پایگاه خبری جماران: «نشان تلاش» به یاد زنده‌یاد دکتر صدیقه اعتمادسعید و با هدف تداوم رویکرد علمی و فرهنگی او در حوزه سلامت نام‌گذاری شده است. ایده اولیه این رویداد در سال ۱۴۰۳ و با الهام از فعالیت‌های حرفه‌ای وی در حوزه سلامت و رسانه شکل گرفت و پس از دو سال برنامه‌ریزی علمی و تدوین شاخص‌های ارزیابی، به تأسیس دبیرخانه دائمی نشان انجامید.
این رویداد بستری برای معرفی تجربه‌های موفق، ترویج ایده‌های نو و تقدیر از فعالان عرصه فرهنگ سلامت فراهم می‌کند.
آمار آثار و نتایج داوری نخستین دوره
در آیین اختتامیه نخستین دوره «نشان تلاش» که در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، اباذر اشتری، دبیر این رویداد و عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، گزارشی از روند دریافت و ارزیابی آثار ارائه کرد.
به گفته وی، در مجموع ۱۰۳ اثر به دبیرخانه ارسال شد که از این میان، ۸۱ اثر دارای مستندات کامل بودند و ۲۳ اثر به مرحله داوری راه یافتند. در نهایت، ۱۱ اثر به‌عنوان آثار نهایی انتخاب شدند.
بر اساس اعلام دبیر رویداد، آثار ارسالی در پنج محور شامل ایده و پیشنهاد، پروتکل، دستاورد و محصول، تجربه زیسته و تولید محتوا ارزیابی شدند. سه اثر برگزیده نشان، تندیس، لوح تقدیر و حمایت مالی دریافت می‌کنند و یک اثر نیز به دلیل فعالیت در مناطق محروم مورد تقدیر قرار می‌گیرد.
خودمراقبتی؛ ضرورتی برای ارتقای سلامت جامعه
شهرام رفیعی‌فر، مدیرکل ارتقای سلامت وزارت بهداشت، در این مراسم با تأکید بر اهمیت خودمراقبتی در نظام سلامت، آن را یکی از مؤلفه‌های اصلی ارتقای سلامت جامعه دانست.
وی با اشاره به اینکه برآوردها نشان می‌دهد ۲۵ تا ۸۵ درصد مراقبت‌های سلامت در حوزه خودمراقبتی قرار می‌گیرد، گفت تقویت این حوزه می‌تواند از مراجعات غیرضروری به مراکز درمانی و تحمیل هزینه‌های اضافی به نظام سلامت جلوگیری کند.
رفیعی‌فر همچنین بر ضرورت ارتقای سواد سلامت، اصلاح سبک زندگی و فراهم کردن دسترسی عادلانه مردم به انتخاب‌های سالم تأکید کرد و همکاری مردم، دولت و بازار را برای تحقق این هدف ضروری دانست.
به گفته وی، دولت باید با ارائه اطلاعات شفاف، آموزش و فراهم کردن امکان دسترسی به گزینه‌های سالم، زمینه خودمراقبتی را تقویت کند. همچنین آموزش سلامت باید از مدارس و دانشگاه‌ها آغاز شود.
پیشگیری و اخلاق؛ دو مؤلفه مهم مسئولیت اجتماعی
غلامرضا لطیفی، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، در این مراسم با تأکید بر اهمیت پیشگیری در نظام سلامت، مسئولیت‌پذیری و اخلاق را از مؤلفه‌های مهم فرهنگ سلامت دانست.
وی با اشاره به ضرورت توجه به پیشگیری پیش از درمان، بر اهمیت اخلاق پزشکی، رعایت حقوق شهروندی و مسئولیت‌پذیری در قبال محیط زیست تأکید کرد و گفت تحقق پوشش همگانی سلامت، مستلزم توجه به خدمات پیشگیرانه و فراهم کردن زمینه دسترسی همه افراد جامعه به خدمات سلامت است.
سلامت؛ مسئولیتی جمعی و اجتماعی
وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، نیز با تأکید بر اینکه سلامت حاصل مجموعه‌ای از شرایط اجتماعی است، آن را مسئولیتی جمعی دانست و گفت: ارتقای سلامت نیازمند تقویت سرمایه اجتماعی، اعتماد، مشارکت و همبستگی اجتماعی و فراهم کردن دسترسی عادلانه به امکاناتی مانند آموزش، بهداشت و تغذیه سالم است.
وی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه در حوزه سلامت، بر گذار از توصیه به توانمندسازی و تقویت مشارکت اجتماعی تأکید کرد و مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی را آماده ایفای نقش در تبدیل مسئله سلامت به یک گفتمان عمومی دانست.
نقش رسانه و زنان در ترویج فرهنگ سلامت
الهام ساوالان‌پور، مدیرکل فرهنگی و اجتماعی معاونت ریاست‌جمهوری در امور زنان و خانواده، در این مراسم با تأکید بر اهمیت ارتقای سواد سلامت گفت: تا زمانی که ارتقای سواد سلامت، اصلاح سبک زندگی، پیشگیری از آسیب‌ها و ترویج رفتارهای مولد سلامت به گفتمانی مسلط در سطح فرهنگ عمومی تبدیل نشود، دستیابی به اهداف کلان توسعه سلامت ناممکن خواهد بود.
وی با اشاره به نقش رسانه‌ها، پژوهشگران و زنان در ترویج فرهنگ سلامت، بر ضرورت گسترش آگاهی عمومی و توجه به سبک زندگی سالم و سلامت روان خانواده تأکید کرد.
ساوالان‌پور همچنین نام‌گذاری این رویداد به یاد دکتر صدیقه اعتمادسعید را اقدامی ارزشمند در پاسداشت تلاش‌های علمی و رسانه‌ای وی در حوزه سلامت دانست.
روایت دختر دکتر اعتمادسعید از فداکاری مادرش
در بخش دیگری از این مراسم، زهرا صالح‌پور، دختر دکتر صدیقه اعتمادسعید، به بیان خاطراتی از فعالیت‌های حرفه‌ای و ویژگی‌های شخصیتی مادرش پرداخت و از تلاش‌های او در حوزه درمان، رسانه و ارتقای سواد سلامت یاد کرد.
وی با اشاره به تعهد مادرش به پیشگیری و آگاهی‌بخشی در حوزه سلامت، خاطره‌ای از دوران همه‌گیری کرونا روایت کرد؛ شبی که به دلیل تکمیل ظرفیت بیمارستان، امکان بستری یک کودک بیمار وجود نداشت و دکتر اعتمادسعید کودک را به اتاق خود برد و تا صبح از او مراقبت کرد.
به گفته صالح‌پور، مادرش در جریان این مراقبت به کرونا مبتلا شد و پس از دو سال بیماری و تحمل عوارض ناشی از آن، درگذشت. وی این فداکاری را نمادی از تلاش کادر درمان دانست که برای نجات جان بیماران، سلامت و جان خود را به خطر انداختند.