در چند هفته گذشته حوادثی درکشور به وجود آمد که نگرانی های زیادی در بین دلسوزان وعلاقه مندان به اصل نظام ولایت فقیه بلکه نسبت به آینده ی نظام مبتنی بر اسلام به وجود آورد.مهمترین این نگرانی ها دو امر است:
حدود استقلال حوزه علمیه و علما و مراجع تقلید
توانایی دولت در حفظ امنیت و دفاع از شان حوزه ها
حوزه های علمیه،بویژه حوزه های علمیه شیعی،از بدو پایه گذاریشان،که به صدر اسلام بر می گردد،نهادهایی مستقل از دولت ها بوده اند.این استقلال در همه حوادث و در جنبه های مختلف،حتی در نظام مدیریت آموزشی غیر متمرکز و سازماندهی ویژه ی مدیریتی حوزه های علمیه،خود را نشان می دهد.حوادث اخیر،دلسوزان حوزه را نگران صدمه دیدن این استقلال کرده است. استقلال حوزه یعنی استقلال رهبران حوزه و مراجع تقلید در اظهار نظر وموضع گیری و بیان عقاید..به نظر می رسد،در حال حاضر،داوری در مورد علما و فضلا و مراجع در اختیار معدودی افراد ناشناس و ناآشنا با فرهنگ مجامع علمی و حوزوی قرار گرفته است.این گروه معدود،بدون اینکه نیازی به معرفی خود داشته باشند، در مورد مراجع تقلید و علما و فضلا تعیین تکلیف می کنند. دیگر نیازی به دادگاه و محکمه نیست حکم او در صدر اسلام صادر شده است و اینان سعی می کنند آن حکم را اجرا کنند.آنان مصونیت کامل هم دارندو به هیچ مقامی هم پاسخگو نیستند. حتی در بعضی موارد به خود اجازه می دهند به مسئولین و به ویژه نیروهای انتظامی،امر و نهی کنند.نمونه این واقعه ،روز چهارده خرداد در حرم مطهر امام خمینی(س)بود. اینان چه کسانی هستند که در یک مراسم رسمی و ملی،بلکه بین المللی ،در حضور کلیه مقامات کشوری و لشکری و حتی در حضور مقام معظم رهبری،اجازه ی جسارت دارند،بدون اینکه نگرانی و اضطرابی از نتیجه ی عمل خود داشته باشند.فراموش نکنیم که در بیست سال گذشته،برای اولین بار یک سردار بزرگ سپاه اسلام،که چشم خود را در راه دفاع از کشور و انقلاب داده است،به عنوان مسئول حفظ امنیت این مراسم در تلویزیون ظاهر شد. اینان چه کسانی هستند که توانایی و شرافت سپاه وآن سردار بزرگ را لگدمال می کنند. از آن صلوات هوشمندانه ای که نوه ی بزرگوار امام از مردم حاضر گرفت،معلوم شد که اینان گروهی اندک بودند،آیا می شود گفت نیروهای اطلاعاتی دولت،که می توانند یک تروریست را از پایگاه هوایی آمریکا ردیابی و او را در آسمان پیدا کرده و به زمین بکشند و به دست عدالت بسپارند،اینقدر توانایی ندارند که این عده معدود را ،که در حضور خود آنان نظم عمومی را به چالش می کشند،شناسایی و به دست قانون بسپارند؟اگر اینقدر ناتوانند،که باید فاتحه ی امنیت کشور را خواند،که چنین نیست و چنین مباد!اگر می توانند چرا نکردند؟!آیا درست است که این تست و آزمایش بود و آنان این کار را برای سنجش حساسیت ها کردند،تا به مرحله ی بالاتر بپردازند؟قرائن و شواهد این فرضیه را تایید می کنند. اما گویا آنان پاسخ این سئوال را می دانستند و جواب آن را،نه در مقام ثبوت،بلکه در مقام اثبات می خواستند.آنها عکس العمل ها را پیش بینی می کردند. البته نه افراد سیاهی لشکر،که معمولا به صورت گروهی به جاهای مورد نظر منتقل می شوند،بلکه گردانندگان اصلی آنان می دانستند که فضلا و مراجع عظام چنین توهین و جسارتی را بر نمی تابند و چنین هم شد.شاید بتوان گفت بعد از انقلاب این یکی از معدود مواردی بود که اکثر قریب به اتفاق مراجع تقلید و فضلای حوزه در مورد آن موضع صریح گرفتند و آن را محکوم کردند.اما صحنه گردانان فکر این را هم کرده بودند.آنان سعی کردند با بایکوت خبری این عکس العمل ها،آنها را کم اهمیت جلوه دهند متاسفانه یکی از ضربه هایی که در سال های گذشته به استقلال حوزه خورده است،در اینجا نمود پیدا کرد.در این وقایع،چندان خبری از نهادهای رسمی حوزه نیست. اختلاف شدید مواضع اداره کنندگان رسمی نهاد های حوزوی با مواضع مراجع معظم تقلید،انگشت اتهام را متوجه کمک های دولتی به برخی نهاد ها می کند.گویا عده ای نقشه هایی برای جدا کردن بدنه ی حوزه از رهبران و مراجع تقلید کشیده اند.به قول آن بزرگ مرد،در هر ملکی ککه ارهای خرد به مردان بزرگ و کارهای بزرگ به مردان خرد سپرده شود،آن ملک رفتنی است. عده ای بر آنند تا در حوزه مراجع و بزرگان از رهبری و ریاست حوزه کنار گذاشته شوند و مردان خرد و کم مایه به اداره امور بپردازند.ضمانت اجرای این برنامه هم همان گروه های ناشناس است،که بدون نیاز به محکمه و قاضی،در هر موردی که لازم بدانند،حکم را صادر واجرا می کنند. در یک آن ،فردی از زمین به اوج آسمان برده می شود ستاره ای از اوج آسمان به زمین کشیده می شود. آنان مجریان تصمیمات پشت پرده اند.در اینجا،با یک موضع گیری باید شیشه های خانه آیت الله العظمی جوادی آملی دانشمند بزرگ و مفسر قرآن،که همچون آفتاب،سال ها نور می دهد و دوست و دشمن به سلامت نفس و عمق دانش او اعتراف دارند،شکسته شده و حریمش زیر پا گذاشته شود و در لیست سیاه قرار گیرد،تا این که مجبور باشد با اظهار درد در مقابل مردم،خانه نشینی اختیار کند. آیا یک نفر از این افراد به دست عدالت سپرده شدند!به هر حال،پس از تست چهارده خرداد،یک قدم پیشروی شد و نوبت به شکستن حریم یک مرجع تقلید رسید.شخص مهم نبود،نهاد مرجعیت مهم بود.بنابراین باید از جایی شروع می شد که قبلا به اندازه ی کافی در آن مورد سرمایه گذاری شده و او را تضعیف کرده بودند. اینک،به بهانه ی حضور یکی از معترضین به بیت او تعرض کردند.
ما را چه شده است!یک مرجع تقلید را با میهمانش در خانه حبس می کنیم!شیشه های دفتر و منزل او را می شکنیم ووسایل خانه اش را خرد می کنیم؟گیرم که ما مرجعیت او را قبول نداریم اما بالاخره او در حوزه علمیه یک مدرس درس خارج فقه و اصول است.سی سال قبل،زمانی که از بسیاری از مدعیان دفاع از میراث امام(ره)اسم و اثری نبود،همان امام او را به عنوان یک مجتهد به عضویت اولین گروه فقهای شورای نگهبان قانون اساسی برگزید.سپس ،به عنوان یک مجتهد،دادستان کل کشور نمود.بالاخره او صاحب رساله است و عده ای مقلد دارد.اگر ما در حوزه به علمای خود اینقدر احترام بگذاریم،از دیگران چه توقعی خواهیم داشت!حرمت امامزاده را متولی نگاه می دارد!
با این حوادث معلوم می شود که یک مرجع و یک عالم دینی،آزاد است،آزاد آزاد،فقط به شرطی که در موافقت و تایید دولت صحبت کند و شعار دهد و دیگران هم،هم صدا با او این شعار را تکرار کنند،بله،فقط در این صورت همگی آزادند؛اما اظهار نظر و صحبت و مخالفت با دولت هزینه ی بسیاری دارد و ممکن است به شکسته شدن حریم خصوصی و خانه ی او هم منجر شود. با این وضع،سخن از استقلال حوزه گفتن گزاف است.
از این سخن های ملال آور بگذریم؛از باب النصیحه لائمه المسلمین،به عنوان طلبه ای دلسوز،با هر گروه سخنی دارم:
به دولتیان عرض می کنم:فکر تسلط بر حوزه و دخالت در اداره ی امور آن را از سر بدر کنید.حوزه هویت خود را به این مبالغ نمی فروشد.اما چون شما مسئول اداره امور کشور هستید،باید،طبق قانون ،امنیت همه ی شهروندان را،چه یک شهروند عادی و چه یک مرجع تقلید،حفظ کنید،در غیر این صورت حوادث به حساب شما گذاشته خواهد شد،کما این که مسئولیت حوادث چهارده خرداد در مرقد مطهر امام خمینی(ره)به عهده شماست،یا خود آن را اجرا کردید و یا در حفظ امنیت آن ناتوان بودید،و چون شما ناتوانی را نمی پذیرید،پس باید گفت مسئول آن هستید.اگر چنین نیست،با توجه به تصاویر تهیه شده از اخلالگران،هر چه زودتر سازمان دهندگان و سیاهی لشکرهای آن مراسم،و هم چنین تعرض کنندگان به حریم مرجعیت را شناسایی،دستگیر و تحویل قانون بدهید و از قصور یا تقصیری که در این خصوص کرده اید از ساحت مراجع تقلید و علما و فضلا و مردم شریف عذر خواهی کنید. به آن گروه معدود،که به صورت سیاهی لشکر،به شکل گروهی،به جاهای مورد نیاز منتقل می شوند،عرض می کنم؛فریب کسانی را،که این اعمال خلاف قانون را به شما دیکته می کنند نخورید.اگر شما پایبند احکام شرع هستید،که همه مراجع این عمل شما را محکوم کردند. اگر مطیع مقام معظم رهبری هستید،که دلجویی غیر متعارف معظم له را پس از آن اهانت ها دیدید.تضاد شدید شعارها و توهین های خودتان را با آن تفقد و دلجویی بی سابقه مقام معظم رهبری چگونه توجیه می کنید!به شما نگویند که "این نظر رهبری است،اما در بیان آن ملاحظاتی دارند!"این توهین به صداقت و صراحت و شجاعت رهبری است.معظم له بارها فرموده اند"اگر من نظری داشته باشم،آن را صریحا و علنا اعلام می کنم"کسی حق ندارد خود را سخنگوی رهبری و بلکه بیانگر نیات او بداند. بهوش باشید!این راهی که می روید،عاقبتی جز شکستن همه حریم ها ندارد.شما را اکنون به شکستن حرمت مجلس،در حضور مقام معظم رهبری واداشتند،در آینده ای نه چندان دور،به شکستن حرمت رهبری و اخلال در سخنان او هم واخواهند داشت.وقتی شما را به شکستن حریم یک مرجع واداشتند،دیر یا زود فرمان حمله به سایر مراجع را هم دریافت خواهید کرد.وقتی قانون زیر پا گذاشته شد،کم یا زیادش فرقی نمی کند. بدانید،جامعه با قانون اداره می شود،اگر قانون،قانون مدون واسلامی وانسانی بود،که بود، والا شک نکنید قانون جنگل حاکم خواهد بود.
اما با سازمان دهندگان حرفی نداریم،چرا که دولت و قوای انتظامی باید آنها را شناسایی،دستگیر و تحویل قانون دهند...
تظلمی هم خطاب به مراجع معظم تقلید داریم؛با این روندی که جریان دارد،افرادی که با سازماندهی دقیق،به عنوان های مختلف و به صورت ناشناس اقدام می کنند،دیر یا زود،به سراغ شما خواهند آمد.وقتی حرمت هاشکسته شد،چه فرقی می کند!اگر شما همان شب حصر بیت آن مرجع،یا حداقل فردای آن،به خانه وی رفته و از او دلجویی می کردید،جسارت کنندگان حساب کار خود را می کردند.هدف آنان استقلال حوزه است. در این راه اقلام نجومی خرج می شود. با این مبالغ کسانی تقویت می شوند،که فکر آن هم آینده ی تاریکی برای حوزه های علمیه ترسیم می کند.موضع گیری های صریح شما،طلاب و فضلا را از تحیر نجات خواهد داد و مردم راه خود را پیدا خواهند کرد.
مناسب است با توجه به ایام سالگرد وفات معلم بزرگ اخلاق حضرت آیت الله العظمی مشکینی(قدس سره)مطلبی را از آن عزیز سفر کرده نقل کنیم.ایشان دریکی از درس های اخلاق خود فرمودند:"مردم معمولا یک مرحله از روحانیون عقب تر هستند.
اگر ما واجبات و مستحبات را انجام دهیم و از محرمات و مکروهات پرهیز کنیم،مردم از محرمات پرهیز می کنندو واجبات را انجام می دهند. اگر ما مکروه را مرتکب شویم،مردم گناه می کنند. اگر ما گناه کنیم،مردم دچار انحراف عقیده می شوند"یکی از بزرگ ترین گناهان،ترک امر به معروف و نهی از منکر است.امام امت(ره)در حدیثی از پیامبر اعظم (ص)در ابتدای کتاب امر به معروف و نهی از منکر در کتاب شریف تحریر الوسیله نقل می کنند:هر گاه امت من امر به معروف و نهی از منکر را ترک کردند،کمر به جنگ با خدا ببندند. اگر در همان لحظه ی وقوع آن شرارت،هر کس به وضع خود نهی از منکر می کرد،به احتمال قریب به یقین شاهد این حوادث نبودیم.اللهم انا نشکواالیک فقد نبینا وغیبه ولینا وشده الفتن بنا و تظاهر الزمان علینا.
دوم تیر ماه هشتاد و نه
دهم رجب المرجب 1431
حوزه علمیه قم
علیرضا فیض