قصه پرغصه کاروانسرای شاهعباسی دامغان از تیرماه سال ۱۴۰۰ آغاز شد؛ زمانی که کلید این گنجینه تاریخی به دست سرمایهگذاری سپرده شد تا ظرف ۲۱ ماه به بهرهبرداری برسد. اما امروز این سرمایه ملی در مرکز شهر در چنبره مشکلات حقوقی و بیعملی گرفتار آمده و پیش چشم مردم در حال مستهلک شدن است.
سرویس فرهنگی جماران، مطهره کشاورز محمدیان: کاروانسرای شاهعباسی دامغان که قرار بود نگین درخشان گردشگری شهر و نمادی از شکوه معماری ایران باشد، امروز پس از پنج سال از واگذاری به بخش خصوصی، به آیینه تمامنمای وعدههای بر زمینمانده و کلاف سردرگم بروکراسی تبدیل شده است.
این قصه پرغصه از تیرماه سال ۱۴۰۰ آغاز شد؛ زمانی که کلید این گنجینه تاریخی به دست سرمایهگذاری سپرده شد تا ظرف ۲۱ ماه به بهرهبرداری برسد. اما امروز این سرمایه ملی در مرکز شهر در چنبره مشکلات حقوقی و بیعملی گرفتار آمده و پیش چشم مردم در حال مستهلک شدن است.
مدیرعامل خانه تسنیم دامغان در این باره به خبرنگار «جماران» گفت: این بنا سالها در اختیار نهادهای نظامی بود و در سال ۱۳۸۹ به میراثفرهنگی واگذار شد تا اقدامات لازم برای مرمت و احیا انجام شود. اما باوجود گذشت بیش از یک دهه، هیچ اقدام مؤثری صورت نگرفته است. مزایدههای متعدد برگزار شده و سرمایهگذاران آمدهاند و رفتهاند، اما هیچکدام گامی عملی برای احیای این هویت تاریخی برنداشتند.
حمیدرضا نیکنامی ادامه داد: کاروانسرای شاه عباسی دامغان تیرماه ۱۴۰۰ به بخش خصوصی واگذار شد تا ظرف ۲۱ ماه مرمت و به بهرهبرداری برسد. اما امروز در سال ۱۴۰۵، نهتنها خبری از رونق کاروانسرا نیست، بلکه سرمایهگذار عملاً عزمی برای تکمیل پروژه ندارد.
ضربالاجلهایی که شوخی گرفته شد!
در اواخر فروردین ۱۴۰۳، واحدی، معاون پارلمانی وقت وزیر در سفری به استان، ضربالاجل یکهفتهای برای تعیین تکلیف این بنا صادر کرد. اما نیکنامی میگوید: «آن یک هفته گذشت و ماهها به آن اضافه شد، اما گرهی باز نشد.» حتی دستور صریح وزیر در ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ مبنی بر تعیین تکلیف تا پایان سال نیز در سایه دیوانسالاری صندوق احیا، به فراموشی سپرده شد. گویی گره اصلی کار در همان صندوق باقیمانده و تلاشهای استانی و شهرستانی برای شکستن این بنبست به جایی نرسیده است.
او ادامه داد: با پیگیریهای حقوقی و معرفی یک سرمایهگذار جدید در سال ۱۴۰۴ انتظار میرفت که اتفاقهای خوبی بیفتد؛ اما برعکس، همین موضوع به اختلافاتی انجامید که عملاً انتقال قرارداد بهطرف دوم را معلق نگه داشت. ظاهراً مبالغی میان دو طرف ردوبدل شده، اما قرارداد نهایی منعقد نشد و کاروانسرا همچنان در چنبره ابهام باقیمانده است. البته وزیر هنوز پیگیر است و حتی پیشنهاد شده بخشی از اختیارات به استان واگذار شود، اما قفل اصلی در صندوق احیا مانده و تلاشهای استانی نتوانسته گرهها را باز کند.
از رونق جاده ابریشم تا حصار بیتدبیری
کاروانسرای شاهعباسی دامغان، یکی از آثار شاخص دوره صفوی و یادگاری ارزشمند از معماری ایرانی در مسیر تاریخی جاده ابریشم، اکنون در برزخی میان گذشته پرشکوه و آیندهای نامعلوم گرفتار است. این بنای چهارایوانی که درگذشته یکی از مهمترین توقفگاههای کاروانهای تجاری شرق و غرب کشور به شمار میرفت امروز نمادی از فرصتی است که در پیچوخمهای اداری و بیتدبیری در حال ازدسترفتن است.
این اثر ملی پتانسیل بالایی برای بازآفرینی هویت شهری دامغان دارد. مردم و مسئولان محلی همچنان چشمانتظارند تا قفل این بلاتکلیفی طولانیمدت شکسته شود و این میراث ارزشمند ملی، بار دیگر جایگاه واقعی خود را در اقتصاد فرهنگی و گردشگری این سرزمین بازیابد.
