کاهش سریع ذخایر موشکی و سامانههای دفاع هوایی آمریکا در پی جنگ با ایران، دیگر فقط یک مسئله عملیاتی نیست و به چالشی راهبردی برای شبکه متحدان واشنگتن تبدیل شده است. «شورای آتلانتیک» در گزارشی هشدار میدهد که فرسایش ذخایر پاتریوت و تاد، همزمان توان بازدارندگی آمریکا در خاورمیانه را تحت فشار گذاشته، حمایت تسلیحاتی از اروپا را محدود کرده و نگرانی متحدان آسیایی را نسبت به آمادگی واشنگتن برای یک بحران احتمالی با چین افزایش داده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، «شورای آتلانتیک» در گزارشی به کاهش ذخایر موشکی و سامانههای دفاع هوایی آمریکا در پی جنگ با ایران و پیامدهای آن برای متحدان واشنگتن پرداخت و نوشت: جنگ ایران، ذخایر سیستمهای دفاع هوایی ایالات متحده را به یک محدودیت استراتژیک تبدیل کرده و محاسبات متحدان و دشمنان را تغییر داده است. از زمان آغاز درگیریها، حدود ۶۰ درصد از موجودی رهگیرهای پاتریوت و نیمی از موشکهای تاد مصرف شده و بازسازی کامل آنها سالها زمان میبرد. در خاورمیانه، این کمبود بهشدت احساس میشود. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که برای مقابله با هزاران حمله موشکی و پهپادی ایران به سیستمهای آمریکایی متکی بودند، اکنون با کاهش شدید ذخایر روبهرو هستند؛ بهطوری که موجودی رهگیرهای PAC-3 عربستان تا ۸۶ درصد کاهش یافته است.
ایران با ترکیب موشکهای پیشرفته و پهپادهای ارزان، سیستمهای گرانقیمت آمریکایی را فرسوده و این استراتژی را به عاملی در مذاکرات تبدیل کرده است. در واکنش به این آسیبپذیری و زمانبر بودن تأمین مجدد تسلیحات آمریکایی، متحدانی مانند عربستان به سمت اتحادهای نظامی مستقل، از جمله پیمان دفاعی مشترک مکه با پاکستان و ترکیه، حرکت کردهاند تا اتکای خود را به واشنگتن کاهش دهند.
رقابت اروپا برای بقا
در اروپا، جنگ پنجساله روسیه علیه اوکراین فشار مضاعفی بر ذخایر تسلیحاتی متحدان وارد کرده است. آلمان و لهستان بخش قابل توجهی از سیستمهای پاتریوت خود را به کییف منتقل کردهاند و دیگر کشورهای اروپایی نیز برای ارسال تسلیحات مشابه تحت فشارند. در حالی که اوکراین بهشدت به رهگیرها، توپخانه و سلاحهای دوربرد نیاز دارد، ایالات متحده به دلیل درگیری با ایران، ارسال برخی تسلیحات به اروپا را به تأخیر انداخته است.
این وضعیت، پایتختهای اروپایی را مجبور به تمرکز بر نیازهای دفاعی ملی و افزایش تولید داخلی کرده است، بهطوری که ناتو بودجه دفاعی خود را به ۵ درصد تولید ناخالص داخلی تا سال ۲۰۳۵ افزایش داده است. روسیه نیز با درک کامل از این محدودیتهای تسلیحاتی غرب، در حال ارزیابی توانایی ناتو و بازسازی زرادخانههای خود برای آزمودن اراده این پیمان در سالهای آینده است.
تهدید اژدها در ایندوپاسفیک
کاهش ذخایر موشکی آمریکا پیامدهای خطرناکی برای درگیری احتمالی با چین در منطقه ایندوپاسفیک به همراه دارد. با وجود تفاوت در نوع تسلیحات مورد نیاز برای دفاع از تایوان، سیستمهایی مانند پاتریوت و تاد همچنان حیاتی هستند. تایوان پیش از این تعویق یک بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری را به دلیل اولویت جنگ ایران تجربه کرده است. در مقابل این عدم قطعیت، متحدان آسیایی واشنگتن رویکردهای متفاوتی اتخاذ کردهاند؛ کره جنوبی به یکی از ده تأمینکننده برتر سلاح در جهان تبدیل شده و ژاپن نیز ممنوعیت صادرات سلاحهای مرگبار را لغو کرده است تا صنعت دفاعی خود را گسترش دهد.
با این حال، کشورهایی مانند ژاپن همچنان برای تسلیحاتی نظیر موشکهای تاماهاک به آمریکا وابستهاند و با تأخیر در تحویل مواجه شدهاند. پکن بدون نیاز به پایان یافتن کامل ذخایر آمریکا، از این آسیبپذیریها برای ایجاد تردید در قابلیت اطمینان واشنگتن بهعنوان یک شریک امنیتی بهرهبرداری میکند، در حالی که مناطق دیگر مانند آفریقا و آمریکای لاتین نیز با دقت در حال ارزیابی توانایی آمریکا در بازسازی زرادخانهها و تأمین سلاح در برابر پیشنهادات جایگزین چین هستند.
