«نیمه خرداد» ویژه نامه سی و هفتمین سالگرد بزرگداشت امام خمینی (س) است که در هشت شماره در پایگاه خبری «جماران» منتشر خواهد شد. این ویژه نامه در چهارمین شماره خود به بررسی دیدگاه امام خمینی (س) درباره نقش معنویت و توکل به خدا در زندگی فردی و اجتماعی پرداخته است.
معنویت ملت ایران فراتر از محاسبه دشمن
بررسی دیدگاه امام خمینی (س) درباره نقش معنویت و توکل به خدا در زندگی فردی و اجتماعی
«در همه کارها اتکال به خدا کنید، قدرتها در مقابل قدرت خدا هیچ است.» (صحیفه امام، ج6، 234) معنویت از نظر امام خمینی (س) آنقدر دارای اهمیت است که آن را پایه و اساس امور دیگر معرفی میکنند؛ چرا که معنویت، مقصد تمام انبیا بوده و میزان در انسانیت شمرده میشود. حضرت امام(س) نظام جمهوری اسلامی ایران را با محوریت معنویت، رهبری کردند و همه رفتار خود را در راستای رسیدن به سعادت و توجه به سوی خدا پیدا کردن جامعه انجام میدادند.

اتکای ما به خداوند و به معنویت است؛ و هیچ قدرتى در عالم نمىتواند در مقابلش بایستد.
رهبر شهید در توصیف ویژگی معنویت امام (س) چنین میفرمایند: «امام خمینی هرگز مأیوس نمیشد؛ این همه حوادث در همان سالهای اوّل انقلاب رخ داد ــ این شهادتها، شهادتهای دستهجمعی، حوادث گوناگون ــ [ولی] مطلقاً در دل امام این تاثیر را نگذاشت که ایشان را مأیوس بکند... اهل توکّل به معنای واقعی بود.» (۱۴۰۱/۰۳/۱۴) در سخنان امام خمینی (س) هیچ واژهای به اندازهی خدا و لطف الهی تکرار نشده است. ایشان همیشه تذکر میدادند که مراقب باشیم، غرور بر ما فائق نشود. در هنگام پیروزی عملیاتها در دفاع مقدس، امام به کسانی که در اوج شادی بودند تذکر میدادند دچار غرور نشوند و پیروزی را از خدا بدانند اگر خدا نمیخواست حتی جایی که ۱۰ برابر نیرو وجود داشت، ممکن بود این فتح اتفاق نیفتد.
امام خمینی(س) معتقدند، اسلام به هر دو بُعد معنوی و مادی انسان توجه دارد؛ البته با تقدم معنویت بر مادیت. «مادیتِ تنها سعادت ملت نیست. اینها در پناه معنویات سعادتند.» (صحیفه امام، ج ۷، ص۵۳۴) به اعتقاد ایشان «آدم همه چیز است: معنویت دارد، مادیت دارد، ظاهر دارد، باطن دارد. قرآن کریم هم که آمده است این انسان را بسازد، همۀ ابعاد انسان را مىسازد؛ یعنى کلیۀ احتیاجاتى که انسان دارد.» (صحیفه امام، ج ۴، ص۴۴۸) یعنی«اسلام همانطوری که به معنویات نظر دارد ... به مادیات نظر دارد.» (صحیفه امام، ج ۶، ص۴۶۷)
کوشش کنید معنویت خود را حفظ کنید
به اعتقاد امام(س)، معنویت و توجه به خدا و دین خدا، رمز پیروزی است. (صحیفه امام، ج۷، ص۱۰۷) و «مردمى مىتوانند کشور خودشان را حفظ کنند، مردمى مىتوانند مملکت و ملت خودشان را نجات بدهند که معنویت داشته باشند.» (صحیفه امام. ج 7، ص463) حضرت امام به مسئولان تاکید داشتند که «کوشش کنید معنویت را تقویت کنید در بین این ملت. با معنویت است که شما مىتوانید استقلال خودتان را حفظ کنید و آزادى خودتان را حفظ کنید و به مراتب کمال برسید.» (همان، ج۱۷، ص۳۷۸)
نگاه امام (س) به معنویت به عنوان ریشه تمام مسائل بود و از این جهت تذکر میدادند که « از نظر اسلامى حل تمامى مشکلات و پیچیدگیها در زندگى انسانها تنها با تنظیم روابط اقتصادى به شکل خاص حل نمىشود و نخواهد شد بلکه مشکلات را در کل یک نظام اسلامى باید حل کرد، و از معنویت نباید غافل بود که کلید دردهاست.» (صحیفه امام، ج۵، ص۴۳۷) امام خمینی (س) قدرت ایمان را بالاتر از هرقدرتی میدانستند و درباره پیروزی انقلاب اسلامی چنین میفرمایند: «قدرت طاغوتى و بزرگ، که مجهز به همۀ سلاحهاى مدرن بود و پشت سر او هم تمام قواى مادى و تمام ابرقدرتها بود و از او حمایت مىکردند...نتوانستند این قدرت ایمان را که در کشور ما و در ملت ما پیدا شد از بین ببرند و نتوانستند خود و منافع خود را حفظ کنند.» (صحیفه امام. ج 8، ص 223)

خطای محاسباتی دشمن در معنویت ملت ایران
یعنی دشمن دچار یک خطایی محاسباتی بود چراکه آنها «حساب همه چیز را مىکردند...آنها با آن چشم کج بین خودشان حساب عشایر را کرده بودند، حساب روحانیون را هم کرده بودند، حساب ارتش را هم بعد کرده بودند، حساب قواى نظامى و انتظامى را هم کرده بودند، حساب پاسدارها را هم کرده بودند. لکن یک حساب را نکرده بودند و آن حساب معنویّت بود.» (صحیفه امام، ج13، 521) «قدرت اسلام فوق قدرتهاى مادى ابرقدرتهاست. مىبینید که این قدرت است که مشت را در مقابل تانک و مسلسل قرار داده است و پیرزنها را به خیابانها کشانیده است، و بچههاى کوچک را به تکاپو واداشته است. این قدرت مذهب و معنویت است؛ اتکا ما به خداوند و به معنویت است؛ و هیچ قدرتى در عالم نمىتواند در مقابلش بایستد.» (صحیفه امام. ج 5، ص 290)
*کمیته روابط عمومی، اطلاع رسانی و فضای مجازی ستاد مرکزی بزرگداشت حضرت امام خمینی(س)
دریافت شماره چهار ویژه نامه به صورت PDF: