جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

در گفت‌وگو با فارین پالیسی؛

ولی نصر: راهبرد ایران «جوشاندن تدریجی قورباغه» است؛ ترامپ در تله فشار اقتصادی و جنگ گرفتار شده است/ او می خواهد ایران را زیر فشار محاصره نگه دارد و هیچ کاری انجام ندهد، اما این فقط وقت تلف کردن است!/ هنوز از خطر درگیری عبور نکرده‌ایم

«ولی نصر»، استاد دانشگاه جانز هاپکینز و تحلیلگر برجسته مسائل ایران، در گفت‌وگو با نشریه آمریکایی «فارین پالیسی»، راهبرد تهران در مواجهه با دولت دونالد ترامپ را به «جوشاندن تدریجی قورباغه» تشبیه کرد و گفت ایران به‌جای تلاش برای واردکردن ضربه‌ای ناگهانی و تعیین‌کننده، بر تحمیل مستمر و تدریجی هزینه‌های اقتصادی و سیاسی به آمریکا و متحدانش تمرکز کرده است. به اعتقاد نصر، رهبران ایران نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و شکست جمهوری‌خواهان را نشانه‌ای از اثربخشی این راهبرد می‌دانند و معتقدند تداوم بی‌ثباتی در بازار انرژی، افزایش هزینه‌های جنگ و فشار بر کشتیرانی در تنگه هرمز می‌تواند محاسبات واشنگتن را تغییر دهد. او با تأکید بر اینکه ترامپ میان سه گزینه نامطلوب تشدید جنگ، مذاکره و ادامه محاصره اقتصادی گرفتار شده است، هشدار داد که سیاست فشار آمریکا تاکنون نتوانسته تهران را به عقب‌نشینی وادار کند و محاصره نیز در بلندمدت قابل دوام نخواهد بود. نصر همچنین تصریح کرد که ایران با وجود فشارهای سنگین اقتصادی، نشانه‌ای از هراس یا عقب‌نشینی بروز نمی‌دهد و می‌کوشد با افزایش تدریجی هزینه‌های تقابل، ضمن جلوگیری از وقوع جنگی گسترده‌تر، آمریکا را به پذیرش شروط خود در مذاکرات وادار کند.

کد خبر: ۱۷۳۷۴۴۳
ولی نصر: راهبرد ایران «جوشاندن تدریجی قورباغه» است؛ ترامپ در تله فشار اقتصادی و جنگ گرفتار شده است/ او می خواهد ایران را زیر فشار محاصره نگه دارد و هیچ کاری انجام ندهد، اما این فقط وقت تلف کردن است!/ هنوز از خطر درگیری عبور نکرده‌ایم

به گزارش سرویس بین‌الملل جماران، نشریه آمریکایی «فارین پالیسی» در گفت‌وگویی تفصیلی با ولی نصر، استاد دانشگاه و رئیس پیشین مدرسه مطالعات پیشرفته بین‌المللی دانشگاه جانز هاپکینز و نویسنده کتاب «راهبرد کلان ایران»، به بررسی راهبرد تهران در مواجهه با واشنگتن پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، چشم‌انداز جنگ و مذاکرات و پیامدهای محاصره اقتصادی ایران پرداخته است.

یکی از برداشت‌های مطرح‌شده از نتایج این انتخابات آن است که رأی‌دهندگان آمریکایی از این فرصت برای ابراز نارضایتی و نگرانی خود درباره جنگ با ایران استفاده کرده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده تأثیرگذاری نسبی راهبرد تهران در تحمیل هزینه‌های سیاسی به دونالد ترامپ باشد. بااین‌حال، پایان انتخابات این پرسش را مطرح کرده است که آیا ترامپ با رهایی از محدودیت‌های انتخاباتی، گزینه‌های بیشتری برای تشدید جنگ در اختیار خواهد داشت و آیا ایران بخشی از اهرم فشار خود را از دست داده است؟ نصر در پاسخ به این پرسش‌ها تأکید می‌کند که ترامپ هم‌زمان سه گزینه تشدید جنگ، دستیابی به توافق و ادامه محاصره اقتصادی را دنبال می‌کند، درحالی‌که هیچ‌یک چشم‌انداز روشنی برای واشنگتن ندارد. او با زیر سؤال بردن ادعاهای دولت آمریکا درباره تضعیف موقعیت ایران، معتقد است سیاست فشار و تحریم نتوانسته محاسبات تهران را تغییر دهد و تداوم محاصره نیز در بلندمدت برای آمریکا پایدار نخواهد بود.

به گفته نصر، رهبران ایران بر این باورند که ایجاد اختلال مستمر در اقتصاد جهانی و بازار انرژی می‌تواند اهرمی برای تغییر رفتار دولت‌های غربی و ابزاری برای بازدارندگی در آینده باشد.

او در برنامه «اف‌پی لایو» (FP Live) با اشاره به تأثیر هزینه‌های اقتصادی جنگ بر نتایج انتخابات آمریکا تصریح کرد: «ایران نتیجه انتخابات آمریکا را تأییدی بر درستی این ایده می‌داند. راهبرد آن‌ها این است که قورباغه را به‌تدریج بجوشانند.»

نصر همچنین هشدار داد که تشدید درگیری می‌تواند به واکنش گسترده ایران در خلیج فارس و خسارت‌های سنگین‌تر به اقتصاد جهانی منجر شود و تأکید کرد که تهران، با وجود فشارهای اقتصادی، همچنان می‌کوشد با تقویت بازدارندگی و افزایش هزینه‌های تقابل، واشنگتن را به پذیرش شروط خود در میز مذاکره وادار کند.

 

راهبرد کاخ سفید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای چیست؟

راوی آگراوال: اجازه دهید بحث را از نگاه آمریکا به جنگ با ایران آغاز کنیم. دیدگاه غالب این بوده است که ترامپ سه گزینه پیش رو دارد.

او می‌تواند تنش نظامی را تشدید کند، اما نتایج چنین اقدامی بسیار نامطمئن است.

او می‌تواند با ارائه روایتی از پیروزی، از جنگ خارج شود، اما جا انداختن چنین روایتی دشوار است.

یا می‌تواند بر دیپلماسی تمرکز کند و برای بازگشت به تفاهم‌نامه (MOU) که تابستان گذشته داشتیم تلاش کند، اما این مسیر مستلزم تلاش‌های دشوار و فراوانی است.

به نظر شما اکنون که انتخابات میان‌دوره‌ای به پایان رسیده، راهبرد کاخ سفید چیست؟

 

ولی نصر: فکر می‌کنم رئیس‌جمهور در واقع هر سه راهبرد را به‌طور هم‌زمان دنبال می‌کند. تمرکز بر دیپلماسی به این معنا نیست که او برنامه‌های جنگی را کنار گذاشته است و درخواست ارائه طرح‌های جنگی نیز به این معنا نیست که تلاش‌های دیپلماتیک کمتری انجام می‌دهد. او هیچ گزینه خوبی در اختیار ندارد.

در حالت ایده‌آل، ترامپ می‌خواهد این جنگ را از طریق یک توافق مذاکره‌شده پایان دهد؛ مشابه آنچه در ماه ژوئن رخ داد. اما برای انجام این کار باید بهای مورد نظر ایران را بپردازد؛ بهایی که در واقع برای او بسیار سنگین است.

در حال حاضر، مواضع دو طرف فاصله بسیار زیادی با یکدیگر دارد. ایرانی‌ها می‌خواهند ترامپ ابتدا به تفاهم‌نامه بازگردد و آن را اجرا کند و تنها پس از آن درباره موضوعات دیگر، از جمله مسئله هسته‌ای، گفت‌وگو کنند.

در مقابل، ترامپ نیاز دارد مسأله هسته‌ای در صدر مذاکرات قرار بگیرد تا بتواند توجیه کند که چرا به مدت ۹ ماه وارد جنگ شده است.

جنگ نیز در واقع گزینه مناسبی نیست؛ زیرا برای اینکه اقدام نظامی معنای واقعی داشته باشد، ترامپ باید دست به اقدامی بزرگ بزند. اما چنین اقدامی راه را برای تلافی‌جویی ایران، به‌ویژه در خلیج فارس، باز می‌کند؛ تلافی‌جویی‌ای که می‌تواند خسارت‌های بسیار گسترده‌تری به اقتصاد جهانی وارد کند.

مطمئنم ترامپ از شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، و رهبران عرب، چینی و روسی می‌شنود که هیچ‌کس خواهان چنین آسیبی به اقتصاد جهانی نیست.

بنابراین او به گزینه سوم رضایت داده است؛ اینکه ایران را زیر فشار محاصره نگه دارد و هیچ کاری انجام ندهد.

به نظر من، این اصلاً راهبرد نیست. این فقط دست روی دست گذاشتن و وقت تلف کردن است.

محاصره نیز کاملاً نفوذناپذیر نیست. ایران همچنان نفت صادر می‌کند و درآمد به دست می‌آورد. در عین حال، تنگه هرمز همچنان تحت فشار شدید قرار دارد. ایرانی‌ها در واقع تعداد حملاتی را که در آنجا انجام می‌دهند افزایش داده‌اند.

علاوه بر این، فکر نمی‌کنم ادامه بلندمدت محاصره از سوی نیروی دریایی آمریکا، چه از نظر مالی و چه از جنبه‌های دیگر، پایدار باشد.

حفظ این محاصره برای نیروی دریایی آمریکا بسیار پرهزینه و نیازمند نیروی انسانی فراوان است و این نیرو هیچ پایگاهی در خلیج فارس ندارد که بتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.

اگر ایرانی‌ها بتوانند با استفاده از شکاف‌هایی که هم‌اکنون در محاصره وجود دارد، به بقای خود ادامه دهند، در نهایت این وضعیت قابل دوام نخواهد بود.

در واقع، اگر محاصره آن‌گونه که وزیر خزانه‌داری و وزیر خارجه آمریکا می‌گویند شروع به اثرگذاری کند، احتمالاً ایران تنش‌ها را تشدید خواهد کرد.

بنابراین، در نهایت، راهبردی که همه تصور می‌کنند بر سر آن توافق شده، در بلندمدت قابل اجرا نیست.

این راهبرد یا زیر بار مشکلات و فشارهای خودش فرو خواهد پاشید، یا یکی از دو طرف ناگزیر آن را بر هم خواهد زد؛ اتفاقی که ممکن است ما را دوباره به جنگ بازگرداند.

 

پیروزی دموکرات‌ها چه تأثیری بر تصمیم ترامپ خواهد داشت؟

راوی آگراوال: تصور می‌کنم شما می‌توانستید بسیاری از این حرف‌ها را دو هفته پیش هم بیان کنید. البته تغییر بزرگ در دو هفته گذشته، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بوده است.

از ماه ژانویه، دموکرات‌ها کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار خواهند داشت.

آن‌ها احساس می‌کنند بخشی از مأموریتی که مردم آمریکا به آن‌ها سپرده‌اند، تلاش برای یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ است.

برداشت شما از تأثیر احتمالی کنگره بر نحوه تلاش ترامپ برای پایان دادن به این جنگ چیست؟ یا همان‌طور که خودتان گفتید، بر وقت‌کشی او؟

 

ولی نصر: یکی از نتایج این انتخابات، شکل‌گیری فشار بسیار آشکارتر در داخل ایالات متحده علیه جنگ است.

موضوع فقط این نیست که مردم آمریکا نظر خود را بیان کرده‌اند. اگر کوچک‌ترین تردیدی وجود داشت که آن‌ها واقعاً و عمیقاً از این جنگ بیزارند، اکنون آن تردید از میان رفته است؛ به‌ویژه در داخل حزب جمهوری‌خواه.

جمهوری‌خواهان ممکن است اکنون به این نتیجه برسند که اگر حزب جمهوری‌خواه قرار است در انتخابات ۲۰۲۸ شانسی داشته باشد، این جنگ باید همین حالا پایان یابد.

بنابراین، این احساس وجود دارد که پس از انتخابات، نیروی محرک بیشتری برای دیپلماسی شکل گرفته است؛ نیرویی که پیش از انتخابات به این اندازه وجود نداشت.

در واقع، هنگامی که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نامه‌ای به رهبران ایران نوشت، همه گفتند: «این دقیقاً همان پیامدی بود که انتظار داشتیم از شکست سنگینی که دولت متحمل شد، حاصل شود.»

اما ترامپ پیش‌بینی‌ناپذیر است. او دیدگاه خاص خود را درباره منافع شخصی‌اش و همچنین منافع آمریکا دارد.

ممکن است دوباره به درگیری با ایران بازگردد؛ بنابراین هنوز از خطر عبور نکرده‌ایم.

اما ایرانی‌ها می‌دانند که هزینه اقتصادی جنگ، تأثیر سیاسی ملموسی بر آمریکا و همچنین فرانسه و آلمان گذاشته است؛ حتی اگر این تأثیر هر روز در بازار سهام منعکس نشود.

در نهایت، احتمالاً این کشورها در مقطعی به این نتیجه خواهند رسید که این جنگ ارزش پیامدهای سیاسی منفی‌ای را که ایجاد می‌کند، ندارد.

 

آیا ایران پس از انتخابات اهرم فشار خود را از دست داده است؟

راوی آگراوال: می‌خواستم به این موضوع بپردازم که تهران چگونه سناریوی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را ارزیابی می‌کند.

شما اشاره می‌کنید که ایران ممکن است احساس کند به بخشی از خواسته‌های خود رسیده است؛ یعنی توانسته هزینه‌هایی تحمیل کند.

اما روی دیگر این مسأله می‌تواند این باشد که هزینه‌ها تحمیل شده‌اند و ترامپ اکنون بدترین پیامدهای آن را دیده است. به نظر می‌رسد او حتی بر مواضع خود پافشاری بیشتری می‌کند.

در شرایطی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد، ممکن است اکنون در برابر فشارهای انتخاباتی مصون شده باشد؛ به این معنا که ایرانی‌ها دیگر اهرم فشار چندانی در برابر او نداشته باشند.

 

ولی نصر: این کاملاً درست است. این یک قمار است.

این بدان معنا نیست که چون انتخابات برگزار شده، ایرانی‌ها می‌توانند اعلام پیروزی کنند و بگویند: «بسیار خوب، ما رئیس‌جمهور ترامپ را تحقیر کردیم؛ حالا بیایید بنشینیم و گفت‌وگو کنیم.»

بله، آن‌ها از نظر نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای به یک پیروزی بزرگ دست یافتند، اما اکنون باید با خود ترامپ مواجه شوند.

فکر می‌کنم ایرانی‌ها وضعیت را این‌گونه می‌بینند که تصمیم برای ورود به جنگ همچنان برای رئیس‌جمهور ترامپ مسئله‌ای دردسرساز و ناخوشایند است.

درست است که او دیگر انتخاباتی پیش رو ندارد، اما جمهوری‌خواهان به انتخابات ۲۰۲۸ فکر می‌کنند.

در نهایت، هرچه این جنگ طولانی‌تر شود، فشارهای ناشی از آن نیز بیشتر خواهد شد؛ به‌ویژه اگر مرحله بعدی جنگ ویرانگرتر باشد.

ایرانی‌ها این موضوع را با صدای بلند و کاملاً آشکار، به‌عنوان نوعی بازدارندگی، اعلام می‌کنند.

آن‌ها می‌گویند بدون هیچ محدودیتی، منطقه و اقتصاد جهانی را با آشوب و خسارت گسترده مواجه خواهند کرد.

اگر چنین باشد، رئیس‌جمهور ترامپ همچنان باید به میراث سیاسی خود فکر کند. او باید آینده حزب جمهوری‌خواه را در نظر بگیرد.

همچنین باید این احتمال را در نظر داشته باشد که اگر وارد جنگی گسترده‌تر با ایران شود و باز هم نتواند آن را شکست دهد، ابعاد شکست او حتی از آنچه اکنون هست، بزرگ‌تر خواهد شد.

تا اینجا، مهم‌ترین عامل در طرف آمریکایی، نوعی منافع ملی حساب‌شده، عقلانی و مبتنی بر محاسبات کارشناسی نبوده است.

از همان آغاز، یعنی از زمان تصمیم برای ورود به جنگ تا تغییرات مختلف مواضع ترامپ، عامل اصلی، روان‌شناسی یک فرد بوده است.

هیچ‌کس ــ چه متحدان ایالات متحده، چه ایران و چه چین ــ نمی‌تواند با اطمینان بگوید ترامپ در عمل چگونه رفتار خواهد کرد.

بنابراین فکر می‌کنم ایرانی‌ها گام‌به‌گام پیش می‌روند، نشانه‌ها را بررسی می‌کنند و هرجا بتوانند، از طریق کنگره ــ به‌ویژه کنگره جدیدی که قرار است کار خود را آغاز کند ــ فشار وارد می‌کنند تا ببینند آیا می‌توانند از وقوع یک جنگ بزرگ جلوگیری کنند و به توافقی برسند که به سودشان باشد.

 

آیا فشارهای اقتصادی و تحریم‌های آمریکا توان ایران را تضعیف کرده است؟

راوی آگراوال: اجازه دهید موضوعی را با شما در میان بگذارم که از مقام‌های دولت ترامپ در گفت‌وگوهای غیررسمی و غیرقابل انتساب شنیده‌ام.

آن‌ها می‌گویند موقعیت ایران در چند ماه گذشته به‌شدت تضعیف شده است. دلایلی هم که مطرح می‌کنند این است که سهم نفت خام کشورهای حاشیه خلیج فارس که از تنگه هرمز عبور می‌کند، در واقع به میزان قابل‌توجهی کاهش یافته و از ۸۳ درصد به ۶۰ درصد رسیده است؛ زیرا کشورهای خلیج فارس بیشتر از خطوط لوله استفاده می‌کنند و وابستگی آن‌ها به تنگه هرمز روزبه‌روز کمتر می‌شود.

ارزش ریال نیز به یک میلیون و ۷۰۰ هزار ریال در برابر هر دلار سقوط کرده است.

تحریم‌های اخیر آمریکا به‌طور مشخص حکومت ایران را هدف قرار داده‌اند، نه مردم ایران را.

این تحریم‌ها بخش‌هایی از فعالیت شرکت هواپیمایی ماهان را که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به آن متکی بود، متوقف کرده‌اند. همچنین فعالیت یکی از شعب بانک مصر (Banque Misr) در امارات متحده عربی را که به سپاه پاسداران خدمات ارائه می‌کرد، تعطیل کرده‌اند.

در کاخ سفید این تصور وجود دارد ــ یا دست‌کم روایتی که ارائه می‌کنند چنین است ــ که این اقدامات باید فشار بسیار زیادی بر صاحبان قدرت در ایران وارد کرده باشد و در مقطعی این فشار چنان شدید خواهد شد که حکومت ناچار می‌شود تصمیم‌های متفاوتی بگیرد.

آیا شما هیچ‌یک از این استدلال‌ها را قبول دارید؟

 

ولی نصر: خیر، قبول ندارم. این‌ها عمدتاً اظهاراتی مبتنی بر شواهد پراکنده و در خدمت توجیه مواضع خودشان است؛ همان نوع ادبیاتی که ما را به وضعیت کنونی رسانده است.

من هیچ نشانه‌ای نمی‌بینم که نشان دهد میزان فشاری که این دولت تصور می‌کند بر ایران وارد می‌کند، واقعاً در داخل ایران به همان اندازه احساس می‌شود و باعث تغییر نگرش‌ها شده است.

زمانی که ایران دیپلمات‌های خود را به سازمان ملل متحد فرستاد، پیشنهادی که به ایالات متحده ارائه کردند، گسترش تفاهم‌نامه‌ای بود که با میانجی‌گری اسلام‌آباد حاصل شده بود؛ تفاهم‌نامه‌ای که تغییراتی در آن ایجاد شده بود تا منافع بیشتری برای ایران داشته باشد.

ایرانی‌ها از آن با عنوان «اسلام‌آباد پلاس» (Islamabad-Plus) یاد می‌کردند.

همچنین باید این واقعیت را در نظر بگیریم که وقتی اعضای ائتلاف دفاعی مکه و فرمانده ارتش پاکستان در ماه اکتبر به تهران سفر کردند، پاسخ ایران به نامه معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، این بود که همچنان بر مطالبات خود پافشاری می‌کند و واشنگتن باید هر هفت پیش‌شرط ایران را برای ازسرگیری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز اجرا کند.

تاکتیک‌های فشار ایالات متحده کارساز نیستند.

این دولت نه می‌خواهد وارد جنگ شود و نه می‌خواهد با ایران به توافق برسد.

آن‌ها باید این راهبرد «هیچ کاری نکردن» را به‌عنوان راهبردی قابل اجرا و مؤثر عرضه کنند. بنابراین محاصره را با ظاهری تازه ارائه می‌کنند و می‌گویند این بار نتیجه خواهد داد.

دو ماه پیش، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، وعده می‌داد که هجوم مردم برای برداشت سپرده‌هایشان از بانک‌های ایران آغاز خواهد شد.

اما چنین اتفاقی رخ نداده است.

بنابراین من به این‌گونه ادعاها بدبین هستم.

ایران تحت فشار بسیار شدیدی قرار دارد، اما فکر نمی‌کنم دولت آمریکا معیار دقیقی برای تشخیص نقطه‌ای داشته باشد که فشارها برای ایران به آستانه تحمل‌ناپذیری می‌رسد.

بنابراین با اعمال تحریم‌های بیشتر، در واقع دست به اقدامی پرریسک و از سر استیصال می‌زند و امیدوار است که این تحریم‌ها نتیجه مطلوب را به همراه داشته باشند.

سپس حجم زیادی از اظهارات و تبلیغات مطرح می‌شود تا وضعیت کنونیِ انتظار و حفظ شرایط موجود، به‌عنوان یک راهبرد واقعی معرفی شود.

 

آیا تهران می‌تواند دو سال آینده را با همین وضعیت سپری کند؟

راوی آگراوال: بنابراین، با توجه به تمام آنچه می‌گویید، راهبرد تهران ممکن است این باشد که دو سال آینده را با همین وضعیت سپری کند و منتظر بماند.

 

ولی نصر: اگر مجبور باشد، بله. هرچند مطمئن نیستم.

رهبر جمهوری اسلامی ایران در آخرین موضع‌گیری مهم خود گفته است که وضعیت «نه جنگ، نه صلح» برای ایران نه پایدار است و نه قابل قبول.

اینکه ایران چه زمانی و چگونه وضعیت موجود را بر هم خواهد زد، مشخص نیست.

هم‌اکنون می‌توانیم ببینیم که ایرانی‌ها فشار بر کشتیرانی را افزایش می‌دهند.

در هفته گذشته، تعداد بیشتری از کشتی‌های واسطه‌ای که امارات متحده عربی برای انتقال نفت از نفتکش‌های مستقر در خلیج فارس به نفتکش‌های حاضر در دریای عرب از آن‌ها استفاده می‌کند، هدف حمله قرار گرفته‌اند.

تعداد مین‌های کارگذاشته‌شده در تنگه هرمز نیز افزایش یافته است.

ممکن است در برخی روزها نفت بیشتری نسبت به روزهای دیگر از منطقه خارج شود.

بنابراین ایرانی‌ها شرایط را بی‌ثبات‌تر می‌کنند.

میان نحوه نگاه غرب و ایران به این وضعیت تفاوت وجود دارد.

آمریکا و بسیاری از ناظران معتقدند برای آنکه اقدام ایران تأثیرگذار باشد، باید بسیار بزرگ و چشمگیر باشد.

برای مثال، تصور می‌کنند اگر ایرانی‌ها نتوانند قیمت نفت را به ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسانند، شکست خورده‌اند.

اما ایرانی‌ها در واقع این‌گونه به موضوع نگاه نمی‌کنند.

آن‌ها در همان مراحل ابتدایی جنگ متوجه شدند که قیمت نفت به‌طور کامل در اختیارشان نیست.

آنچه ایرانی‌ها معتقدند نتیجه می‌دهد، تداوم بی‌ثباتی در بازار انرژی است.

قیمت نفت، گاز طبیعی، سوخت هواپیما، گازوئیل، کودهای شیمیایی و موارد مشابه، بسیار بالاتر از سطح پیشین قرار گرفته است.

هیچ‌یک از این عوامل به‌تنهایی اقتصاد جهانی را از پا درنمی‌آورد، اما اگر همه آن‌ها برای مدتی طولانی در کنار یکدیگر قرار بگیرند، بسیار مؤثر خواهند بود.

ایران نتیجه انتخابات آمریکا را تأییدی بر درستی این ایده می‌داند.

راهبرد ایرانی‌ها این است که قورباغه را به‌تدریج بجوشانند.

فکر می‌کنم ما در غرب گاهی به این وضعیت نگاه می‌کنیم و می‌گوییم: «خب، قورباغه همان‌جا نشسته و هیچ اتفاقی برایش نمی‌افتد؛ پس ایرانی‌ها شکست خورده‌اند.»

بنابراین فکر می‌کنم اکنون یک رقابت در جریان است؛ اینکه آیا ایران زودتر توان ادامه این مسیر را از دست می‌دهد یا راهبردش به نتیجه می‌رسد.

در حال حاضر، من درجه‌ای از اعتمادبه‌نفس را در رفتار ایران مشاهده می‌کنم.

آن نگرانی و هراسی را که ناظران بیرونی تصور می‌کنند حکومت ایران دچار آن است، نمی‌بینم.

بنابراین یا ایران در پنهان‌کردن احساسات و ضعف‌های خود بسیار ماهر است و به‌اصطلاح چهره‌ای نفوذناپذیر در بازی پوکر دارد، یا شرایط را به شکلی کاملاً متفاوت از واشنگتن ارزیابی می‌کند.

 

گزارش‌های مربوط به بمب کثیف در واشنگتن؛ اطلاعات نادرست یا بخشی از بازدارندگی ایران؟

راوی آگراوال: این موضوع بسیار جالب است و همیشه تشخیص اینکه باید چه کسی یا چه چیزی را باور کرد، بسیار دشوار است.

کنجکاوم بدانم برداشت شما از گزارش‌هایی چیست که ادعا می‌کنند بر اطلاعات نهادهای اطلاعاتی آمریکا مبتنی هستند و حاکی از آن‌اند که ایران در حال تدوین طرح‌هایی برای منفجرکردن یک بمب کثیف در واشنگتن دی‌سی است.

البته این‌ها صرفاً گزارش‌هایی هستند.

تهران طبیعتاً صحت تمام این ادعاها را رد می‌کند، اما مایلم بدانم شما این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید و واکنشتان به آن چیست.

 

ولی نصر: ما در میانه یک جنگ قرار داریم و اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده فراوانی منتشر می‌شود.

افرادی در ایالات متحده یا اسرائیل هستند که می‌خواهند آمریکا دوباره وارد جنگ با ایران شود تا به‌اصطلاح «کار را تمام کند».

پس از انتخابات، که به‌روشنی نشان داد افکار عمومی آمریکا قاطعانه با این جنگ مخالف است، تنها در صورتی می‌توان این افکار عمومی را به حمایت از جنگ تغییر داد که چنین تهدیدی علیه آمریکا مطرح شود یا بتوان ایران را حکومتی نامتعادل و دیوانه معرفی کرد که باید از میان برداشته شود.

بنابراین ممکن است این گزارش‌ها نوعی اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده باشند.

از سوی دیگر، ایرانی‌ها نیز اقداماتی را به‌عنوان نوعی بازدارندگی انجام داده‌اند.

من نمی‌دانم آیا ایران واقعاً حمله سایبری به یخچال‌های فرانسه انجام داده است یا نه. دستگاه اطلاعاتی فرانسه ادعا می‌کند که چنین اتفاقی رخ داده، درحالی‌که ایرانی‌ها آن را تکذیب می‌کنند.

اما این اقدام حامل یک پیام است: «اگر به ما حمله کنید، ما توانمندی‌های سایبری‌ای داریم که می‌تواند شهرهای شما را فلج کند.»

این نوعی تاکتیک بازدارندگی است.

موضوع هشدارهای ایران به پایگاه‌های هوایی در بریتانیا نیز مشابه همین وضعیت است؛ هشدارهایی که در نهایت باعث شد ایالات متحده هواپیماهای خود را از دو پایگاه هوایی مختلف منتقل کند.

بخشی از این اقدامات به سود ایران است، زیرا راهی برای ارسال این پیام محسوب می‌شود: «تصور نکنید جنگ بعدی بدون هزینه خواهد بود. دامنه دسترسی و توان عملیاتی ما بسیار فراتر از چیزی است که شما تصور می‌کنید.»

این موضوع همچنین به من نشان می‌دهد که ایران تمایلی به بازگشت به جنگ ندارد.

در عوض، برنامه ایران این است که تلاش کند ایالات متحده را به میز مذاکره بازگرداند تا شروط ایران را بپذیرد.

انتهای پیام
برچسب‌ها: ولی نصر

دیدگاه شما