جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

همزمان با روز ملی شوراهای شهر و روستا؛

نگاهی به روند تشکیل شورای شهر ار ابتدا تا کنون

شوراهای شهر و روستا زمینه ای برای تاثیرگذاری بر بهبود وضعیت شهر و کمک به عمران و آبادانی شهرهاست؛ اما در طول چند دهه ای که شوراهای شهر بعد از انقلاب اسلامی شروع به فعالیت کردند، تناقض ها و مشکلاتی در روند کار آنها دیده می شود.

کد خبر: ۳۹۶۵۲۶
نگاهی به روند تشکیل شورای شهر ار ابتدا تا کنون

به گزارش خبرنگار سیاسی جی پلاس، در شکل گیری نهاد شوراها پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ‌به دو نام برمی خوریم یک آیت الله سید محمود طالقانی که بیشتر با استناد به آیه وامرهم شوری بینهم صورت گرفت و دوم رهبر کبیر انقلاب،‌ امام خمینی (س) که با صدور حکمی به شرح زیر در تاریخ نهم اردیبهشت ماه سال ۵۸ به شورای انقلاب برای تهیه آیین نامه اجرایى شوراهاى شهر و روستا بر این امر تأکید کردند:‏ «بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏ شوراى انقلاب اسلامى‏ در جهت استقرار حکومت مردمى در ایران و حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش، که از ضرورتهاى جمهورى اسلامى است، لازم مى‏دانم بى‏درنگ به تهیه آیین نامه اجرایى شوراها براى اداره امور محلى شهر و روستا در سراسر ایران اقدام، و پس از تصویب به دولت ابلاغ نمایید تا دولت بلافاصله به مرحله اجرا درآورد. روح اللَّه الموسوی الخمینى»[۱]‏ در نهایت با اهتمام وی این موضوع دراصل صد مجلس خبرگان قانون اساسی قرار گرفت. اصل ۱۰۰ اشاره به پیشبرد برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورایی به نام شورای ده، بخش شهر، شهرستان یا استان صورت می‌گیرد که اعضای آن را مردم‌‌ همان محل انتخاب می‌کنند. شرایط انتخاب و نظارت شوراهای مذکور و سلسله مراتب آن‌ها را که باید با رعایت اصول وحدت ملی و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی و تابعیت حکومت مرکزی باشد، قانون معین می‌کند. اما پس از آن متاسفانه تلاشی جدی برای اجرایی کردن این اصل صورت نگرفت تا اینکه دولت وقت با انتخاب سید مرتضی مبلغ به عنوان رئیس ستاد اجرایی تشکیل شوراهای اسلامی شهر و روستا از سوی سید عبدالواحد موسوی لاری وزیر کشور، دستور اجرایی کردن آن را داد. شروع به کار شورای شهر: مجلس اسامی هیئت های نظارت کننده را اعلام کرد و در دوم دی با دستور وزیر کشور و با تشکیل هیئت‌های اجرایی در شهرستان‌ها و بخش‌ها، کار انتخابات شوراهای اسلامی شروع شد. نامزدهای انتخاباتی نیز آمادگی خود را برای حضور در این رقابت در هفتم دی ماه به وزارت کشور اعلام کردند؛ اما مدتی بعد وزارت کشور اعلام کرد که به علت به حد نصاب نرسیدن داوطلبان، انتخابات برگزار نخواهد شد. رفته رفته اختلافات بین مجلس و وزارت کشور شدت گرفت و تصمیم گرفته شد که یک کمیته حقوقی برای جلوگیری از به بن بست رسیدن انتخابات شکل گیرد و سرانجام با تصمیمات اتخاذ شده این شورا و تایید صلاحیت اعضا توسط آن، انتخابات برگزار شد. البته این دوره با ترور سعید حجاریان و خروج بسیاری از اعضا از این شورا همزمان شد که اختلافات را بر سر انتخاب شهردار به اوج خود رساند و شورا به تعطیلی کشانده شد. شورای شهر دوم که فضای آرامتری را نسبت به گذشته تجربه می کرد، حاصل تعامل بین شهردار وقت با شورا بود. شورای شهر سوم نیز با ترکیبی از سه طیف سیاسی تشکیل شد که ترکیبی متفاوت از دور اول و دوم بود. اعضای شورای شهر این دوره با وجود تنوع سلایق سیاسی مصوباتی مانند طرح جامع تهران یا تغییر سیستم حسابداری شهرداری را به تصویب رساندند که به گفته چمران انقلابی در مدیریت شهری بوده است. مشکلات شورای شهر: شوراها در ایران از ابتدا دچار مشکلات زیادی بودند. یکی از معضلات شوراها بعد از انقلاب این بود که این نهاد نتوانسته جایگاه اصلی خود را بیابد و همواره با اتهام سیاسی گری مواجه شده است. در صورتی که این نهاد در اکثر نقاط دنیا نقش به سزایی در روند توسعه با واگذاری بسیاری از نقش های دولتی به نهادهای خصوصی چون شوراها همراه بوده است و از دیگر مشکلات آن اختلاف با فرمانداری ها برسر تصویب یا رد مصوبات بوده که به بسیاری از مصوبات شوراها در مراحل نهایی اعتراض می شد و دیگری داشتن وظیفه صرف نظارتی بر شهرداری بوده است. به عنوان مثال طبق قانون که وظیفه نظارت بر اجرای اولین انتخابات شوراها را بر عهده ی مجلس گذاشته بود. در نهایت می توان گفت که این نهاد زمانی جایگاه اصلی خود را می یابد که بیشتر بتواند نقش مردم را پررنگ کند زیرا فلسفه وجودی آنها به همین امر وابسته است.

  1. صحیفه امام؛ ج ۷، ص ۱۶۷٫
انتهای پیام

دیدگاه شما