به گفته این افراد، این زن بازرگان، آلیس هوانگ، از سوی وزارت امنیت دولتی چین به خدمت گرفته شده بود تا درباره جنسن هوانگ، مدیرعامل شرکت انویدیا، اطلاعات جمعآوری کند. این اقدام بخشی از تلاش برای کسب اطلاعات بیشتر درباره تراشههای هوش مصنوعی آمریکا و احتمالاً تأثیرگذاری بر شرکت انویدیا با هدف ترغیب آن به فراهم کردن امکان دسترسی چین به پیشرفتهترین تراشههایش بود.
جنسن هوانگ که از متحدان بانفوذ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به شمار میرود، یکی از چهرههای کلیدی در رقابت شدید جهانی برای دستیابی به برتری در حوزه هوش مصنوعی است. تراشههای پیشرفته انویدیا در سراسر جهان با تقاضای بالایی روبهرو هستند و رشد این شرکت طی چند سال گذشته به رونق بازار سهام کمک کرده است.
ارزیابی مقامهای آمریکایی مبنی بر اینکه آلیس هوانگ مستقیماً برای سازمان اصلی اطلاعاتی چین فعالیت میکرده، پیش از این گزارش نشده بود. این موضوع جزئیات تازه و مهمی را به آنچه به نظر میرسد نمونهای بهویژه جسورانه از تلاشهای دیرینه چین برای جاسوسی صنعتی باشد، اضافه میکند.
ورود کنگره آمریکا به پرونده ارتباط مدیرعامل انویدیا با آلیس هوانگ
علاقه چین به جنسن هوانگ و اینکه پکن دقیقاً امیدوار بوده از طریق برقراری رابطه نزدیک یکی از عوامل اطلاعاتی خود با این مدیر ارشد به چه اهدافی دست یابد، از موضوعات مورد توجه سازمانهای اطلاعاتی آمریکا بوده است. اکنون این پرسشها توجه کنگره آمریکا را نیز به خود جلب کردهاند.
روز پنجشنبه، رهبران جمهوریخواه سه کمیته بانفوذ مجلس نمایندگان آمریکا از جنسن هوانگ خواستند اواخر ماه جاری در یک جلسه توجیهی محرمانه درباره تعاملات خود با آلیس هوانگ، که هیچ نسبت خانوادگی با او ندارد، در برابر آنان حاضر شود.
نیویورکتایمز هفته گذشته گزارش داده بود که جنسن هوانگ هدف یک عملیات اطلاعاتی چین قرار گرفته و سازمانهای اطلاعاتی آمریکا دستکم به مدت یک سال ارتباطات الکترونیکی آلیس هوانگ، شهروند چینی، را تحت نظارت داشتهاند.
این روزنامه همچنین گزارش داده بود که دونالد ترامپ سال گذشته در جریان رابطه جنسن هوانگ با این زن قرار گرفته بود، اما تصمیم گرفت هیچ اقدامی در این زمینه انجام ندهد.
ارتباطات آلیس هوانگ با مدیران صنعت تراشه و فعالیتهای شرکت مگاسپید
به گفته افرادی که با آلیس هوانگ ملاقات کردهاند، او به زبان انگلیسی تسلط خوبی دارد و با مدیران عالیرتبه صنعت تراشههای هوش مصنوعی، از جمله جنسن هوانگ و مدیران شرکت گیگابایت، یکی از بزرگترین مونتاژکنندگان ابررایانههای انویدیا، ارتباط دارد. او در کنفرانسهای تخصصی این صنعت و ضیافتهای خصوصی مدیران ارشد شرکت کرده است.
هنوز مشخص نیست آلیس هوانگ نخستین بار چه زمانی با مدیرعامل انویدیا ملاقات کرده است. در سال ۲۰۲۴، تقریباً همزمان با انتشار تصویری از حضور مشترک آن دو در یک بار در تایپه، شرکت مگاسپید که متعلق به آلیس هوانگ بود، خرید چندمیلیارددلاری ریزتراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را آغاز کرد.
برای بسیاری از فعالان این صنعت، ورود گسترده و برخوردار از منابع مالی قابلتوجه شرکت مگاسپید به حوزه هوش مصنوعی، اقدامی ناگهانی و غیرمنتظره به نظر میرسید.
آلیس هوانگ با شبکهای از شرکتها و سرمایهگذاران مستقر در شانگهای و استان ژجیانگ ارتباط داشت که با بهرهگیری از روابط خود با مقامهای محلی در شانگهای، بهشدت برای گسترش فعالیتهایشان از حوزه بازیهای ویدئویی تلفن همراه به مراکز داده تلاش کرده بودند؛ مراکزی که قدرت پردازشی مورد نیاز هوش مصنوعی را تأمین میکنند.
شرکت مگاسپید در حال ساخت مراکز داده در جنوب شرق آسیاست و سپس توان پردازشی این مراکز را به شرکت علیبابا، غول اینترنتی چین، اجاره میدهد. این سازوکار راهی غیرمستقیم برای دسترسی چین به تراشههای پیشرفته انویدیا فراهم میکند؛ تراشههایی که ایالات متحده فروش مستقیم آنها به چین از سوی انویدیا را محدود کرده است.
این شبکه علاوه بر ارتباطات محلی خود، از طریق سرمایهگذاری در یکی از شرکتهای تابعه فعال در حوزه امنیت سایبری گروه فناوری الکترونیک چین، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فناوریهای نظامی این کشور، ارتباط مالی نیز با ساختار نظامی چین دارد.
تمرکز سازمان اطلاعات چین بر فناوری هوش مصنوعی
دولت چین هدفگذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۰ از ایالات متحده پیشی بگیرد و به قدرت پیشرو جهان در فناوری هوش مصنوعی تبدیل شود. تمرکز بر هوش مصنوعی در بخشهای مختلف دولت چین که در حوزه امنیت ملی تخصص دارند، از جمله سازمان اطلاعاتی که آلیس هوانگ را به خدمت گرفته بود، افزایش یافته است.
وزارت امنیت دولتی چین، موسوم به MSS، زمانی سازمانی حاشیهای و کماهمیت بود. اما هنگامی که شی جینپینگ در سال ۲۰۱۲ رهبری چین را بر عهده گرفت، سرمایهگذاری در این سازمان را آغاز کرد.
امروزه این سازمان از نظر اندازه چندین برابر سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، است و به جمعآوری اطلاعات انسانی و رهگیری ارتباطات الکترونیکی میپردازد. این سازمان همچنین عملیات ضدجاسوسی انجام میدهد.
پیتر ماتیس، تحلیلگر سابق ضدجاسوسی سیا، گفت که سازمان اطلاعاتی چین فناوری را به یکی از محورهای اصلی فعالیتهای خود تبدیل کرده و آن را «عرصه اصلی نبرد برای تسلط بر جهان اقتصاد» میداند.
ماتیس که اکنون رئیس بنیاد جیمزتاون، یک اندیشکده فعال در حوزه امنیت ملی، است، گفت:
«آنها به آنچه در حوزه فناوری اتفاق میافتد، مشخصات فنی آنچه ساخته میشود و همچنین شکلدهی به تصمیمگیریهای مرتبط با این موضوعات علاقهمند هستند.»
او افزود: «جنسن فردی است که میخواهید بر او تأثیر بگذارید، زیرا قدرت زیادی در اختیار دارد و در نقطه کانونی فناوریای قرار گرفته است که جهان را شکل میدهد.»
واکنش انویدیا و سفارت چین به گزارش نیویورکتایمز
جان ریتزو، سخنگوی انویدیا، گفت این شرکت اطلاعات طبقهبندیشده را با مشتریان خود به اشتراک نمیگذارد و مشتریان نیز از انویدیا نمیخواهند برای تغییر سیاستهای دولت آمریکا در زمینه فروش تراشه به چین، بر واشنگتن فشار وارد کند.
او افزود که دولت چین «بهطور مستمر جایگزینهای داخلی خود، از جمله هواوی، را در چین ترویج کرده و واردات محصولات مراکز داده ما را بهشدت محدود کرده است.»
ریتزو همواره تأکید کرده است که تعاملات جنسن هوانگ با آلیس هوانگ «غیرمعمول» نبوده و با نوع ملاقاتهایی که او با دیگر مشتریان متعدد انویدیا انجام میدهد، مطابقت داشته است.
لیو چانگ، سخنگوی سفارت چین، گزارش نیویورکتایمز را «فاقد مستندات» و «چیزی جز اتهامزنی علیه چین» توصیف کرد.
آلیس هوانگ به تلاشهای مکرر برای برقراری تماس با او طی روزهای اخیر بهمنظور دریافت اظهارنظر پاسخی نداده است.
جان ریتزو پیشتر نیز گفته بود که تعاملات جنسن هوانگ با آلیس هوانگ «غیرمعمول» نبوده است و مدیرعامل انویدیا هر سال با هزاران مدیری که با این شرکت روابط تجاری دارند، گفتوگو میکند.
سخنگویان زن کاخ سفید و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کردند.
موضع مدیرعامل انویدیا درباره فروش تراشههای پیشرفته به چین
جنسن هوانگ طی چند سال گذشته همواره بر موضع خود مبنی بر ضرورت صدور مجوز از سوی دولت آمریکا برای فروش فناوری هوش مصنوعی به چین توسط تولیدکنندگان تراشه پافشاری کرده است.
او استدلال کرده است که چنین اقدامی موجب ایجاد رقابت برای هواوی، غول فناوری چین، خواهد شد و روند توسعه فناوری هوش مصنوعی این شرکت را کند خواهد کرد.
تلاش مدیرعامل انویدیا برای لغو محدودیت فروش تراشههای هوش مصنوعی به چین
در سال ۲۰۲۵، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، توانست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، را متقاعد کند که ممنوعیت فروش تراشههای هوش مصنوعی به چین را لغو کند و به شرکت انویدیا اجازه دهد تراشهای با قدرت پردازشی کمتر را در بازار چین به فروش برساند.
هوانگ و ترامپ پس از آن به توافقی دست یافتند که بر اساس آن، انویدیا مجاز شد دومین تراشه قدرتمند خود را به چین بفروشد و ایالات متحده ۲۵ درصد از درآمد حاصل از این فروش را دریافت کند.
ترامپ بعداً صدور مجوز برای فروش جدیدترین تراشه انویدیا، موسوم به «بلکول» (Blackwell)، به چین را نیز بررسی کرد، اما در نهایت از این تصمیم عقبنشینی کرد.
جنسن هوانگ در ماه مه، طی سخنرانی در یک کنفرانس سرمایهگذاری، گفت چین نباید به پیشرفتهترین فناوریهای انویدیا، از جمله تراشههای بلکول یا تراشه روبین (Rubin) که قرار است در آینده عرضه شود، دسترسی داشته باشد.
او تأکید کرد که ایالات متحده باید «نخستین، بیشترین و بهترین» فناوریها را در اختیار داشته باشد، اما در عین حال «تمام شرکتهای آمریکایی نیز باید در سطح جهانی رقابت کنند».
گسترش فعالیتهای جاسوسی وزارت امنیت دولتی چین
سازمان اطلاعاتی وزارت امنیت دولتی چین (MSS) که در سال ۱۹۸۳ تأسیس شد، برای مدت طولانی نتوانست اعتماد رهبران این کشور را جلب کند. طی سالهای متمادی، بخشهای جاسوسی و هک سایبری ارتش آزادیبخش خلق چین، مهمترین نهادهای جمعآوری اطلاعات برای پکن محسوب میشدند.
به گفته پژوهشگران و مقامهای آمریکایی، پس از آنکه پکن و واشنگتن در سال ۲۰۱۵ به توافقی برای محدود کردن عملیات سایبری دست یافتند، وزارت امنیت دولتی چین مسئولیت بخش بیشتری از فعالیتهای جاسوسی این کشور را بر عهده گرفت.
در سالهای پس از آن، وزارت دادگستری آمریکا هکرهای مرتبط با وزارت امنیت دولتی چین را به تلاش برای سرقت فناوریهای آمریکایی و نفوذ به شبکههای ایالات متحده متهم کرد.
تا سال ۲۰۲۳، این سازمان به رقیبی برای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، تبدیل شده بود و استفاده از هوش مصنوعی برای انتخاب اهداف و تهیه پروفایل اطلاعاتی از آنها را آغاز کرد.
این سازمان از طریق جذب گسترده و تهاجمی نیرو، شبکه جاسوسان خود را گسترش داده بود و از بودجه افزایشیافته خود برای کمک به شی جینپینگ در تحقق اهدافش برای به چالش کشیدن سلطه ایالات متحده بهره میبرد.
وزارت امنیت دولتی چین همچنین از روابط خود با شرکتهای مختلف چینی برای گسترش فعالیتهایش در حوزه هک سایبری، جاسوسی و عملیات اطلاعاتی استفاده کرد.
برآورد میشود این سازمان صدها هزار مأمور داشته باشد؛ رقمی که بهمراتب بیشتر از تعداد مأموران ضدجاسوسی در ایالات متحده است.
افزایش حضور عمومی سازمان اطلاعات چین در دوران ریاست چن ییشین
وزارت امنیت دولتی چین همچنان بخش عمده فعالیتهای خود را پشت صحنه انجام میدهد، اما در دوران ریاست چن ییشین، رئیس کنونی آن، نقش آشکارتری نیز در زندگی عمومی چین بر عهده گرفته است.
در سال ۲۰۲۳، این سازمان حساب کاربریای در شبکه اجتماعی ویچت ایجاد کرد که عمدتاً برای تبلیغات داخلی و تشویق شهروندان چینی به گزارش افراد مظنون به جاسوسی برای کشورهای خارجی مورد استفاده قرار میگیرد.
این کانال همچنین برای انتقاد از ایالات متحده به دلیل آنچه «ذهنیت جنگ سرد» خوانده میشود، مورد استفاده قرار میگیرد.
چن ییشین شناخت بسیار خوبی از منطقه شرق چین، جایی که آلیس هوانگ در آن فعالیت میکند، دارد.
او که اهل استان ژجیانگ است، بخش عمدهای از دوران طولانی فعالیت حرفهای خود را در تشکیلات حزب کمونیست چین در این استان گذرانده است.
چن در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، زمانی که شی جینپینگ اداره استان ژجیانگ را بر عهده داشت، تحت مدیریت او فعالیت میکرد. تحلیلگران سیاسی میگویند روابط این دو نزدیک است.
هشدار رئیس سازمان اطلاعات چین درباره خطرات هوش مصنوعی
چن ییشین بارها بهصراحت درباره خطراتی که هوش مصنوعی برای حزب کمونیست چین ایجاد میکند، سخن گفته است.
او در مقالهای که در ماه سپتامبر در نشریه دولتی «فضای سایبری چین» (China Cyberspace) منتشر شد، تأکید کرد که چین برای حفاظت از ثبات سیاسی داخلی، مقابله با حملات سایبری که روزبهروز پیچیدهتر میشوند و رقابت نظامی با ایالات متحده، باید کنترل هوش مصنوعی را در اختیار بگیرد.
او همچنین گفت الگوریتمها به کشورها کمک خواهند کرد تا «ابتکار عمل را در میدان نبرد به دست بگیرند».