فسفر سفید چیست که اسرائیل دوباره از آن در جنگ استفاده کرده است؟

به گزارش جماران؛ فسفر سفید ماده ای موم مانند و سمی است که در دمای بیش از 800 درجه سانتیگراد (تقریباً 1500 درجه فارنهایت) می سوزد و چنان حرارتی دارد که می تواند فلز را ذوب کند. توانایی آن در شعله‌ور کردن آتش‌های سریع و دود غلیظ در مناطق وسیع، فسفر سفید را به یک ماده سمی انتخابی برای ارتش‌ها برای ایجاد پرده‌های دود تبدیل کرده است.  این دود تقریباً هفت دقیقه طول می کشد. اغلب بی رنگ، سفید یا زرد است و بویی شبیه سیر دارد. خاموش کردن فسفر سفید بسیار دشوار است و تا زمانی که فسفر کاملاً بسوزد یا دیگر در معرض اکسیژن قرار نگیرد به شعله ور شدن ادامه می دهد. می توان آن را از طریق گلوله های توپخانه، بمب، راکت یا نارنجک در فضا پخش کرد.

احمد بنچمسی، مدیر ارتباطات خاورمیانه در دیده بان حقوق بشر، به الجزیره گفت: «فسفر سفید در هوا، بسته به ارتفاع انفجار، ماده را در یک منطقه گسترده پخش می کند و غیرنظامیان و زیرساخت های بیشتری را نسبت به انفجار زمینی محلی در معرض دید قرار می دهد.»

آیا فسفر سفید برای انسان اثرات مضری دارد؟

فسفر سفید می تواند پوست را تا استخوان بسوزاند و مواد شیمیایی آن می تواند توسط بدن جذب شود و باعث اختلال در عملکرد چندین اندام از جمله کبد، کلیه ها و قلب شود.

رومن حسین خونساری، پروفسور فک و صورت می‌گوید: «سوختگی‌ها اثر مضاعف دارند به دلیل خود سوختگی که عموماً کاملاً شدید و بسیار عمیق است، اثر موضعی دارند و سپس اثر دوم متابولیک است که می‌تواند بیماران را بکشد.  اختلالات متابولیک می تواند  باعث نارسایی قلبی می شود.

خونساری که در طول جنگ بین ارمنستان و آذربایجان در ایروان کار می‌کرد، گفت که اگر پزشکان سوختگی‌ها ناشی از فسفر سفید را تشخیص ندهند، قربانی ممکن است مراقبت‌های لازم را برای خطرات نارسایی اعضای بدن دریافت نکند.  

به گفته او  سوختگی فسفر همچنان از طریق پوست نفوذ می کند و به استخوان می رسد مگر اینکه این ماده به درستی شسته شود.  فسفر سفید که می تواند به بسیاری از سطوح مانند لباس بچسبد، در صورت تماس مجدد با پوست نیز می تواند دوباره مشتعل شود. همچنین در صورت استنشاق می تواند کشنده باشد و بخار آن می تواند چشم ها را به شدت تحریک و آنها را به نور حساس کند.

آیا استفاده از فسفر سفید ممنوع است؟

استفاده از فسفر سفید توسط کنوانسیون‌های بین‌المللی ممنوع نیست، زیرا به عنوان یک "سلاح آتش زا" به حساب نمی‌آید - سلاحی که برای روشن کردن آتش یا ایجاد سوختگی در نظر گرفته شده است. در عوض، فسفر سفید به عنوان ماده ای  چند منظوره در نظر گرفته می شود.

 پروتکل سوم کنوانسیون 1980 در مورد برخی سلاح‌های متعارف فقط مواد محترقه یا استفاده از مواد دیگر را برای حمله به جمعیت غیرنظامی ممنوع می‌کند. سوختگی یا جراحات ناشی از فسفر سفید به عنوان اثرات اتفاقی در نظر گرفته می شود و به نظامیان این امکان را می دهد که استدلال کنند که فقط به عنوان پرده دود، سیگنال یا برای روشن کردن یک هدف استفاده می شود. اگرچه ایالات متحده و اسرائیل پروتکل 3 را امضا نکرده اند، اما ادعا می کنند که استفاده آنها از فسفر سفید مطابق با مقررات بین المللی است.

 اسرائیل در کتابچه راهنمای قواعد جنگ خود گفته است که فسفر هیچ تفاوتی با بنزین  ندارد که به کبریت روشن واکنش نشان می دهد و آنچه آن را از سلاح های شیمیایی متمایز می کند این است که واکنش آن بر ضد فیزیولوژی انسان نیست.

 خوانساری اما می گوید که سوختگی‌های ناشی از موادی مانند بنزین، برخلاف سوختگی‌های ناشی از فسفر سفید، اگر ناحیه کوچکی از بدن را بپوشاند، کشنده نیست.