به گزارش سرویس بینالملل جماران، در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، از آمادگی مسکو برای پایان دادن به جنگ اوکراین سخن میگوید، نیروهای اوکراینی با تخریب بخشی از پل راهبردی کریمه و تشدید حملات به مسیرهای تدارکاتی روسیه، فشار بر شبکه لجستیکی مسکو را افزایش دادهاند. بر اساس گزارشهای پایگاه خبری آمریکایی اکسیوس و خبرگزاری رویترز، این تحولات همزمان با تلاش واشنگتن برای مشارکت مستقیم کشورهای اروپایی در مذاکرات صلح و بررسی چارچوبی جدید برای امنیت اروپا و روسیه رخ میدهد.
ترامپ: پوتین از جنگ خسته شده و خواهان توافق است
روز پنجشنبه، دونالد ترامپ در مسیر بازگشت از چین و در حالی که در هواپیمای اختصاصی ریاستجمهوری (Air Force One) حضور داشت، بهصورت تلفنی به نشستی پیوست که نمایندگانش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در برلین با گروهی از رهبران اروپایی و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، برگزار کرده بودند.
به گفته افراد حاضر در جلسه، ترامپ گفت: «پوتین میخواهد به جنگ پایان دهد، او میخواهد توافق حاصل شود؛ او دیگر از این وضعیت خسته شده است.»
برخلاف نگرانی برخی مقامات اروپایی و اوکراینی که بیم داشتند نشست سهجانبه تاریخی ترامپ با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به نوعی «کنفرانس یالتای مدرن» تبدیل شود، ترامپ تلاش کرد از این فرصت برای پیشبرد تلاشهای خود جهت برقراری صلح در اروپا استفاده کند.
ترامپ روز پنجشنبه در حاشیه نشستی در شنژن با پوتین دیدار کرد. به گفته یک مقام آمریکایی، این دیدار در ابتدا در برنامه گنجانده نشده بود، اما ترامپ قصد داشت مستقیماً با رئیسجمهور روسیه درباره تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ در اوکراین گفتوگو کند.
هنگامی که ترامپ وارد اتاق جلسهای شد که پوتین در آن منتظر بود، گفت: «او کیست؟ او دوست من است.»
به گفته یک مقام اروپایی، ویتکاف و کوشنر بعداً در همان روز به رهبران اروپایی در برلین گفتند که ترامپ از پوتین خواسته است تا در مسیر مذاکرات صلح گام بردارد و به رهبر روسیه تأکید کرده که اکنون زمان دستیابی به توافق فرا رسیده است.
ترامپ همچنین در دیدار دوجانبه خود با شی جینپینگ، از او برای پایان دادن به جنگ درخواست کمک کرد.
کوشنر روز پنجشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «او [ترامپ] پیام بسیار محکمی درباره تمایل به صلح برای هر دوی آنها [پوتین و شی] فرستاد و قصد دارد هر دو طرف را بهطور بسیار جدی و فعالانه درگیر کند تا به این هدف دست یابد.»
انفجار پل کریمه؛ تشدید فشار نظامی اوکراین همزمان با تلاشهای دیپلماتیک
همزمان با این تحرکات دیپلماتیک، تخریب بخشی از پل روسیه به کریمه — که برای مسکو اهمیت ویژهای دارد — در راستای کارزار چندماهه کییف برای قطع خطوط تدارکاتی روسیه به میدانهای نبرد در جنوب و شرق اوکراین و شبهجزیره اشغالی در دریای سیاه صورت گرفته است.

به گفته دو تحلیلگر و دو فرمانده اوکراینی، اگرچه این حملات بهتنهایی سرنوشت جنگ را تغییر نمیدهند، اما فشار مضاعفی بر شبکه لجستیکی روسیه وارد میکنند که پیش از این نیز تحت فشار بوده است؛ وضعیتی که مقابله با آن میتواند برای روسیه دشوار باشد.
هدف قرار دادن این پروژه نمادین روسیه، تأثیر نمادین قدرتمندی داشت؛ بهویژه در آستانه دیدار سهجانبه و بیسابقه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، که روز پنجشنبه برگزار شد.
جان هلین، پژوهشگر مهمان در اندیشکده «شورای آتلانتیک»، میگوید این اقدام نشاندهنده توانایی کییف برای ضربه زدن به لجستیک روسیه در سراسر دریای آزوف و مناطق اشغالی جنوب شرقی است؛ آن هم در شرایطی که پیشرویهای روسیه در میدان نبرد بهشدت کند شده است.
او گفت: «مسئله مهمتر در اینجا لزوماً تخریب خودِ پل کریمه نیست، بلکه فشار فزایندهای است که اوکراین بر کل سیستم لجستیکی روسیه وارد میکند.»
پوتین روز پنجشنبه اظهار داشت که این پل صرفاً برای مقاصد غیرنظامی استفاده میشده و وعده داد که پاسخی سخت به این اقدام بدهد.
مقامات شهری روز جمعه اعلام کردند که در پی حمله موشکی بالستیک روسیه به پایتخت اوکراین در طول شب، سه پل بر روی رودخانه دنیپرو آسیب دیدهاند.
تلاش واشنگتن برای جلب اعتماد اروپا و مشارکت در مذاکرات صلح
همزمان با پایان یافتن دیدارهای ترامپ در چین و عزیمت او به واشنگتن، فرستادگانش گفتوگوهایی را با فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، زلنسکی و دیگر رهبران اروپایی آغاز کردند.
کوشنر و ویتکاف تلاش کردند به این گروه اطمینان دهند که ترامپ قصد ندارد بدون اطلاع و مشارکت آنها، با پوتین به توافق برسد.
کوشنر گفت: «رئیسجمهور ترامپ میخواهد با همراهی اروپا به توافق برسد. او به دنبال تحمیل یکجانبه هیچچیزی نیست.»
کمی بعد، زمانی که ترامپ در تماسی تلفنی با رهبران اروپایی گفتوگو میکرد، از آنها خواست تا مستقیماً با پوتین وارد تعامل شوند.
ترامپ خطاب به میزبان آلمانی خود گفت: «فریدریش، تو میتوانی با پوتین تماس بگیری؛ این کار منجر به دستیابی به توافق خواهد شد.»
ترامپ افزود: «شی [جینپینگ] به زلنسکی احترام میگذارد. پوتین آماده توافق است. زلنسکی میتواند توافق بسیار خوبی را رقم بزند.»
یک مقام اروپایی اظهار داشت که گفتوگوها در برلین ــ برخلاف نشست «شنژن» که عمدتاً جنبه نمادین داشت ــ دارای محتوای جدی و اساسی بوده است.
این مقام اروپایی گفت: «به نظر ما، هماهنگی خوبی میان ایالات متحده و اروپا وجود دارد.»
«تردد بیشتر به معنای اهداف بیشتر است»؛ فشار بر مسیرهای جایگزین روسیه
در میدان نبرد، حملات این هفته که منجر به تخریب بخش جادهای پل شد، در ادامه حملات تشدیدشدهای صورت میگیرد که از تابستان آغاز شده و هدف آنها منزوی کردن کریمه و تحت فشار قرار دادن روسیه برای پایان دادن به جنگی است که اکنون نزدیک به پنج سال از آغاز آن میگذرد.
نیروهای اوکراینی بهطور سیستماتیک تانکرهای عظیم حامل سوخت به مقصد این شبهجزیره را هدف قرار دادند که منجر به کمبود گسترده سوخت شد؛ آنها همچنین به زیرساختهای انرژی در سراسر کریمه حمله کردند.
چند ماه پیش از این، اوکراین هدف قرار دادن خطوط تدارکاتی روسیه در بزرگراه کلیدی «ام-۱۴» (M-14) را در مناطق اشغالی جنوب آغاز کرده بود؛ مسیری که شریان حیاتی برای پشتیبانی از ماشین جنگی مسکو در بخش وسیعی از جبهه نبرد محسوب میشود.
فرانتس-اشتفان گادی، کارشناس مستقر در وین از «مرکز امنیت جدید آمریکا» (Center for a New American Security)، میگوید با توجه به اینکه پل کریمه تا حدی از کار افتاده است، روسیه اکنون چارهای جز هدایت حجم بیشتری از ترافیک از طریق این مسیر که بهشدت هدف حمله قرار گرفته، ندارد.
او گفت: «ترافیک بیشتر به معنای اهداف بیشتر است.»
وی افزود که وقوع یک «فروپاشی ناگهانی در لجستیک» بعید به نظر میرسد، زیرا روسیه تاکتیکهایی برای گریز از حمله، نظیر پراکندگی نیروها و تردد در شب، به کار گرفته است.
فرمانده یکی از یگانهای پهپادی اوکراین که در منطقه این بزرگراه عملیات انجام میدهد، اظهار داشت که انتظار دارد روسیه پدافند هوایی خود را در آنجا تقویت کند، اما اطمینان دارد که نیروهای کییف همچنان قادر به وارد کردن خسارت خواهند بود.
توسعه سریع توانمندیهای پهپادی میانبرد اوکراین — که عمدتاً در بردی بین ۳۰ تا ۱۸۰ کیلومتر عمل میکنند — نقشی محوری در حملات این کشور به لجستیک روسیه داشته است.
این فرمانده با اشاره به بارندگیهای اخیر و پوشش ابرهای متراکم، گفت: «تنها چیزی که در حال حاضر به آنها (روسها) کمک میکند، شرایط جوی است.» او به دلایل امنیتی درخواست کرد نامش فاش نشود.
از دیگر اهداف اولویتدار کییف میتوان به پرتابگرهای موشکهای بالستیک روسیه — که برای حمله به زیرساختهای انرژی اوکراین استفاده میشوند — و همچنین هواپیماهایی اشاره کرد که قادر به حمل موشک و بمبهای هدایتشونده (گلاید) هستند؛ تسلیحاتی که شهرهای خط مقدم را ویران کردهاند.
پوتین با مشارکت اروپا در مذاکرات صلح مخالفتی ندارد
در عرصه دیپلماتیک، یکی از اهداف کلیدی ایالات متحده در حال حاضر، مشارکت مستقیم اروپا در مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین است. همزمان، مقامات آمریکایی خواهان آن هستند که اروپا در گفتوگو با روسیه پیرامون یک توافق امنیتی جدید میان اروپا و روسیه نیز مشارکت کند.
پوتین روز پنجشنبه برای نخستین بار بهطور علنی اعلام کرد که با حضور اروپاییها در مذاکرات صلح با اوکراین مخالف نیست.
او در یک کنفرانس مطبوعاتی پس از دیدار با ترامپ گفت: «ما درک میکنیم که بحث درباره مسائل امنیتی، از جمله مسائل مربوط به اروپا، بدون حضور خودِ آنها بیمعنی است.»
پوتین افزود که روسیه باید بداند اروپاییها چه پیشنهادات یا امتیازاتی را میتوانند به میز مذاکره بیاورند.
پوتین همچنین آمادگی خود را برای ارائه پیشنهادی بهروزرسانیشده جهت دستیابی به یک توافق امنیتی با اروپا ابراز کرد و گفت: «شرایط زندگی تغییر میکند؛ بنابراین بازگشت به واقعیتهای ژئوپلیتیک دهه ۱۹۹۰ منطقی نیست.»
خط ریلی پل کریمه در تیررس؛ احتمال افزایش فشار بر کریدور زمینی روسیه
روسیه این پل ۱۹ کیلومتری را که شامل مسیرهای جادهای و ریلی است، برای اتصال خاک اصلی روسیه به شبهجزیره کریمه احداث کرد؛ منطقهای که در سال ۲۰۱۴ از اوکراین جدا و به خاک روسیه ضمیمه شد.
اوکراین پیشتر نیز به این پل آسیب رسانده بود: با استفاده از یک کامیون بمبگذاریشده در سال ۲۰۲۲، پهپادهای دریایی در سال ۲۰۲۳ و مواد منفجره زیرآبی در سال ۲۰۲۵.
یکی از افسران گروه «آزوف» (بخشی از نیروهای مسلح اوکراین) که بخشی از این کریدور زمینی را هدف قرار میدهد، گفت: یک حمله جدید و مخرب به بخش ریلی میتواند روسیه را ناچار کند تا تمام محمولههای باری خود را از همان کریدور زمینی عبور دهد که بزرگراه «ام-۱۴» (M-14) نیز در آن واقع شده است.
حمله روز پنجشنبه کییف — که سومین حمله به پلها در هفته جاری محسوب میشود — موجب توقف تردد در بخش ریلی شد. مقامات روسیه جزئیات بیشتری در این باره ارائه نکردند.
این افسر که در مرکز عملیات پهپادی گروه آزوف فعالیت میکند — و از خبرگزاری رویترز خواست هویتش فاش نشود — گفت که در ماههای اخیر، آزوف دامنه حملات میانبرد خود علیه تدارکات جادهای را گسترش داده و خطوط ریلی را نیز شامل کرده است.
به گفته او، افزایش حجم محمولههای باری روسیه در این منطقه، یک «مزیت بزرگ» برای اوکراین خواهد بود.
او افزود که نیروهای آزوف در ماههای اخیر به ۱۰۰ لوکوموتیو حمله کرده و ۶۰۰ تن سوخت را در منطقه تحت پوشش خود از بین بردهاند. رویترز نتوانست این آمار را بهطور مستقل تأیید کند.
«هلین»، کارشناس «شورای آتلانتیک»، اظهار داشت که روسیه مدتهاست بخش عمدهای از محمولههای نظامی خود، از جمله سوخت و مهمات را از مسیر پلهای جادهای و ریلی به کریدور زمینی منتقل کرده است.
با این حال، او افزود که حملات اوکراین به چندین پل کوچکتر بر روی رودخانه «میوس» (Mius) در خاک روسیه، میتواند گلوگاههای جدیدی ایجاد کند و با مجبور کردن روسیه به تعمیر مداوم گذرگاهها، نوعی «بازی موش و گربه» را به راه بیندازد.
«گادی»، از «مرکز امنیت جدید آمریکا» (CNAS)، معتقد است که برای روسیه، از دست دادن دسترسی به «پل کریمه» در نهایت بیش از آنکه بر عملیات نظامی مسکو در جنوب اوکراین تأثیر بگذارد، بر تدارکات نظامی و غیرنظامی در شبهجزیره کریمه اثر خواهد گذاشت.
او گفت: «پرسش اصلی این است که آیا اوکراین میتواند پل را همچنان از کار افتاده نگه دارد و همزمان فشار بر کریدور زمینی را حفظ کند؟ انجام همزمان هر دو کار است که واقعاً روسیه را تحت فشار شدید قرار خواهد داد.»
هماهنگی اروپا و آمریکا برای دور بعدی مذاکرات با روسیه
در ادامه تلاشهای دیپلماتیک، پس از نشست رهبران در برلین، کوشنر و ویتکاف برای چند ساعت دیگر با زلنسکی، مشاوران امنیت ملی کشورهای آلمان، بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و لهستان، و همچنین مقامات ارشد اتحادیه اروپا و ناتو به گفتوگو نشستند.
این گروه در آستانه دور بعدی مذاکرات با روسها — که احتمالاً هفته آینده برگزار میشود — هماهنگیهای لازم را انجام دادند.
این مقام اروپایی اظهار داشت که اعضای گروه نسبت به اینکه روسیه واقعاً به اروپا اجازه مشارکت در مذاکرات صلح را بدهد، تردید دارند.
مقامات آمریکایی اعلام کردند که هدفشان ترغیب اروپاییها و روسها به آغاز گفتوگو با یکدیگر است.
کوشنر گفت: «ما همچنین بازخواهیم گشت و به روسها منتقل خواهیم کرد که شاهد قدرت، اتحاد و تعهد [در اروپا] هستیم، اما در عین حال، تمایلی واقعی برای صلح نیز میبینیم. به گمانم ما سخت در تلاشیم تا با سازماندهی مناسب، بهترین شانس ممکن را برای دستیابی به این هدف فراهم کنیم.»