پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران -تهران

آیا هدف از عملیات آمریکا در سوریه کشتن ابوبکر البغدادی بود؟

اذعان غیرمستقیم واشنگتن به شکست در تضعیف داعش

سخنگویان گروه تروریستی داعش همچنان درباره عملیات پیاده کردن نیرو در سوریه توسط نیروهای ویژه موسوم به«دلتا» یکی از واحدهای نیروهای ویژه آمریکا که در عراق مستقر هستند، و کشته شدن «ابو سیاف التونسی» (وزیر نفت داعش و مسئول عملیات قاچاق و جمع آوری پول برای خزانه این گروه تروریستی) سکوت اختیار کرده‌اند. این سکوت باعث می‌شود که ابهام درباره این عملیات بیشتر شود و شک و تردیدهایی درباره دقت روایت آمریکا از این عملیات نیز به وجود آید.

«برنادیت میهان» سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت که نیروهای ویژه یاد شده به مجتمع نفتی در میدان نفتی «العمر» که یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی سوریه در استان «دیرالزور» به شمار می‌رود و در اشغال داعش است، پس از هماهنگی با مسئولان عراقی عملیات فرود انجام داده و با عناصر داعش درگیر شده و ۱۲ نفر از جمله ابوسیاف التوسنی را کشتند.

با استناد به پژوهش‌هایی که درباره پرونده جماعت‌های جهادی به مدت دو دهه انجام داده‌ایم، چندین مساله در این جا قابل ملاحظه است که می‌تواند برای روشن شدن برخی جزئیات این عملیات مفید واقع شود که چه بسا به ذهن خواننده عادی غیر متخصص نرسد.

نخست: جماعتهای سلفی تندرو در اعلام کشته‌های خود تردیدی نمی‌کنند. کشته‌هایی که این گروه‌ها بنا بر ادبیاتی که دارند آن‌ها را شهید می‌خوانند. این جماعت‌ها این کار را با توجه به التزامشان به شریعت انجام میدهند تا مسائل ارث و توزیع آن و تا سایر مسائل حاشیه ای خانواده های کشته شدگانشان مشخص شود. این اتفاق پس از موفقیت نیروهای ویژه آمریکا موسوم به «سیل» یا «عجول» آمریکا در کشتن «اسامه بن لادن» رهبر سابق گروه تروریستی القاعده در منزلش در «ابوت آباد» پاکستان در ماه می ‌سال ۲۰۱۱ و نیز کشته شدن رهبران و عناصر دیگر القاعده رخ داد.

دوم: بنابر چند دلیل ما بر این باور نیستیم که هدف اصلی از عملیات پیاده کردن نیرو توسط آمریکا در سوریه ابوسیاف و کشتن‌اش است. نخست آنکه این عملیات با دستور شخص «باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا صورت گرفت. این امر باعث می‌شود که به این باور برسیم که این عملیات و صدور دستور انجام آن توسط بالا‌ترین مقام نظامی و سیاسی آمریکا (اوباما به عنوان فرمانده کل ارتش آمریکا) صورت نمی گرفت مگر برای کشتن شخصی در حد و اندازه «ابوبکر البغدادی» رهبر گروه تروریتسی داعش همانند آنچه در عملیات کشتن بن لادن صورت گرفت.

سوم: ناکامی نیروهای ویژه آمریکا در بازداشت ابوسیاف التونسی به شکل زنده یعنی اینکه وی و همراهانش تسلیم شدن را نپذیرفته و تا پای جان با نیروهای آمریکایی درگیر شدند. نیروهای آمریکایی تنها کسانی که توانستند زنده دستگیر کنند همسر وی بود که پس از دستگیری به بغداد منتقلش کردند و اعلام کردند که وی از اعضای برجسته داعش است تا بتوانند بازداشتش را توجیه کنند و چه بسا شکنجه‌اش در آینده را نیز توجیه کنند. نیروهای ویژه آمریکا همچنین یک دختر ایزدی را دستگیر کردند و گفتند که این دختر به بردگی کشیده شده است و آزاد شد. امری که ابهام درباره عملیات و روایت آمریکایی‌ها درباره آن را بیشتر کند. بی‌تردید اسارت ابوسیاف و شمار بیشتری از همراهانش به شکل زنده به منظور دستیابی به اطلاعات درباره داعش، تامین مالی آن و ساختار تشکیلاتی‌اش و نیز مکان اختفای رهبر و ارکان نظامی‌ این گروه تروریستی از مهم‌ترین اهداف این عملیات بوده است.

چهارم: بنابر روایت رسمی آمریکا شمار کشته‌های داعش در این عملیات ۱۲ نفر بوده است اما بر اساس بیانیه دیده‌بان حقوق بشر سوریه (وابسته به مخالفان سوری) به ریاست «رامی عبدالرحمن» شمار کشته‌های واقعی این عملیات ۳۲ نفر است و چهار سرکرده داعش در میان کشته شدگان هستند از جمله «عمر الشیشانی» وزیر دفاع در گروه داعش. این یعنی در شمار کشته شدگان اعلام شده توسط آمریکا و شمار کشته شدگان اعلام شده توسط دیده‌بان حقوق بشر سوریه تفاوت وجود دارد و این دو نزدیک به ۲۰ نفر با هم اختلاف دارند. با این تفسیر این کشته شدگان چه کسانی هستند؟ آیا کشته شدگان غیرنظامی هستند؟ که به احتمال زیاد چنین است و بیشتر کشته شدگان غیرنظامی هستند. از سوی دیگر، تلفات طرف آمریکایی چقدر است؟ آیا عاقلانه است که بپذیریم که در این عملیات با این گستردگی و درگیری شدید با عناصر داعش، هیچ نیروی آمریکایی کشته یا زخمی نشده است؟

این عملیات نفوذی آمریکا نقطه تحول مهمی در جنگ علیه داعش به شمار می‌رود زیرا این دومین بار است که فرماندهان نظامی آمریکا به عملیات پیاده کردن نیرو در سوریه روی میآورند. در عملیات نخست، نیروهای آمریکایی تلاش کردند که «جیمز فولی» روزنامه نگار آمریکایی که در اسارت داعش بود را نجات دهند اما شکست خوردند و فولی چندی بعد توسط این گروه اعدام شد.

آیا این عملیات به معنای آن است که فرماندهان نظامی آمریکایی به این نتیجه رسیده‌اند که بمباران هوایی داعش پس از ۳هزار و ۷۰۰ بمباران هوایی و گذشت یازده ماه از آغاز این بمباران، به تنهایی نمی‌تواند توانایی داعش را تضعیف کند؛ به ویژه آنکه این گروه تروریستی سه روز پیش «الرمادی» بزرگ‌ترین شهر استان «الانبار» عراق را به اشغال خود درآورد و بخش‌های عمده شهر «فلوجه» را نیز به اشغال درآورد و به سمت شهر «تدمر» در سوریه پیشروی می‌کند و خود را برای حمله به بغداد پایتخت عراق نیز آماده می‌کند؟ یعنی بمباران‌ها نه فقط قدرت داعش را تضعیف نکرده بلکه قدرت و گسترشش را افزایش داد.

مساله دیگری که با توجه به اطلاعات به دست آمده می‌توان استتناج کرد این است که این عملیات نشان دهنده رویکرد آمریکا در تمرکزش بر کشتن سرکردگان داعش یا رهبران حلقه نخست داعش است. از آن جایی که این عملیات پیاده کردن نیرو بدون «نفوذ امنیتی» صورت نمی‌گرفت و نیز از نظر فرماندهان آمریکایی باید بر اساس اطلاعات دقیق درباره وجود «هدف بزرگ» در مجتمع نفتی در حد و اندازه البغدادی باید انجام شود، دقیقا همانند‌‌ همان عملیاتی که به کشتن رهبر القاعده منجر شد، اگر هدف از این عملیات البغدادی بوده است بنابر این این نفوذ امنیتی دقیق نبوده و چه بسا خدعه و دام بوده است.

بعید نمی‌دانیم که البغدادی‌‌ همان «ماهی» بزرگی بود که عملیات نیروهای ویژه آمریکا در سوریه درپی صیدش بود زیرا این عملیات در پی «جنگ روانی» گسترده انجام شد. جنگی که در آن اعلام شد البغدادی زخمی کاری برداشته است تا وادار شود در یک نوار تصویری خود را نشان دهد و پس از آن تحلیل‌های اطلاعاتی و جاسوسی لازم برای تعیین مکان حضورش و نیز بررسی اوضاع جسمی‌اش صورت گیرد و طرح دستگیری‌اش نیز تدوین شود. اتفاقی که رخ نداد و البغدادی از خود نواری منتشر کرد اما نه تصویری بلکه صوتی، و این امر نیز ثابت می‌کند اصول بازی جنگ روانی آمریکا و اهداف آن برای برخی شناخته شده است.

مساله حیزت زا این است که اوباما از دولت عراق به دلیل همکاری‌اش در این عملیات زمینی تشکر کرد، لیکن سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا به شکلی قاطع هماهنگی با کشوری که در آن عملیات پیاده کردن نیرو انجام شد یعنی سوریه را تکذیب کرد. اما آیا این بدان معناست که کاخ سفید به شکل غیرمستقیم حاکمیت داعش و مرز‌هایش در دو کشور سوریه و عراق را به رسمیت می‌شناسد، امری که باعث شد به لحاظ قانونی با دولت سوریه هماهنگی نکند؟ آیا همه اراضی سوریه در حال حاضر تبدیل به زمین مشاع برای آمریکا و هم پیمانانش شده که هر وقت بخواهند حاکمیت سوریه را نقض کنند؟

در پایان باید بگوییم که مساله خطرناک در عملیات نیروهای ویژه آمریکا در این مساله نهفته است که آتش این جنگ را شعله ور‌تر می‌کند که می‌تواند باعث وقوع اقدام‌های انتقامجویانه در خارج از مرزهای کنونی‌اش یعنی سوریه و عراق چه توسط داعش و چه توسط شاخه‌هایش در کشورهای مختلف که با البغدادی بیعت کرده و به داعش پیوستند و چه توسط باندهای دیگر در اروپا و آمریکا شود.

این جنگی است سخت و خونین که می‌دانیم کی و کجا آغاز شده است اما نمی‌دانیم کی و کجا به پایان می‌رسد.

عبدالباری عطوان

منبع: الرای الیوم

انتهای پیام
این مطلب برایم مفید است
0 نفر این پست را پسندیده اند
آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسئولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آنهاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.