life

جی پلاس/به مناسبت سالروز ولادت؛

سلمان هراتی شاعر جوانی که در اول فروردین سال ۱۳۳۸ در روستای مرزدشت تنکابن به دنیا آمد. وی در طول ۲۷ ساله زندگی خود آثاری فاخر از شعر انقلاب را بر جای گذاشت و در آبان ماه سال ۶۵ در اثر تصادف از دنیا رفت. تخلص وی آذرباد بود.

سلمان هراتی، شاعر معاصر در اول فروردین سال ۱۳۳۸ در روستای مرزدشت تنکابن به دنیا آمد. او پیشه معلمی را برای خود برگزید و به شعر گفتن روی آورد و در عمر کوتاهش چندین دفتر شعر از خود به یادگار گذاشت.

 

به گزارش خبرنگار جی پلاس، در راستای شناساندن بزرگان اندیشه و ادب این مرز و بوم و کسانی که کارنامه پر افتخار ادبی شان مایه مباهات سرزمین ایران است، در این صفحه بر آنیم که این شخصیت های شاخص عرصه ادبیات را به مخاطبان معرفی کنیم و مطالب منتشرشده قطره ای است از دریای زندگی این بزرگواران که به قدر وسعمان است. باشد که مفید فایده افتد. این قسمت به زندگی شاعر انقلابی زنده یاد سلمان هراتی اختصاص دارد.

 

زندگی نامه سلمان هراتی

سلمان هراتی در سال ۱۳۳۸ در روستای مرزدشت تنکابن مازندران در خانواده‌ ای مذهبی متولد شد. درس‌ های ابتدایی تا پایان دوران متوسطه را در زادگاهش خواند. سپس در دانشسرای راهنمایی تحصیلی پذیرفته شد و پس از دو سال در رشتهٔ هنر، مدرک فوق دیپلم اخذ کرد. وی پس از پایان تحصیلات در یکی از مدارس روستاهای دور لنگرود مشغول تدریس شد.

 

سلمان هراتی در ۱۳۶۱ ازدواج کرد و در ۱۳۶۲ از دانشسرای راهنمای در رشته هنر به دریافت درجه کاردانی نایل شد؛ و پس از فارغ التحصیلی به تدریس در لنگرود پرداخت. از آسمان سبز نخستین مجموعه شعر هراتی در ۱۳۶۴ منتشر شد.

 

وی در ۹ آبان ۱۳۶۵ در راه مدرسه و در جاده تنکابن به لنگرود بر اثر تصادف جان سپرد. پس از مرگش در ۱۳۶۷ دستخط زرین امام خمینی و دیپلم افتخار مجتمع هنر و ادبیات دفاع مقدس به او تعلق یافت و در نخستین جشنواره ادب و پایداری ۱۳۷۹ از شاعران برتر ادبیات دفاع مقدس شناخته شد.

پس از درگذشت او دیگر آثارش در ۱۳۶۷ منتشر شد.

 

دری به خانه خورشید و مجموعه شعری برای کودکان با عنوان از این ستاره تا آن ستاره، سال‌ها بعد مجموعه اشعارش در ۱۳۸۰ و گزیده آثارش در ۱۳۸۵ به زیور طبع آراسته شد.

 

سلمان هراتی در اشعارش به منظومه فکری و ادبی سهراب سپهری توجه خاص داشت.

 

تخلص او در اشعارش آذرباد بود و در شعرهایش می توانیم تاثیر از سهراب سپهری و فروغ فرخزاد را نگاه کنیم او حتی یکی از شعرهایش را تقدیم به سهراب سپهری کرده بود دوستی او با سید حسن حسینی و قیصر امین‌ پور زبانزد است ، سید حسن حسینی بعد از مرگ سلمان یکی از بهترین آثار ادبیش یعنی کتاب بیدل ، سپهری و سبک هندی را تقدیم به او کرد و قیصر امین پور هم کلیات او را منتشر کرد. سلمان هراتی به عنوان شاعری دگراندیش به حساب می آید.

 

ویژگی های شعر سلمان

سلمان هراتی از شاعران بنام عصر انقلاب است که زبان و اندیشه و دیدگاه نوینی در اشعارش جلوه گر است. شعر سلمان با تصاویر بدیع از طبیعت و حالات درونی انسان ارتباط با خدا، ویژگی خاص و لحن مختص به خود است.

 

زبان شعر او صمیمی و ساده است او تمام صداقت و صمیمیت خود را در قالب شعرهایش می ریخت. شعر او در عین ارتباط داشتن تنگاتنگ با طبیعت و راز و نیاز با خدا دارای مضمونی اجتماعی و پر شور است.

 

شعر سلمان از نظر لحن و بیان تصاویر طبیعت و زندگی و سادگی گفتار، شباهت هایی با شعر سهراب دارد، سلمان در قالب های گوناگون شعر سروده است اما بیشترین سروده های او در قالب شعر منثور - شعر سپید است.

 

در اشعار او تاثیرهایی از شاعران مطرح معاصر دیده می شود که البته تقلید گونه نیست و در خلال زبان شعر او اصالت و خلاقیت شاعر در آفرینش تصاویر و اندیشه و نوگرایی ذهن و زبان او هویداست.

 

شعر سلمان 

 

سلمان هراتی شعر را برای ادای تعهد اجتماعی و حتی گاه سیاسی خود می داند. آنجا که سلمان از وطن می گوید، منظورش ایران معاصر است و در وصف آن، نه به تاریخ سرک می کشد و نه مختصات فرهنگ ملی را برجسته می کند، بلکه از ایرانی سخن می گوید که نام خیابان هایش را شهیدان برگزیده اند، بهشت زهرایی دارد که آبروی زمین است، میزبان حضرت امام رحمه الله بوده و به واسطه جنگ، چندین تابستان است که در خون و آفتاب می رقصد.

 

خواننده شعرهای سلمان هراتی، در وهله نخست بیش از هر چیز با ایدئولوژی شاعر مواجه می‌ شود. بیشتر اشعار سلمان، مستقیم یا غیر مستقیم به بازگویی جهان بینی، اعتقادات و برداشت‌ های اجتماعی و سیاسی او می‌پردازد

 

زبان شعر سلمان

زبان شعر سلمان هراتی، زبان شعر انقلاب است، او را می‌توان از تأثیرگذارترین شاعران در حوزه زبان این دوره دانست. کمتر خواننده‌ ای است که در ارتباط برقرار کردن با شعر سلمان به مشکل بیفتد.

 

در شعر او، کلمات طوری در کنار هم چیده شده اند که هیچ کدامشان برای بقیه غریب نیست. سلمان در شعر‌های نو خود ثابت کرده که توانایی بهره گیری از عامیانه‌ترین لغات را دارد. البته ۲۷ سال سن و ۱۰ سال شاعری، زمان اندکی برای هراتی بود تا زبان شعر خود را بارور کند و شعر‌های جدید بیافریند.

 

شاعر شعر جنگ

زنده یاد سلمان هراتی، جزو پانزده شاعر برگزیده بیست سال شعر جنگ است که در سال ۱۳۷۹ معرفی شد. او یکی از شاعران برجسته و توانا در عرصه انقلاب و شعر جنگ است که خیلی زود انقلاب را درک و آن را در اشعارش منعکس کرد.

 

شعر سلمان، سرشار از عشق، ایمان و خلوص است که ارزش های بی بدیل هویت انسانی را نشان می دهد. در شعر او جنگ عنصری ضدبشری و ویران کننده نیست، بلکه زیبا و واجب است و رنگ دفاع مقدس به خود می گیرد:

وقتی که از هوای گرفته بودن

به سمت جبهه می آیی

تمام تو در معیت آفتاب است

زیر کسای متبرک توحید

 

نگاه معنوی آذرباد

پیوند مسائل اجتماعی با دنیای انتزاعی، نقطه عطفی در شعر متعهد بعد از انقلاب است. نگاه معنوی به موضوعات اجتماعی، در شعر سلمان هراتی به اوج خود می رسد.این نوع نگاه، شعر سلمان را سرشار از امید و بشارت کرده است.

او در شعرهایش به مردم آینده ای درخشان را نوید می دهد. این بشارت و امید از سرچشمه باوری است که سلمان به انقلاب اسلامی دارد. از این رو چنین می سراید:

دیروز اگر سوخت ای دوست غم برگ و بار من و تو‌‌

امروز می آید از باغ بوی بهار من و تو

دیروز در غربت باغ من بودم و یک چمن داغ

امروز خورشید در دشت آیینه دار من و تو

شعر اعتراض و هشدار سلمان هراتی

 

پس از گذشت چند سال از پیروزی انقلاب اسلامی، رفته رفته ناکامی ها و نامرادی ها که معلول عواملی چون از یاد رفتن برخی از ارزش ها بود، نمایان شد. شعر اعتراض سلمان، زورگویان و زراندوزانی را مورد خطاب قرار می دهد که بدون توجه به مفاهیم و ارزش های انقلاب، در پی منافع خویش هستند.

 

چرا سهم عبداللّه

جریب جریب زحمت است و حسرت

و سهم ناصرخان

هکتار محصول است و استراحت؟

ما در مقابل آمریکا ایستاده ایم

اما چرا هنوز کیومرث خان خرش می رود

عبدالله با داس

هر شب چند خوک سر مزرعه می کشد

اما وقتی ارباب می آید، مجبور است تعظیم کند

چرا عبدالله مجبور است به این خوک تعظیم کند؟

 

آثار سلمان هراتی

سلمان هراتی فرصت زیادی برای شعر سرودن نداشت و آثار فراوانی از نظر کمی از خود به جا نگذاشت. البته او در همین عمر کوتاه ۲۷ ساله اش، آثار ارزشمندی به وجود آورد که هر کدام، جایگاه ویژه‌ ای در ادبیات معاصر به خود اختصاص داده‌ اند.

 

دو مجموعه از آسمان سبز چاپ شده در سال ۱۳۶۴ و دری به خانه خورشید چاپ شده در سال ۱۳۶۷، کتاب‌ های موفقی است که دربردارنده شعرهای ویژه بزرگسالان سلمان است. همچنین او کتابی به نام از این ستاره تا آن ستاره در حوزه شعر نوجوان از خود به یادگار گذاشته‌است.

 

 

این مطلب برایم مفید است
3 نفر این پست را پسندیده اند
کدخبر: 1502160
ارسال نظر

موضوعات داغ