار اسد را کم کرده است با این وجود، رییس جمهور سوریه هنوز نتوانسته است به تعدادی از اهداف خود دست پیدا کند. سوریه همچنان به مناطقی تحت اختیار نیروهای دولتی و مخالفان از هم پاشیده تقسیم شده است. همچنین با کاهش احتمال تهاجم نظامی نیروهای خارجی، به سختی میتوان امکان قطعنامه نظامی را درباره درگیریهای سوریه انتظار داشت.
مردان اسد این اواخر کنترل خود بر دمشق، پایتخت سوریه مستحکم کردهاند و نیز امنیت بیشتری را در مناطق تحت اختیار در مرکز و غرب کشور به ارمغان آوردهاند. بازپسگیری شهر معلولا که اکثریت ساکنین آن مسیحی هستند و از ماه دسامبر در اشغال شورشیان بود، مناطق در دست شورشیان را به نزدیکی مرزهای سوریه با لبنان محدود کرده است. مقاومت شورشیان در حمص، سومین شهر بزرگ سوریه اکنون به نظر میرسد در حال فروریختن است و این احتمال زیاد را به وجود آورده که بالاخره پایان درگیریهای خونبار 2 ساله که مرکز شهر را به ویرانه بدل کرده رو پایان است.
با این وجود، به رغم درگیریهای داخلی گروههای شورشی، مخالفان حکومت دمشق به غارت و تهاجم به پایتخت و دیگر مناطق تحت محاصره وفادار به بشار اسد ادامه میدهند بلکه، در هفتههای اخیر توانستهاند منطقه ساحلی در نزدیکی لاذقیه را به اشغال خود درآورده و بهعلاوه منطقه کوچکی را در امتداد بلندهای جولان اشغال شده توسط رژیم اسرائیل را به کنترل خود درآورند.
شورشیان همچنین به بخشهای تحت اختیار نیروهای دولتی در دومین شهر سوریه، یعنی حلب تعرضاتی را داشتهاند. در آخرین یورش آنها به این شهر هزاران تن از نیروهای دولتی و صدها هزار غیرنظامی به محاصره درآمده بودند.
این درحالی است که نیروهای ستیزهجو اصلی به نظر میرسد که به شدت محدود و یا دستکم تضعیف شده باشند؛ اتفاقی که خطراتی را از سوی گروه بهاصطلاح دولت اسلامی عراق و شام (داعش) پیش میآورد. سال گذشته این گروه شورشی افراطی که برخی عراقیها رهبری شده تعداد زیادی ستیزهجوی خارجی را در خود دارد، به سرعت قدرت خود را در مناطق تحت اشغال شورشیان مخالف دولت دمشق گسترش دادند. تفسیر بسیار خشن و انحرافی آنها از دیدگاههای اسلامی واکنش ملی بسیار شدیدی را در سوریه موجب شده است. از هنگام آغاز درگیریهای داخلی میان گروههای شورشی، داعش به مناطقی درون و اطراف شهر مرکزی الرقه عقب رانده شدند. تلاشهای این گروه که به القاعده وابستگی دارد، چه برای ورود به مناطق کردنشین در شمال شرقی و یا پیشروی به سوی شهر ابوکمال در نزدیکی مرز با عراق با شکست مواجه شد؛ و به همین دلیل است که دیگر شورشیان آزادانهتر فشارهای خود بر نیروهای دولتی در حلب را توانستند افزایش دهند.
تمامی اینها برای مردم سوریه که در انتظار پایان یافتن کابوس طولانیشان اخبار خوبی به نظر نمیرسد. هرچند استفاده ارتش از سلاحهای سنگین علیه شورشیان توانسته است مانع آتشبارهای گروههای مخالف شود اما درگیریها اوضاع نابسامانی را برای غیرنظامیان رقم زده است.
برخی از شورشیان در سوریه به ربودن، شکنجه و حتی کشتار مخالفان خود دست میزنند. آنهای همچنین تهاجمات جنایتباری را علیه مناطق تحت کنترل دولت دمشق ترتیب میدهند. به عنوان مثال، در 14 آوریل (25 فروردین) بیش از 30 خمپاره از سوی شورشیان شلیک شد و منطقه طرفداران اسد در حومه دمشق، یعنی جرمانه را هدف قرار داد که در اثر آن 5 تن کشته شدند. همچنین خودروهای بمبگذاری شده علیه سربازان سوری نیز به طور مکرر غیرنظامیان را به کشتن میدهد. یکی از همین بمبگذاریها در 9 آوریل در حمص جان 25 غیرنظامی را گرفت.
دولت سوریه مطابق برنامه سازمان ملل دو سوم سلاحهای شیمیایی خود را امحاء کرده است با این وجود همچنان اخباری درباره استفاده شورشیان از گاز سمی کلراین شنیده میشود. و البته این اخبار نیز تمامی اینها برای مردم سوریه که در انتظار پایان یافتن کابوس طولانیشان اخبار خوبی به نظر نمیرسد.
منبع: اکونومیست